Η παθολόγος και καθηγήτρια Επιδημιολογίας και Προληπτικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου αναφέρθηκε στους τρόπους προφύλαξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Συγκεκριμένα, μιλώντας στο ΕΡΤ News στάθηκε μεταξύ άλλων στους τρόπους προφύλαξης των πολιτών από την μετάδοση του μέσω των κουνουπιών.
«Συζητάμε τώρα τον ιό του Δυτικού Νείλου γιατί είχαμε 6 θανάτους. Πέρσι είχαμε 9 θανάτους και τα προηγούμενα χρόνια 25, ενώ φέτος ως τις Αρχές Αυγούστου είχαμε 6 θανάτους. Κινδυνεύουν όλοι αλλά κυρίως οι ευπαθείς ομάδες. Την βαριά νόσηση την βλέπουμε στα άτομα με μεγαλύτερη ηλικία, κολλάμε από τσίμπημα κουνούπια που έχουν μεταφέρει τον ιό του Δυτικού Νείλου» ανέφερε αρχικά για να προσθέσει:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Δεν υπάρχει ειδική θεραπευτική αγωγή. Πρέπει να προστατευόμαστε από όλα τα κουνούπια, με ρούχα μακριά και ελαφρά το βράδυ αλλά και αντικουνουπικά, κουνουπιέρες. Ο ιός του Δυτικού Νείλου έχει γίνει ενδημικός στη χώρα μας από το 2010».
{https://exchange.glomex.com/video/v-dkjirpu2jc29?integrationId=40599y14juihe6ly}
Ιός Δυτικού Νείλου: «Κόκκινη» η Αττική - Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσουμε
Σε αυξημένη επιτήρηση βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές λόγω της έντονης κυκλοφορίας του ιού του Δυτικού Νείλου, με την Αττική να βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής επιδημιολογικής εικόνας.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΕΟΔΥ, μέχρι τις 5 Αυγούστου 2026 είχαν καταγραφεί συνολικά 65 εγχώρια κρούσματα στη χώρα, ενώ μόνο μέσα στην τελευταία εβδομάδα δηλώθηκαν 23 νέα περιστατικά. Από τους ασθενείς, οι 54 παρουσίασαν εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
Παράλληλα, έχουν καταγραφεί έξι θάνατοι, ενώ 20 ασθενείς νοσηλεύονται, εκ των οποίων 8 σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Η εικόνα αυτή έχει προκαλέσει την ανησυχία των ειδικών, οι οποίοι επισημαίνουν ότι η προστασία από τα τσιμπήματα των κουνουπιών παραμένει το βασικό όπλο πρόληψης.
Η Αττική στο επίκεντρο
Ο πρόεδρος του επιστημονικού συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, ανέφερε ότι τα κρούσματα είναι ελαφρώς αυξημένα σε σχέση με πέρυσι και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Η μεγαλύτερη επιβάρυνση εντοπίζεται στην Αττική, κυρίως στα νότια και ανατολικά τμήματα του Λεκανοπεδίου. Περιστατικά έχουν καταγραφεί σε περιοχές από το Χαλάνδρι και την Αγία Παρασκευή έως τη Γλυφάδα, τη Βούλα και το Μαρκόπουλο.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μεταξύ των περιοχών που έχουν εμφανίσει αυξημένη δραστηριότητα περιλαμβάνονται οι δήμοι Σπάτων-Αρτέμιδος, Μαρκοπούλου Μεσογαίας και Παλλήνης.
Αντίθετα, ο Βασιλακόπουλος σημείωσε ότι τα ελληνικά νησιά που αυτή την περίοδο υποδέχονται μεγάλο αριθμό επισκεπτών δεν παρουσιάζουν αντίστοιχα αυξημένη εικόνα κρουσμάτων.
Ο ΕΟΔΥ, πάντως, υπογραμμίζει ότι η κυκλοφορία του ιού και οι περιοχές όπου θα εμφανιστούν κρούσματα δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια. Για τον λόγο αυτό συστήνει μέτρα προστασίας από τα κουνούπια σε ολόκληρη τη χώρα καθ' όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας τους.
Πώς μεταδίδεται ο ιός
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κοινού κουνουπιού, κυρίως του γένους Culex.
Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται από μολυσμένα πτηνά, τα οποία αποτελούν βασική δεξαμενή του ιού στη φύση. Στη συνέχεια μπορούν να μεταδώσουν τον ιό στον άνθρωπο.
Σημαντικό είναι ότι ο άνθρωπος δεν αποτελεί πηγή για την περαιτέρω μόλυνση των κουνουπιών και ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της καθημερινής κοινωνικής επαφής. Σπάνια έχουν αναφερθεί άλλοι τρόποι μετάδοσης, όπως μέσω μετάγγισης αίματος ή μεταμόσχευσης οργάνων.
Τα κοινά κουνούπια δραστηριοποιούνται κυρίως από το σούρουπο έως το χάραμα, γεγονός που κάνει ιδιαίτερα σημαντική την προστασία κατά τις βραδινές και νυχτερινές ώρες.
Οι περισσότεροι δεν εμφανίζουν συμπτώματα
Ένα από τα χαρακτηριστικά της λοίμωξης είναι ότι στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων περνά απαρατήρητη.
Ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι περίπου 8 στους 10 ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα. Περίπου 20% εμφανίζουν ήπια νόσο, ενώ λιγότερο από 1% αναπτύσσει σοβαρή μορφή που προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Η ήπια μορφή μπορεί να μοιάζει με γριπώδη συνδρομή και να περιλαμβάνει:
- πυρετό,
- πονοκέφαλο,
- έντονη κόπωση και καταβολή,
- μυϊκούς και αρθρικούς πόνους,
- ναυτία,
- εμετούς,
- διάρροια,
- ανορεξία,
- κοιλιακό πόνο,
- δερματικό εξάνθημα,
- διόγκωση των λεμφαδένων.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες.
Τα συμπτώματα που πρέπει να χτυπήσουν «καμπανάκι»
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των ειδικών στρέφεται στη σοβαρή μορφή της νόσου, η οποία μπορεί να προσβάλει το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Ο καθηγητής Γκίκας Μαγιορκίνης εξήγησε ότι τα συμπτώματα που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι εκείνα που παραπέμπουν σε εγκεφαλίτιδα. Σε αυτά περιλαμβάνονται υψηλός πυρετός, λήθαργος και υπνηλία, ενώ μπορεί να εμφανιστούν εμετοί, φωτοφοβία και έντονη κακουχία.
Ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος στάθηκε ιδιαίτερα σε συμπτώματα όπως έντονος πονοκέφαλος, ζάλη, σύγχυση, δυσκολία στον προσανατολισμό και αστάθεια στο βάδισμα.
Όταν ο πυρετός συνοδεύεται από τέτοια συμπτώματα, οι ειδικοί συνιστούν άμεση επικοινωνία με γιατρό.
Στις σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν επίσης δυσκαμψία του αυχένα, διαταραχές του επιπέδου συνείδησης, τρόμος, σπασμοί, παράλυση, σοβαρή μυϊκή αδυναμία και διαταραχές της όρασης.
Γιατί μπορεί να μην θυμάται κάποιος το τσίμπημα
Υπάρχει ένας ακόμη λόγος που η διάγνωση μπορεί να καθυστερήσει.
Τα συμπτώματα δεν εμφανίζονται απαραίτητα αμέσως μετά το τσίμπημα. Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, συνήθως μεσολαβούν 2 έως 14 ημέρες μέχρι να εκδηλωθούν.
Όπως εξήγησε ο Βασιλακόπουλος, αυτό σημαίνει ότι ένας άνθρωπος μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα αρκετές ημέρες μετά το τσίμπημα και να μην κάνει τη σύνδεση.
«Σπάνια κάποιος που θα νοσήσει θα θυμηθεί ότι τέσσερις ημέρες πριν τον τσίμπησε ένα κουνούπι», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι ο ιός χρειάζεται χρόνο για να πολλαπλασιαστεί στον οργανισμό και να φτάσει σε επίπεδο που θα προκαλέσει συμπτώματα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η σοβαρή νόσος μπορεί να εμφανιστεί σε ανθρώπους οποιασδήποτε ηλικίας, ωστόσο ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά στους μεγαλύτερους σε ηλικία, ιδιαίτερα άνω των 50 ετών.
Μεγαλύτερη προσοχή απαιτείται επίσης από άτομα με ανοσοκαταστολή και χρόνια υποκείμενα νοσήματα. Στις ομάδες που αναφέρονται ως περισσότερο ευάλωτες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, άτομα με νεφρικά, καρδιαγγειακά, νευρολογικά ή αναπνευστικά προβλήματα, καθώς και καρκινοπαθείς και διαβητικοί.
Πώς μπορούμε να προστατευθούμε
Δεν υπάρχει σήμερα διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο ούτε ειδική θεραπεία κατά του ιού του Δυτικού Νείλου. Στις ήπιες περιπτώσεις εφαρμόζεται υποστηρικτική αντιμετώπιση, ενώ τα σοβαρά περιστατικά μπορεί να χρειαστούν νοσηλεία και εντατική υποστήριξη.
Επομένως, η πρόληψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Οι ειδικοί συστήνουν:
- αντικουνουπικό στο δέρμα, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης,
- αντικουνουπικά χώρου,
- σήτες σε πόρτες και παράθυρα,
- μακριά ρούχα που καλύπτουν όσο γίνεται το σώμα,
- ιδιαίτερη προσοχή κατά τις βραδινές και νυχτερινές ώρες,
- απομάκρυνση στάσιμων νερών γύρω από το σπίτι,
- χρήση ανεμιστήρα, καθώς η ροή του αέρα δυσκολεύει την προσέγγιση των κουνουπιών.
Ο Βασιλακόπουλος τόνισε ότι τα κουνούπια δεν μπορούν να εξαφανιστούν πλήρως. Μπορούμε όμως να μειώσουμε σημαντικά την πιθανότητα να μας τσιμπήσουν.
Η επιτήρηση συνεχίζεται
Ο ΕΟΔΥ έχει ήδη επισημάνει ότι η Ελλάδα αποτελεί πλέον περιοχή όπου ο ιός έχει εγκατασταθεί και επανεμφανίζεται κατά τους θερινούς και φθινοπωρινούς μήνες. Κρούσματα έχουν καταγραφεί κατά καιρούς σε πολλές περιοχές της χώρας, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη συνεχή επιτήρηση και την εφαρμογή μέτρων προστασίας.
Παράλληλα, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών έχει ζητήσει εντατικοποίηση των δράσεων καταπολέμησης των κουνουπιών, με ιδιαίτερη έμφαση στην Αττική, όπου καταγράφεται η μεγαλύτερη φετινή επιβάρυνση.
Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: χωρίς πανικό, αλλά με αυξημένη προσοχή.
Ένα απλό τσίμπημα κουνουπιού στις περισσότερες περιπτώσεις δεν οδηγεί σε σοβαρή νόσο. Όταν όμως εμφανιστεί πυρετός που συνοδεύεται από έντονο πονοκέφαλο, σύγχυση, ζάλη, υπνηλία ή διαταραχές στο βάδισμα, δεν πρέπει να αγνοείται και χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Το καλοκαίρι συνεχίζεται και μαζί του η περίοδος έντονης δραστηριότητας των κουνουπιών. Η πιο αποτελεσματική άμυνα παραμένει η πρόληψη.
