Έως και 12 χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο των 67 ετών μπορούν να συνταξιοδοτηθούν συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις των ειδικών διατάξεων για τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα, το Δημόσιο και την οικογενειακή κατάσταση.
Οι ασφαλισμένοι που γεννήθηκαν το 1970 και το 1971 δεν έχουν τις ίδιες δυνατότητες συνταξιοδότησης. Για ορισμένους η έξοδος μπορεί να γίνει στα 55, στα 56 ή στα 57, ενώ άλλοι μπορούν να αποχωρήσουν στα 58 ή στα 60.
Για τη μεγάλη πλειονότητα, βασικός στόχος παραμένει η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης στα 62, ώστε να αποφευχθεί η παραμονή στην εργασία έως τα 67.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δημόσιο: Ποιοι φεύγουν στα 58
Ευνοϊκές προϋποθέσεις ισχύουν για άνδρες και γυναίκες που εργάζονται στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και υπάγονται στο καθεστώς των βαρέων. Όσοι συμπλήρωσαν τουλάχιστον 12 χρόνια ασφάλισης στα βαρέα των ΟΤΑ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2012 μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να εξετάσουν την έξοδο στα 58. Εάν η 12ετία συμπληρώθηκε από την 1η Ιανουαρίου 2013 και μετά ή πρόκειται για νέους ασφαλισμένους, το όριο αναφέρεται στα 60.
Για παράδειγμα, δημοτικός υπάλληλος γεννημένος τον Μάρτιο του 1971, ο οποίος συμπλήρωσε τη 12ετία στα βαρέα το 2012 και εξακολουθεί να εργάζεται στην καθαριότητα, συμπληρώνει τα 58 τον Μάρτιο του 2029.
Για τη μειωμένη σύνταξη των δημοσίων υπαλλήλων απαιτούνται, σύμφωνα με το αρχικό δημοσίευμα, τουλάχιστον 25 χρόνια ασφάλισης, ακόμη και με αναγνώριση πλασματικών ετών, και συμπλήρωση του 62ου έτους. Ειδική κατηγορία αποτελούν οι τρίτεκνες και πολύτεκνες μητέρες που είχαν συμπληρώσει την απαιτούμενη 20ετία το 2010, ακόμη και με πλασματικό χρόνο από τέκνα, για τις οποίες γίνεται αναφορά σε δυνατότητα εξόδου χωρίς όριο ηλικίας. Η εφαρμογή αυτής της πρόβλεψης χρειάζεται εξατομικευμένο έλεγχο.
ΙΚΑ: Το «κλειδί» των βαρέων
Για τους μισθωτούς του πρώην ΙΚΑ, τα βαρέα και ανθυγιεινά ένσημα αποτελούν βασικό παράγοντα για την πρόωρη συνταξιοδότηση.
Με 10.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά, από τις οποίες 7.500 στα βαρέα, το αρχικό δημοσίευμα αναφέρει δυνατότητα εξόδου στα 60 με μειωμένη και στα 62 με πλήρη σύνταξη. Η διαφορά στο ποσό της σύνταξης για τη συγκεκριμένη περίπτωση υπολογίζεται ενδεικτικά σε 53,60 ευρώ.
Μισθωτός γεννημένος τον Φεβρουάριο του 1971, ο οποίος είχε συμπληρώσει το 2024 τις 10.500 ημέρες συνολικά και τις 7.500 στα βαρέα, θα συμπληρώσει τα 60 τον Φεβρουάριο του 2031 και τα 62 τον Φεβρουάριο του 2033.
Για ασφαλισμένους με 4.500 ημέρες συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα, προβλέπεται επίσης δυνατότητα πλήρους σύνταξης στα 62, υπό τις ειδικές προϋποθέσεις που ισχύουν.
Πλήρης σύνταξη από τα 55 για γυναίκες με βαρέα
Ιδιαίτερα ευνοϊκές διατάξεις αφορούν συγκεκριμένες γυναίκες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ. Όσες είχαν συμπληρώσει 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 στα βαρέα το 2010 μπορούσαν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη σύνταξη από τα 55.
Για όσες συμπλήρωσαν τις ίδιες προϋποθέσεις το 2011, το όριο διαμορφωνόταν στα 56, ενώ για θεμελίωση το 2012 στα 57. Για όσες υπάγονται στις διατάξεις που εφαρμόζονται από το 2013 και μετά, το όριο αναφέρεται στα 62.
Απαραίτητη προϋπόθεση για τις σχετικές διατάξεις των βαρέων είναι, όπου προβλέπεται, η συμπλήρωση 1.000 βαρέων ενσήμων κατά τα τελευταία 17 χρόνια πριν από την αίτηση συνταξιοδότησης.
Μειωμένη στα 62 για τους μισθωτούς
Οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα μπορούν να εξετάσουν τη μειωμένη σύνταξη στα 62, εφόσον διαθέτουν τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης και πληρούν τις ειδικές προϋποθέσεις της κατηγορίας τους. Για ασφαλισμένους που υπάγονται στον σχετικό κανόνα απαιτούνται 100 ημέρες ασφάλισης ανά έτος κατά την τελευταία πενταετία πριν από την αίτηση.
Η μείωση είναι μόνιμη. Στο αρχικό δημοσίευμα αναφέρεται ενδεικτική διαφορά περίπου 134 ευρώ σε σύγκριση με την αντίστοιχη πλήρη σύνταξη, με τη μέγιστη περικοπή να φθάνει το 30% επί της εθνικής σύνταξης. Το πραγματικό ποσό εξαρτάται από τα δεδομένα κάθε ασφαλισμένου.
ΟΑΕΕ, ΕΤΑΑ και αγρότες: Στόχος η 40ετία
Για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΑΕΕ, οι δυνατότητες συνταξιοδότησης βασίζονται κατά κανόνα στα γενικά όρια των 62 και 67 ετών. Η έξοδος στα 62 προϋποθέτει 40 χρόνια ασφάλισης.
Αντίστοιχα, για τους αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες του πρώην ΕΤΑΑ, όπως δικηγόρους, γιατρούς και μηχανικούς, η συμπλήρωση 40ετίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για πλήρη σύνταξη στα 62.
Η ίδια λογική ισχύει για τους ασφαλισμένους του πρώην ΟΓΑ. Αγρότης γεννημένος τον Μάιο του 1971 συμπληρώνει τα 62 τον Μάιο του 2033 και μπορεί να συνταξιοδοτηθεί τότε, εφόσον έχει συγκεντρώσει 40 χρόνια ασφάλισης. Διαφορετικά, η πλήρης σύνταξη προβλέπεται κατά κανόνα στα 67, με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης.
Τι ισχύει για τους ασφαλισμένους μετά το 1993
Για όσους ασφαλίστηκαν για πρώτη φορά μετά την 1η Ιανουαρίου 1993, ισχύουν γενικά τα ενιαία όρια ηλικίας, με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων. Η μειωμένη σύνταξη μπορεί να χορηγηθεί στα 62 με τουλάχιστον 15 χρόνια ασφάλισης και τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης, όπου αυτές προβλέπονται. Η πλήρης σύνταξη χορηγείται στα 67 με τουλάχιστον 15 χρόνια ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης.
Η 40ετία μπορεί, όπου επιτρέπεται, να συμπληρωθεί με αναγνώριση πλασματικών χρόνων, όπως στρατιωτική θητεία, σπουδές και χρόνος τέκνων. Για ορισμένους ασφαλισμένους, ο συνδυασμός τουλάχιστον 33 πραγματικών ετών και έως επτά πλασματικών ετών μπορεί να καλύψει την απαιτούμενη 40ετία.
