Ο Χάλεντ Μεσάλ, φέρεται να είναι ο είναι ο νέος ηγέτης της Χαμάς, μετά τη δολοφονία του Ισμαήλ Χανίγια από ισραηλινά πυρά το βράδυ της Τρίτης στην Τεχεράνη.
Ο Μεσάλ έγινε γνωστός σε όλο τον κόσμο το 1997 όταν Ισραηλινοί πράκτορες του έκαναν ένεση με δηλητήριο σε μια αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του σε έναν δρόμο έξω από το γραφείο του στο Αμμάν.
Η απόπειρα αυτή εναντίον ενός βασικού ανώτερου στελέχους της παλαιστινιακής Χαμάς, με εντολή του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, εξόργισε τόσο τον τότε βασιλιά της Ιορδανίας Χουσεΐν, που μίλησε για απαγχονισμό των επίδοξων δολοφόνων και κατάργηση της ειρηνευτικής συνθήκης της Ιορδανίας με το Ισραήλ, εκτός κι αν τους έδιναν το αντίδοτο.
Το Ισράηλ υπάκουσε και συμφώνησε να ελευθερώσει τον ηγέτη της Χαμάς, Σεΐχη Αχμέντ Γιασίν. Τον δολοφόνησε επτά χρόνια αργότερα στη Γάζα. Οι ύποπτοι για την απόπειρα δολοφονίας του συνελήφθησαν από την ιορδανική αστυνομία. Ο Νετανιάχου, τότε στην πρώτη του θητεία ως πρωθυπουργός, αναγκάστηκε να παραδώσει το αντίδοτο για το δηλητήριο και το περιστατικό μετέτρεψε τον Μεσάλ σε ήρωα της παλαιστινιακής αντίστασης.
Για τους Ισραηλινούς και τα δυτικά κράτη, η υποστηριζόμενη από το Ιράν Χαμάς, είναι μια τρομοκρατική ομάδα που έχει στόχο την καταστροφή του Ισραήλ. Αντίθετα, για τους Παλαιστίνιους υποστηρικτές, της ο Μεσάλ και όλη η ηγεσία της Χαμάς είναι μαχητές για την απελευθέρωση από την ισραηλινή κατοχή.
Ποιος είναι ο Χάλεντ Μεσάλ
Ο 68χρονος Χάλεντ Μεσάλ, πιο πιθανός διάδοχος του δολοφονημένου Ισμαήλ Χανίγια, έγινε πολιτικός ηγέτης της Χαμάς ένα χρόνο πριν το Ισραήλ προσπαθήσει να τον εξοντώσει. Η θέση του αυτή του επέτρεψε να εκπροσωπεί τη Χαμάς σε διάφορες συναντήσεις με ξένες κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο χωρίς να τον περιορίζουν οι αυστηροί ισραηλινοί περιορισμοί.
Πηγές της Χαμάς δήλωσαν ότι ο Μεσάλ αναμένεται να επιλεγεί ως ο βασικός ηγέτης της Χαμάς για αντικαταστήσει τον Ισμαήλ Χανίγια. Πιθανότητες για να αναλάβει τη θέση του Χανίγια είχε και ο ανώτερος αξιωματούχος της Χαμάς Καλίλ αλ – Χάγια, ο οποίος βρίσκεται στο Κατάρ και έχει ηγηθεί των διαπραγματευτών της Χαμάς σε έμμεσες συνομιλίες για εκεχειρία στη Γάζα. Αυτός είναι η επιλογή του Ιράν και των συμμάχων του στην περιοχή.
Αντίθετα, οι σχέσεις του Μεσάλ, με το Ιράν είναι τεταμένες λόγω της προηγούμενης υποστήριξής του στην εξέγερση των σουνιτών μουσουλμάνων το 2011 κατά του Σύρου προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ.
Το Ισραήλ έχει δολοφονήσει ή προσπάθησε να σκοτώσει αρκετούς ηγέτες και στελέχη της Χαμάς από τότε που ιδρύθηκε η οργάνωση το 1987 κατά την πρώτη παλαιστινιακή εξέγερση με την κατοχή της Δυτικής Όχθης και της Γάζας.
Ο Μεσάλ ήταν βασικό πρόσωπο στην ηγεσία της Χαμάς από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, αν και κυρίως εργάστηκε από την ασφάλεια που του παρείχε η εξορία του. Και αυτό είναι κάτι που του καταλογίζουν οι επικριτές του.
Αφού ο καθηλωμένος σε αναπηρικό αμαξίδιο Γιασίν σκοτώθηκε σε αεροπορική επιδρομή τον Μάρτιο του 2004, το Ισραήλ δολοφόνησε τον διάδοχό του Αμπντέλ- Αζίζ Αλ Ραντίσι στη Γάζα ένα μήνα αργότερα και ο Μεσάλ ανέλαβε τη συνολική ηγεσία της Χαμάς. Όπως και άλλοι ηγέτες της Χαμάς, ο Μεσάλ έχει καταπιαστεί με το κρίσιμο ζήτημα του αν θα υιοθετήσει μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση στο Ισραήλ για την επιδίωξη του παλαιστινιακού κράτους ή αν θα συνεχίσει τον πόλεμο.
Ο Μεσάλ από την πλευρά του απορρίπτει την ιδέα μιας μόνιμης ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ισραήλ, αλλά είπε ότι η Χαμάς, θα μπορούσε να δεχθεί ένα παλαιστινιακό κράτος στη Δυτική Όχθη, τη Λωρίδα της Γάζας και την Ανατολική Ιερουσαλήμ ως προσωρινή λύση με αντίτιμο μία μακροπρόθεσμη κατάπαυση του πυρός.
Έχει δηλώσει ότι η επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου στο Ισραήλ επανέφερε την παλαιστινιακή υπόθεση στο επίκεντρο της παγκόσμιας ατζέντας.
Η ζωή και η πορεία του Μεσάλ
Ο Μεσάλ έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκτός παλαιστινιακών εδαφών. Γεννήθηκε στο Silwad κοντά στη Ραμάλα της Δυτικής Όχθης, και σε μικρή ηλικία μετακόμισε με την οικογένειά του στο Κουβέιτ. Σε ηλικία 15 ετών εντάχθηκε στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, την παλαιότερη ισλαμιστική ομάδα της Μέσης Ανατολής. Η αδελφότητα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία της Χαμάς στα τέλη της δεκαετίας του 1980 κατά την πρώτη παλαιστινιακή εξέγερση κατά της ισραηλινής κατοχής.
Οι ύποπτοι για την απόπειρα δολοφονίας του συνελήφθησαν από την ιορδανική αστυνομία. Ο Νετανιάχου, τότε στην πρώτη του θητεία ως πρωθυπουργός, αναγκάστηκε να παραδώσει το αντίδοτο για το δηλητήριο και το περιστατικό μετέτρεψε τον Μεσάλ σε ήρωα της παλαιστινιακής αντίστασης. Η Ιορδανία έκλεισε τελικά το γραφείο της Χαμάς στο Αμμάν και απέλασε τον Μεσάλ στο Κατάρ. Το 2001 μετακόμισε στη Συρία και διηύθυνε τη Χαμάς από την εξορία στη Δαμασκό, από το 2004 μέχρι τον Ιανουάριο του 2012. Τότε έφυγε από την πόλη λόγω της σκληρής καταστολής των Σουνιτών από τον Πρόεδρο Άσαντ που συμμετείχαν σε εξέγερση εναντίον του. Ο Μεσάλ μοιράζει τώρα τον χρόνο του μεταξύ Ντόχα και Κάιρου.
Τον Δεκέμβριο του 2012, ο Μεσάλ πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στη Λωρίδα της Γάζας και εκφώνησε την κύρια ομιλία στη συγκέντρωση για την 25η επέτειο της Χαμάς. Δεν είχε επισκεφθεί τα παλαιστινιακά εδάφη από τότε που έφυγε από τη Δυτική Όχθη σε ηλικία 11 ετών.
Η τριβή μεταξύ του Μεσάλ και της ηγεσίας της Χαμάς εμφανίστηκε μετά τις προσπάθειές του να προωθήσει τη συμφιλίωση με τον Πρόεδρο Μαχμούντ Αμπάς, ο οποίος ηγείται της Παλαιστινιακής Αρχής. Στη συνέχεια, ανακοίνωσε ότι ήθελε να παραιτηθεί από την ηγεσία λόγω εντάσεων και το 2017 αντικαταστάθηκε από τον αναπληρωτή του στη Γάζα Ισμαήλ Χανίγια, ο οποίος εξελέγη επικεφαλής του πολιτικού γραφείου της ομάδας.
