Με σκιές ξεκινά το Μουντιάλ 2026 στα γήπεδα ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικού. Από τη μία πλευρά, η διπλωματική και πολιτική θύελλα που προκάλεσε η άρνηση των αμερικανικών αρχών να επιτρέψουν την είσοδο στη χώρα σε σομαλό διαιτητή, ο οποίος επρόκειτο να διευθύνει αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου.
Από την άλλη, οι έντονες αντιδράσεις που προκάλεσαν οι εξονυχιστικοί έλεγχοι ασφαλείας στους οποίους υποβλήθηκαν μέλη των εθνικών ομάδων της Σενεγάλης και του Ουζμπεκιστάν, πυροδοτώντας συζητήσεις περί διακριτικής, ακόμη και ρατσιστικής, μεταχείρισης. Και στο φόντο όλων αυτών, η πολεμική σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η οποία απειλεί να επηρεάσει όχι μόνο το πολιτικό περιβάλλον της διοργάνωσης, αλλά και όσα διαδραματίζονται εντός αγωνιστικών χώρων.
Απελάσεις
Η πρώτη μεγάλη σκιά πάνω από το φετινό Μουντιάλ έπεσε με την απόφαση των αμερικανικών αρχών να μην εγκρίνουν την είσοδο του κορυφαίου σομαλού διαιτητή Ομάρ Αμπντουλκαντίρ Αρτάν. Ο Αρτάν επρόκειτο να γράψει ιστορία ως ο πρώτος διαιτητής από τη Σομαλία που θα συμμετείχε σε τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου, ωστόσο το ταξίδι του σταμάτησε στο αεροδρόμιο του Μαϊάμι.
Η ανακοίνωση της Υπηρεσίας Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων των ΗΠΑ (CBP) δεν έδωσε σαφείς απαντήσεις. Η υπηρεσία επιβεβαίωσε ότι ο σομαλός υπήκοος αφίχθη στις 6 Ιουνίου από την Κωνσταντινούπολη και υποβλήθηκε σε δευτερογενή έλεγχο, υπογραμμίζοντας ότι «όλοι οι ταξιδιώτες, συμπεριλαμβανομένων αθλητών και συνοδών, υπόκεινται στους ίδιους κανόνες».
Πέρα από τις επίσημες εξηγήσεις, η υπόθεση καταγράφεται ως το πρώτο σοβαρό περιστατικό κατά το οποίο η μεταναστευτική πολιτική των ΗΠΑ επηρεάζει άμεσα τη διοργάνωση. Παράλληλα, έρχεται σε αντίθεση με τις διαβεβαιώσεις του προέδρου της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, ο οποίος είχε υποστηρίξει ότι δεν θα υπάρξουν προβλήματα εισόδου για τους συμμετέχοντες, επικαλούμενος τη συνεργασία της FIFA με την αμερικανική κυβέρνηση.
Η FIFA βρέθηκε αμέσως στο επίκεντρο της κριτικής. Αν και ξεκαθάρισε ότι δεν έχει αρμοδιότητα στις διαδικασίες έκδοσης βίζας των χωρών που φιλοξενούν τις διοργανώσεις της, δέχθηκε πιέσεις από πολλές πλευρές. Ο πρόεδρος της Ένωσης Διεθνούς Αθλητικού Τύπου (AIPS) έκανε λόγο για «αμέτρητα και απαράδεκτα» περιστατικά, παραπέμποντας σε περιπτώσεις δημοσιογράφων από το Ιράν και αφρικανικές χώρες που αντιμετώπισαν προβλήματα εισόδου. Χαρακτηριστική ήταν η περίπτωση φωτογράφου της εθνικής ομάδας του Ιράκ, ο οποίος κρατήθηκε επί δέκα ώρες σε αμερικανικό αεροδρόμιο πριν του επιτραπεί τελικά η είσοδος.
Η υπόθεση απέκτησε γρήγορα και διπλωματικές προεκτάσεις. Το υπουργείο Νεολαίας και Αθλητισμού της Σομαλίας εξέφρασε επισήμως τη «βαθιά του λύπη», ενώ ο πρώην πρωθυπουργός Χασάν Αλί Καΐρ χαρακτήρισε τον Αρτάν σύμβολο των φιλοδοξιών εκατομμυρίων νέων Αφρικανών. Ο πρόεδρος της χώρας, Χασάν Σεΐχ Μοχάμουντ, απέφυγε δημόσιες δηλώσεις, επιλέγοντας τη διπλωματική οδό σε μια περίοδο έντονης εσωτερικής πολιτικής αντιπαράθεσης.
Εξευτελισμός
Οι αντιδράσεις, ωστόσο, δεν περιορίστηκαν στην υπόθεση του σομαλού διαιτητή. Τον γύρο του κόσμου έκαναν εικόνες ποδοσφαιριστών και μελών των αποστολών της Σενεγάλης και του Ουζμπεκιστάν να υποβάλλονται σε εκτεταμένους τελωνειακούς και σωματικούς ελέγχους, που περιλάμβαναν αφαίρεση υποδημάτων και λεπτομερή έρευνα αποσκευών.
Είχε προηγηθεί το περιστατικό με τον ιρακινό επιθετικό Αϊμέν Χουσεΐν, ο οποίος κρατήθηκε για σχεδόν επτά ώρες στο αεροδρόμιο Ο’Χέιρ του Σικάγο και υποβλήθηκε σε ανάκριση, ενώ οι αρχές προχώρησαν ακόμη και σε έλεγχο του κινητού τηλεφώνου του. «Γιατί οι ΗΠΑ, που φιλοξενούν το Παγκόσμιο Κύπελλο, είναι τόσο εχθρικές απέναντι στους ξένους επισκέπτες;» διερωτήθηκε δημόσια.
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν άργησαν να εμφανιστούν καταγγελίες για άνιση μεταχείριση. Πολλοί χρήστες παρομοίασαν τις διαδικασίες με αντιμετώπιση υπόπτων για εγκληματικές πράξεις, θέτοντας παράλληλα το ερώτημα αν αντίστοιχοι έλεγχοι θα εφαρμόζονταν και σε εθνικές ομάδες δυτικών χωρών.
Για ακόμη μία φορά, στο στόχαστρο βρέθηκε η FIFA, η οποία κατηγορήθηκε ότι παρακολουθεί αδρανής περιστατικά που οι εμπλεκόμενες αποστολές εκλαμβάνουν ως προσβλητικά και εξευτελιστικά, λίγες μόλις ημέρες μετά την έναρξη της κορυφαίας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης.
































