Η εμπειρία τραύματος κατά την παιδική ηλικία ενδέχεται να αφήσει αποτύπωμα στον εγκέφαλο και να επηρεάσει την ικανότητα ενός ανθρώπου να βιώνει ευχαρίστηση και να αισθάνεται κίνητρο στην ενήλικη ζωή. Νέα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι οι αλλαγές σε εγκεφαλικές οδούς που συνδέονται με την ανταμοιβή και το κίνητρο μπορεί να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση της ανηδονίας.
Η ανηδονία περιγράφει τη μειωμένη ικανότητα να αισθάνεται κάποιος ευχαρίστηση από δραστηριότητες ή εμπειρίες που υπό φυσιολογικές συνθήκες θεωρούνται ευχάριστες. Συχνά συνδέεται με την απώλεια ενδιαφέροντος, τη μειωμένη κινητοποίηση και μπορεί να αποτελεί χαρακτηριστικό διαφόρων ψυχικών διαταραχών.
Ο ρόλος του ιππόκαμπου
Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής την Kathleen O'Brien από το Πανεπιστήμιο Temple και τον Vishnu Murty από το Πανεπιστήμιο του Όρεγκον επιχείρησε να διερευνήσει κατά πόσο οι αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με το παιδικό τραύμα μπορεί να κάνουν ορισμένους ανθρώπους περισσότερο ευάλωτους στην εμφάνιση ανηδονίας.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JNeurosci, επικεντρώθηκε στον ιππόκαμπο, μια περιοχή του εγκεφάλου που είναι ευρύτερα γνωστή για τον σημαντικό ρόλο της στη μνήμη. Προηγούμενες προκλινικές μελέτες σε ζώα είχαν δείξει ότι μεταβολές στη λειτουργία του ιππόκαμπου ενδέχεται να συνδέονται και με συμπεριφορές που σχετίζονται με τη μειωμένη ανταπόκριση στις ανταμοιβές.
Τι έδειξε η έρευνα
Στη μελέτη συμμετείχε μεγάλη ομάδα ανθρώπων, οι οποίοι συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τις εμπειρίες τραύματος κατά την παιδική τους ηλικία, αλλά και την ικανότητά τους να βιώνουν ευχαρίστηση.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI), προκειμένου να εξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο ο ιππόκαμπος αλληλεπιδρά με άλλες περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με το κίνητρο και την επεξεργασία της ανταμοιβής.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα άτομα που είχαν βιώσει παιδικό τραύμα και παράλληλα παρουσίαζαν διαταραχές στις συγκεκριμένες οδούς του ιππόκαμπου εμφάνιζαν περισσότερα συμπτώματα ανηδονίας σε σύγκριση με άτομα που είχαν επίσης ιστορικό παιδικού τραύματος, αλλά δεν παρουσίαζαν αντίστοιχες διαταραχές στις εγκεφαλικές οδούς.
Η σύνδεση τραύματος και ανταμοιβής
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ευρήματα δείχνουν μια πιθανή αλληλεπίδραση ανάμεσα στις εμπειρίες τραύματος κατά την παιδική ηλικία και στις αλλαγές στις εγκεφαλικές οδούς που σχετίζονται με το κίνητρο.
Με άλλα λόγια, το παιδικό τραύμα δεν φαίνεται να συνδέεται από μόνο του με την ανηδονία με έναν απλό και άμεσο τρόπο. Αντίθετα, οι αλλαγές στη λειτουργία συγκεκριμένων εγκεφαλικών κυκλωμάτων ενδέχεται να αποτελούν έναν από τους μηχανισμούς μέσω των οποίων οι πρώιμες δυσμενείς εμπειρίες επηρεάζουν την ικανότητα ενός ανθρώπου να βιώνει ευχαρίστηση αργότερα στη ζωή.
