Περισσότεροι από 150.000 παλαιοί συνταξιούχοι βρίσκονται μπροστά σε μια μεγάλη διεκδίκηση, με αυξήσεις στις κύριες συντάξεις που σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούν τα 300 ευρώ τον μήνα και αναδρομικά που μπορεί να υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ! Πρόκειται για ασφαλισμένους που συνταξιοδοτήθηκαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 και είχαν παράλληλη ασφάλιση σε δύο ή περισσότερα ταμεία, καταβάλλοντας επί χρόνια διπλές εισφορές, χωρίς να έχουν δει μέχρι σήμερα τον επιπλέον χρόνο ασφάλισής τους να αποτυπώνεται στο ποσό της κύριας σύνταξής τους. Μια εκκρεμότητα που παραμένει ανοιχτή εδώ και μία δεκαετία, κρατώντας χιλιάδες συνταξιούχους σε αναμονή για αυξήσεις και αναδρομικά που ενδέχεται να δικαιούνται.
Το ζήτημα έχει επανέλθει στο προσκήνιο, με τον e-ΕΦΚΑ να αναμένει οδηγίες από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, προκειμένου να αποσαφηνιστεί εάν η εκκρεμότητα μπορεί να αντιμετωπιστεί με ερμηνευτική εγκύκλιο ή εάν απαιτείται νέα νομοθετική παρέμβαση.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, μέχρι να υπάρξει οριστική λύση, οι ενδιαφερόμενοι συνταξιούχοι καλούνται να υποβάλουν αίτηση στον e-ΕΦΚΑ για την αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισής τους, ώστε να καταγραφεί επισήμως η διεκδίκησή τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όπως επισημαίνει ο δικηγόρος Διονύσης Ρίζος, «Η υποβολή του αιτήματος θεωρείται κρίσιμη, καθώς με αυτόν τον τρόπο κατοχυρώνεται το δικαίωμα επανεξέτασης της σύνταξης και διεκδίκησης αναδρομικών ποσών από την ημερομηνία που θα έπρεπε να έχει εφαρμοστεί η σχετική προσαύξηση.
Επειδή η διαδικασία δεν μπορεί να γίνει αυτόματα μέσω του πληροφοριακού συστήματος, απαιτείται η υποβολή του αιτήματος από τον ίδιο τον συνταξιούχο, ώστε να εξεταστεί ο φάκελός του και να προχωρήσει η έκδοση τροποποιητικής συνταξιοδοτικής απόφασης. Ήδη σε πολλές περιπτώσεις ο e-ΕΦΚΑ έχει απαντήσει ότι το αίτημα βρίσκεται σε επεξεργασία και αναμονή οδηγιών».
Ποιοι είναι οι 150.000 συνταξιούχοι που περιμένουν αυξήσεις
Η εκκρεμότητα αφορά ασφαλισμένους που αποχώρησαν από την εργασία τους πριν από την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου, στις 13 Μαΐου 2016, και κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου είχαν καταβάλει εισφορές σε περισσότερους από έναν ασφαλιστικούς φορείς.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται κυρίως μηχανικοί, γιατροί, δικηγόροι, έμποροι και άλλοι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι οποίοι διατηρούσαν ταυτόχρονα μισθωτή απασχόληση ή υπάγονταν υποχρεωτικά σε περισσότερα ασφαλιστικά ταμεία.
Ενδεικτικά, πρόκειται για ασφαλισμένους που είχαν παράλληλη ασφάλιση στο πρώην ΙΚΑ και στον ΟΑΕΕ, στο ΤΣΜΕΔΕ και στον ΟΑΕΕ, αλλά και σε ταμεία αυτοαπασχολούμενων, όπως το ΤΕΒΕ, το ΤΑΕ και το ΤΣΑ. Για πολλά χρόνια, οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι κατέβαλλαν διπλές εισφορές, χωρίς ωστόσο να κατορθώσουν όλοι να θεμελιώσουν δικαίωμα δεύτερης σύνταξης.
Με το προηγούμενο ασφαλιστικό καθεστώς, η αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου συνδεόταν κυρίως με τη δυνατότητα χορήγησης δεύτερης κύριας σύνταξης, εφόσον πληρούνταν οι απαιτούμενες προϋποθέσεις. Για αρκετούς ασφαλισμένους, όμως, η θεμελίωση δεύτερου συνταξιοδοτικού δικαιώματος αποδείχθηκε δύσκολη, με αποτέλεσμα οι πρόσθετες εισφορές να μην οδηγούν σε αντίστοιχη αύξηση των συνταξιοδοτικών αποδοχών τους.
Τι άλλαξε με τον νόμο 4387
Το ασφαλιστικό πλαίσιο διαφοροποιήθηκε με τον νόμο 4387/2016, ο οποίος εισήγαγε τη δυνατότητα αξιοποίησης του παράλληλου χρόνου ασφάλισης μέσω προσαύξησης της κύριας σύνταξης. Στη συνέχεια, με τον νόμο 4670/2020, η σχετική ρύθμιση επεκτάθηκε στο σύνολο του παράλληλου χρόνου ασφάλισης έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016.
Με τον τρόπο αυτό, οι επιπλέον ασφαλιστικές εισφορές μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένη συνταξιοδοτική παροχή, χωρίς να απαιτείται κατ’ ανάγκη η έκδοση δεύτερης κύριας σύνταξης. Ωστόσο, η συγκεκριμένη δυνατότητα εφαρμόζεται για όσους υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά.
Για τους παλαιούς συνταξιούχους, δηλαδή όσους είχαν ήδη συνταξιοδοτηθεί πριν από τη συγκεκριμένη ημερομηνία, η προσαύξηση λόγω παράλληλης ασφάλισης παραμένει σε εκκρεμότητα. Οι συντάξεις τους εκδόθηκαν και στη συνέχεια επανυπολογίστηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2019, χωρίς να ενσωματωθεί η συγκεκριμένη προσαύξηση.
Η πάγια διοικητική αντιμετώπιση προβλέπει ότι ο παράλληλος χρόνος των παλαιών συνταξιούχων μπορεί να αξιοποιηθεί για τη χορήγηση δεύτερης σύνταξης, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Στο υπουργείο Εργασίας η λύση
Σύμφωνα με πληροφορίες ο e-ΕΦΚΑ έχει ζητήσει οδηγίες από το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης σχετικά με τον χειρισμό των αιτήσεων που υποβάλλουν οι παλαιοί συνταξιούχοι.
Το βασικό ερώτημα που εξετάζεται είναι εάν μπορεί να εκδοθεί ερμηνευτική εγκύκλιος που θα επιτρέπει την αξιοποίηση του παράλληλου χρόνου ασφάλισης ή εάν απαιτείται νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα προβλέπει ρητά την επέκταση της προσαύξησης και στους συνταξιούχους πριν από τον Μάιο του 2016.
Μέχρι να υπάρξει σχετική απόφαση, αιτήματα συνταξιούχων παραμένουν σε εκκρεμότητα, με τον Οργανισμό να αναμένει τις απαραίτητες κατευθύνσεις. Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς από την τελική ρύθμιση θα εξαρτηθούν τόσο η δυνατότητα αύξησης των κύριων συντάξεων όσο και η ενδεχόμενη καταβολή αναδρομικών.
Πόσο μπορεί να αυξηθούν οι συντάξεις – Παραδείγματα
Το ύψος της ενδεχόμενης προσαύξησης δεν θα είναι ίδιο για όλους. Θα εξαρτηθεί από τα χρόνια παράλληλης ασφάλισης, το ύψος των πρόσθετων ασφαλιστικών εισφορών και τις συντάξιμες αποδοχές κάθε ασφαλισμένου. Σύμφωνα με ενδεικτικούς υπολογισμούς, οι αυξήσεις μπορούν να ξεκινούν από μερικές δεκάδες ευρώ και να υπερβαίνουν ακόμη και τα 300 ευρώ τον μήνα.
Παράδειγμα 1: Μηχανικός με 18 χρόνια παράλληλης ασφάλισης
Συνταξιούχος μηχανικός, ο οποίος αποχώρησε πριν από το 2016, έχει συμπληρώσει 35 χρόνια ασφάλισης στο πρώην ΤΣΜΕΔΕ και 18 χρόνια παράλληλης ασφάλισης στον ΟΑΕΕ.
Η κύρια σύνταξή του ανέρχεται σήμερα σε 1.420 ευρώ. Εφόσον αναγνωριστεί η προσαύξηση του παράλληλου χρόνου, η μηνιαία αύξηση υπολογίζεται ενδεικτικά σε 285 ευρώ, με τη σύνταξη να διαμορφώνεται στα 1.705 ευρώ.
Παράδειγμα 2: Έμπορος με επτά χρόνια παράλληλης ασφάλισης
Έμπορος που ήταν ασφαλισμένος στο πρώην ΤΕΒΕ και παράλληλα εργαζόταν ως μισθωτός για επτά χρόνια συνταξιοδοτήθηκε το 2014.
Η κύρια σύνταξή του ανέρχεται σε 1.180 ευρώ. Με την ενδεχόμενη αναγνώριση του παράλληλου χρόνου, η προσαύξηση υπολογίζεται σε 110 ευρώ τον μήνα και η σύνταξη θα μπορούσε να φτάσει τα 1.290 ευρώ.
Πέρα από τις μηνιαίες αυξήσεις, σημαντικό οικονομικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διεκδίκηση αναδρομικών ποσών. Ανάλογα με το χρονικό διάστημα που θα αναγνωριστεί και το ύψος της προσαύξησης, οι απαιτήσεις μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τις 10.000 ευρώ.
Τι πρέπει να κάνουν οι συνταξιούχοι
Οι συνταξιούχοι που είχαν παράλληλη ασφάλιση και αποχώρησαν πριν από τις 13 Μαΐου 2016 μπορούν να υποβάλουν αίτημα στον e-ΕΦΚΑ, ζητώντας να εξεταστεί η δυνατότητα αξιοποίησης των επιπλέον εισφορών τους. Στην αίτηση θα πρέπει να αναφέρονται τα πρώην ασφαλιστικά ταμεία, το χρονικό διάστημα της παράλληλης ασφάλισης και το αίτημα αναπροσαρμογής της κύριας σύνταξης.
