Σε κρίσιμο σταυροδρόμι φαίνεται να βρίσκονται οι προσπάθειες αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, καθώς οι νέοι ισραηλινοί βομβαρδισμοί στα νότια προάστια της Βηρυτού απειλούν να εκτροχιάσουν ξανά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για μια προκαταρκτική ειρηνευτική συμφωνία που θα μπορούσε να βάλει τέλος στον τρίμηνο πόλεμο στην περιοχή, όπως είχε συμβεί και πριν μερικές εβδομάδες, όταν είχαν φτάσει πάλι κοντά σε συμφωνία ΗΠΑ και Ιράν.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, υποστηρίζοντας ότι η επίθεση στη Βηρυτό «δεν έπρεπε να είχε συμβεί», ειδικά τη στιγμή που οι συνομιλίες φαίνεται να βρίσκονται στο τελικό τους στάδιο.
«Είμαστε πολύ κοντά σε μια συμφωνία που θα φέρει ειρήνη στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Δεν πρέπει να υπάρξουν άλλες επιθέσεις από το Ισραήλ, αλλά ούτε και από τη Χεζμπολάχ εναντίον του Ισραήλ. Ας μην τα τινάξουμε όλα στον αέρα», έγραψε ο Τραμπ στο Truth Social.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Νεκροί και τραυματίες από τα πλήγματα
Οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έπληξαν συνοικίες στα νότια προάστια της Βηρυτού, περιοχή που θεωρείται το βασικό προπύργιο της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Σύμφωνα με τις αρχές, τρεις άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και τουλάχιστον έξι τραυματίστηκαν.
Το Ισραήλ υποστήριξε ότι οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ως απάντηση σε εκτόξευση πυραύλων από τη Χεζμπολάχ προς το βόρειο Ισραήλ, ενώ ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διεμήνυσε ότι η χώρα του δεν πρόκειται να ανεχθεί επιθέσεις εναντίον του ισραηλινού εδάφους.
Παράλληλα, το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου μετέδωσε ότι ισραηλινές επιδρομές σημειώθηκαν σε περισσότερες από 20 περιοχές του νότιου Λιβάνου, ενώ είχαν προηγηθεί προειδοποιήσεις εκκένωσης δεκάδων οικισμών.
Οργή στην Τεχεράνη και απειλές για αντίποινα
Η αντίδραση του Ιράν ήταν άμεση και ιδιαίτερα σκληρή. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, κατηγόρησε ευθέως την Ουάσιγκτον ότι αδυνατεί ή δεν επιθυμεί να συγκρατήσει το Ισραήλ.
Όπως τόνισε, οι επιθέσεις στη Βηρυτό υπονομεύουν σοβαρά το κλίμα εμπιστοσύνης που απαιτείται για την επιτυχία των συνομιλιών, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Τεχεράνη επανεξετάζει τη στάση της.
{https://x.com/mb_ghalibaf/status/2066233635183665177}
Ακόμη πιο αιχμηρός εμφανίστηκε ο αναπληρωτής διοικητής των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων στρατηγός Μοχάμεντ Τζαφάρ Ασαντί, ο οποίος προειδοποίησε ότι «τα εγκλήματα αυτά δεν θα μείνουν αναπάντητα».
«Οι ΗΠΑ φέρουν ευθύνη»
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε ευθέως την Ουάσινγκτον ότι, μέσω της πολιτικής και στρατιωτικής στήριξης προς το Ισραήλ, φέρει ευθύνη για τις ενέργειες της ισραηλινής κυβέρνησης και τις επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις της εκεχειρίας.
Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι η αμερικανική πλευρά δεν μπορεί να αποποιηθεί των ευθυνών της, υπογραμμίζοντας ότι οι εξελίξεις απειλούν να υπονομεύσουν κάθε προσπάθεια σταθεροποίησης στην περιοχή.
Παράλληλα, η Τεχεράνη επανέλαβε ότι θεωρεί την ασφάλεια του Λιβάνου και τη διατήρηση της περιφερειακής ισορροπίας ζητήματα ύψιστης σημασίας, προειδοποιώντας για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Επίκληση του δικαιώματος αυτοάμυνας
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η αναφορά της ιρανικής κυβέρνησης στο «εγγενές δικαίωμα της αυτοάμυνας», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο λήψης περαιτέρω μέτρων ως απάντηση στις εξελίξεις.
«Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν τονίζει την αποφασιστικότητά της να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα για την άσκηση του νόμιμου δικαιώματος αυτοάμυνας», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση.
Αν και δεν διευκρινίζεται η μορφή που θα μπορούσαν να λάβουν αυτά τα μέτρα, η δήλωση ερμηνεύεται από αναλυτές ως μήνυμα αποτροπής τόσο προς το Ισραήλ όσο και προς τους διεθνείς συμμάχους του.
Αναστολή πτήσεων στο δυτικό Ιράν μέχρι νεωτέρας
Σε μια κίνηση που ερμηνεύεται ως προετοιμασία για ενδεχόμενη στρατιωτική απάντηση, οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν την αναστολή πτήσεων από αεροδρόμια του δυτικού Ιράν μέχρι νεωτέρας.
Σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων, ο εναέριος χώρος του Ιράν φέρεται να έχει κλείσει εν όψει της επικείμενης επίθεσης εναντίον του Ισραήλ.
Οι χάρτες δείχνουν ότι ο εναέριος χώρος πάνω από το Ιράν είναι σχεδόν εντελώς άδειος από πτήσεις.
{https://x.com/N12News/status/2066223439443112083}
Η συμφωνία που θα μπορούσε να αλλάξει τις ισορροπίες
Σύμφωνα με πληροφορίες που διαρρέουν από διπλωματικές πηγές, το υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο κατανόησης προβλέπει μια σειρά μέτρων αποκλιμάκωσης, συμπεριλαμβανομένης της επαναλειτουργίας του Στενού του Ορμούζ για τη διεθνή ναυσιπλοΐα.
Το συγκεκριμένο πέρασμα θεωρείται ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία, καθώς από εκεί διέρχεται σχεδόν το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Σε αντάλλαγμα, οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να εξετάζουν τη σταδιακή χαλάρωση ορισμένων κυρώσεων και την επανεκκίνηση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου, προσφέροντας σημαντική οικονομική ανάσα στην Τεχεράνη.
Ωστόσο, τα πλέον ακανθώδη ζητήματα παραμένουν ανοιχτά. Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, οι βαλλιστικοί πύραυλοι μεγάλου βεληνεκούς και η υποστήριξη της Τεχεράνης προς οργανώσεις όπως η Χεζμπολάχ και άλλες φιλοϊρανικές ένοπλες ομάδες αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο δεύτερης φάσης διαπραγματεύσεων.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dj9014rnpkz5?integrationId=40599v1wlakx6ykh}
Έντονες αντιδράσεις στο Ισραήλ
Την ίδια ώρα, στο Ισραήλ εντείνονται οι επικρίσεις απέναντι στο προσχέδιο της συμφωνίας.
Αναλυτές και πρώην αξιωματούχοι ασφαλείας εκφράζουν φόβους ότι η συμφωνία αφήνει ανέγγιχτες κρίσιμες πτυχές της στρατιωτικής ισχύος του Ιράν.
Ο πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας του Ισραήλ, Τζέικομπ Νάγκελ, χαρακτήρισε το σχέδιο «μεγάλο λάθος», ενώ αρθρογράφοι ισραηλινών μέσων ενημέρωσης κάνουν λόγο για διπλωματική νίκη της Τεχεράνης.
Οι αντιδράσεις αυτές δημιουργούν πρόσθετη πίεση στον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με δύσκολη εκλογική μάχη τους επόμενους μήνες.
Κρίσιμες ώρες για τη Μέση Ανατολή
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Λευκού Οίκου ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, η νέα έκρηξη βίας υπενθυμίζει πόσο εύθραυστη παραμένει η κατάσταση.
Διπλωμάτες εκτιμούν ότι ακόμη και αν επιτευχθεί μια πρώτη συμφωνία τις επόμενες ημέρες, η εφαρμογή της θα εξαρτηθεί από την ικανότητα όλων των εμπλεκόμενων πλευρών να συγκρατήσουν τις στρατιωτικές επιχειρήσεις και να αποτρέψουν νέες προκλήσεις.
Με τη Μέση Ανατολή να βρίσκεται για ακόμη μία φορά στο χείλος μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης, οι επόμενες ώρες θεωρούνται καθοριστικές όχι μόνο για το μέλλον των συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν, αλλά και για τη συνολική σταθερότητα της περιοχής.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dj901rdiyeqh?integrationId=40599v1wlakx6ykh}
