Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν - η επανεκλογή της οποίας στηρίχτηκε και στην ψήφο των Πράσινων - ανακοίνωσε νέα «στρατηγική για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων», καθώς 21 ευρωπαϊκές χώρες - συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας - ζήτησαν να αποτελέσει το νερό κορυφαία προτεραιότητα στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
«Πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να διασφαλίσουμε ότι οι αγρότες μας είναι καλύτερα προετοιμασμένοι» για την κλιματική αλλαγή, ανακοίνωσε προχθές Πέμπτη η φον ντερ Λάιεν κατά την ομιλία της πριν από τη μυστική ψηφοφορία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
«Γι' αυτό θα παρουσιάσω ένα σχέδιο για τη γεωργία που θα αντιμετωπίζει την ανάγκη προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και, παράλληλα, μια στρατηγική για τη βιώσιμη διαχείριση του πολύτιμου πόρου του νερού», πρόσθεσε.
Η ανακοίνωση ήρθε έπειτα από έκκληση των υπουργών Περιβάλλοντος 21 χωρών της ΕΕ (όλες πλην της Φινλανδίας, της Σουηδίας, της Τσεχίας, της Λετονίας, της Ουγγαρίας και της Ιρλανδίας) να εφαρμοστεί μια στρατηγική από την ΕΕ που θα διασφαλίζει την επάρκεια των υδάτων. Η επιστολή των υπουργών της ΕΕ εστάλη στον αντιπρόεδρο της Επιτροπής, Μάρος Σέφτσοβιτς και στον Επίτροπο για το Κλίμα, Βόπκε Χούκστρα την Τετάρτη.
Ζητούν μεγαλύτερη χρηματοδότηση
Στην κοινή επιστολή, σύμφωνα με το Euroactiv, οι υπουργοί ζητούν μέτρα «για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας και την ασφάλεια των αποθεμάτων νερού» μέσω «βιώσιμων λύσεων». Ζητούν επίσης «επαρκή και αποτελεσματική χρηματοδότηση» για δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας στον τομέα των υδάτων.
Η Ευρώπη κατέχει ηγετική θέση στις καινοτόμες τεχνολογίες νερού
Σύμφωνα με έκθεση του Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας της ΕΕ που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, η Ευρώπη κατέχει ηγετική θέση στις καινοτόμες τεχνολογίες νερού, αντιπροσωπεύοντας το 40% των εφευρέσεων στον τομέα αυτό, σε παγκόσμια κλίμακα.
Η Γερμανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Ιταλία «κατέχουν την πρώτη θέση στην Ευρώπη όσον αφορά την κατοχύρωση εφευρέσεων για το νερό, με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας», αναφέρεται σε δελτίο Τύπου του Γραφείου.
Συνεργασίες
Στην κοινή επιστολή - η οποία στάλθηκε με πρωτοβουλία της Πορτογαλίας - οι 21 χώρες τόνισαν την ανάγκη «να διασφαλιστεί ότι το νερό αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα στην ευρωπαϊκή ατζέντα τα επόμενα χρόνια και να γίνουν πραγματικότητα οι στόχοι της ΕΕ για τη διαχείριση των υδάτων». Οι υπουργοί επέμειναν επίσης στη «συμμετοχή των πολιτών και των ενδιαφερόμενων φορέων» και στη «συμμετοχή του κοινού σε όλες τις δράσεις».
Κίνδυνος λειψυδρίας
Η επιστολή κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τα υψηλά επίπεδα ξηρασίας, λειψυδρίας και πλημμυρών σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Οπως αναφέρεται, τα συγκεκριμένα φαινόμενα δεν μπορούν να θεωρούνται πλέον «εξαιρέσεις», καθώς είναι όλο και πιο συχνά.
Όπως υπενθυμίζει η επιστολή, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, κάθε χρόνο περίπου το 20% των περιοχών εντός της ευρωπαϊκής επικράτειας και το 30% των Ευρωπαίων, υποφέρουν από έλλειψη νερού ή άλλα αντίστοιχα προβλήματα.
Το άμεσο οικονομικό κόστος των φαινομένων λειψυδρίας, ανέρχεται σε περίπου 9 δισ. ευρώ κάθε χρόνο. Σε αυτό το ποσό δεν περιλαμβάνονται οι ζημιές στα οικοσυστήματα. Αν συνυπολογιστούν και αυτές, το συνολικό κόστος της έλλειψης νερού ενδεχομένως να φθάσει τα 65 δισ. ευρώ ετησίως μέχρι το τέλος του αιώνα.
Στον αντίποδα της λειψυδρίας, εξίσου καταστροφικές, αλλά και οικονομικά ζημιογόνες, είναι οι συνέπειες από τα πλημμυρικά φαινόμενα. Μελέτη που δημοσιεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2021 υπολόγισε το συνολικό κόστος μετριασμού των κινδύνων πλημμύρας για την περίοδο 2016-2021 σε τουλάχιστον 14 δισεκατομμύρια ευρώ.
Περισσότερη δράση ζητά το WWF
To WWF σχολιάζοντας την ομιλία της φον ντερ Λάιεν επισημαίνει ότι οι πρωτοβουλίες της ΕΕ ικανοποιούν κυρίως τις απαιτήσεις της αγροτικής βιομηχανίας και η σημασία τη φύσης ουσιαστικά απουσιάζει από την ατζέντα.
«Τα σημάδια της κατάρρευσης του περιβάλλοντος βρίσκονται παντού γύρω μας: ακραία καιρικά φαινόμενα, απώλεια της βιοποικιλότητας και επιδείνωση των οικοσυστημάτων. Αυτά δεν είναι μελλοντικά σενάρια, συμβαίνουν τώρα. Ο διάλογος μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών που τόνισε η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν πρέπει να οδηγήσει σε ταχεία και ουσιαστική δράση», δήλωσε η Ester Asin, διευθύντρια του Γραφείου Ευρωπαϊκής Πολιτικής του WWF.
«Η οικονομία και οι βιομηχανίες μας πρέπει να μετασχηματιστούν ριζικά. Η υπερβολική εστίαση στην απλοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας μπορεί να ανοίξει την πόρτα στους αρνητές του κλίματος και τους αντιπεριβαλλοντιστές να καταργήσουν βασικά περιβαλλοντικά πρότυπα που προστατεύουν τους πολίτες», προειδοποιεί η Asin.
Μεγάλες διαδηλώσεις στη Γαλλία
Καθώς η κλιματική αλλαγή στεγνώνει τα εδάφη, στη νοτιοδυτική Γαλλία, πραγματοποιούνται διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για τους μεγάλους ταμιευτήρες ύδατος - ένα πρότζεκτ του Μακρόν που περιλαμβάνει τις λεγόμενες γιγαντιαίες «λεκάνες» νερού, για την άρδευση των καλλιεργειών - κάνοντας λόγο για «αρπαγή του νερού» από την αγροτική βιομηχανία.
Αυτές οι «λεκάνες» μπορούν να καλύψουν έκταση έως και 18 εκταρίων και αποθηκεύουν νερό το χειμώνα για να χρησιμοποιηθεί στην άρδευση το καλοκαίρι.
Μεταξύ 6.000 και 8.000 ατόμων αναμένεται να συγκεντρωθούν και να διαμαρτυρηθούν κατά της κατασκευής του τεράστιου ταμιευτήρα και υπάρχει φόβος για επεισόδια, όπως συνέβη και σε προηγούμενες διαδηλώσεις, για το ίδιο ζήτημα.
{https://x.com/BassinesNon/status/1639596488979357697}
{https://x.com/Gendarmerie/status/1639609654064889857}
Οι διαμαρτυρόμενοι κατηγορούν την κυβέρνηση ότι καταστρέφει το περιβάλλον, καθώς η «λεκάνη» θα χρησιμοποιηθεί για την αποθήκευση του νερού της βροχής τον χειμώνα, αλλά και για την άντληση υπόγειων υδάτων σε περίπτωση έλλειψης. Πάνω από 450 αγρότες -κυρίως καλλιεργητές σιταριού- θα έχουν πρόσβαση σε αυτήν.
«Η πρόσβαση στο νερό είναι ένα τεράστιο ζήτημα, αλλά είμαστε κατά της ιδιωτικοποίησης του νερού με δημόσιο χρήμα», δήλωσε στο Euractiv η ακτιβίστρια για το κλίμα και νυν μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (LFI, Η Αριστερά) Emma Fourreau.
Η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε την κατασκευή 100 νέων «λεκανών» στη Γαλλία μέχρι το τέλος του έτους, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνεχής πρόσβαση στο νερό. Ο νέος νόμος για τη γεωργική πολιτική - που συζητείται ακόμη στο γαλλικό κοινοβούλιο - θα «θωρακίσει» αυτές τις υποδομές στο όνομα του «μείζονος γενικού συμφέροντος» της γαλλικής γεωργίας.
Το 2021, Γάλλοι ευρωβουλευτές των Πρασίνων υπέβαλαν αναφορά στην επιτροπή PETI του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, επισημαίνοντας ότι οι «λεκάνες» αυτές αντιβαίνουν στο ευρωπαϊκό δίκαιο, ιδίως στην οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα (ΟΠΥ).
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δήλωσε ότι πρόκειται να λάβει «πολύ σοβαρά υπόψη της αυτή την πολύπλοκη υπόθεση», καλώντας τη Γαλλία να παρουσιάσει τις οικονομικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων, ενώ προειδοποίησε για οποιαδήποτε «υπερβολική άντληση» νερού από τους υδροφορείς.
