Μια αναπάντεχη διαφορά ανάμεσα στους άνδρες και τις γυναίκες του Homo sapiens φαίνεται να κρύβεται στη λεκάνη και, σύμφωνα με νέα έρευνα, μπορεί να συνδέεται με την ικανότητα των σύγχρονων ανθρώπων να διανύουν μεγάλες αποστάσεις με μεγαλύτερη αποδοτικότητα.
Οι ερευνητές υποστηρίζουν, σύμφωνα με το iflscience, ότι οι άνδρες ανέπτυξαν κατά την εξέλιξη έναν ιδιαίτερο μορφολογικό μηχανισμό στη λεκάνη, ο οποίος λειτουργεί περίπου σαν «ελατήριο» σε κάθε βήμα. Η συγκεκριμένη προσαρμογή δεν φαίνεται να υπάρχει ούτε στη λεκάνη των Νεάντερταλ ούτε στη σύγχρονη γυναικεία λεκάνη.
Το εύρημα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον επειδή δείχνει ότι η εξέλιξη δεν ακολούθησε ακριβώς την ίδια διαδρομή για τα δύο φύλα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Δύο σπάνια δείγματα Νεάντερταλ έδωσαν τις απαντήσεις
Για να καταλήξουν στα συμπεράσματά τους, οι ερευνητές μελέτησαν δύο από τις ελάχιστες πλήρεις λεκάνες Νεάντερταλ που έχουν ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα.
Η πρώτη βρέθηκε στο Σπήλαιο Κεμπάρα του Ισραήλ το 1983, ενώ η δεύτερη προήλθε από την περιοχή Sima de los Huesos στην Ισπανία και ανασκάφηκε το 2001.
Και τα δύο δείγματα ανήκαν σε αρσενικούς Νεάντερταλ.
Οι επιστήμονες ανέλυσαν λεπτομερώς τη μορφολογία τους και στη συνέχεια τη συνέκριναν με τη λεκάνη των σύγχρονων ανθρώπων.
Το αποτέλεσμα ήταν εντυπωσιακό.
«Είναι εκπληκτικό σε πόσες αναλογίες και μετρήσεις η λεκάνη του Νεάντερταλ μοιάζει με μια ανθρώπινη γυναίκα», ανέφερε ο Γιόελ Ρακ από το Πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ, ένας από τους συγγραφείς της μελέτης.
Η διαφορά βρίσκεται στην άρθρωση του ισχίου
Όταν οι ερευνητές προσαρμόζουν το μέγεθος της λεκάνης του Νεάντερταλ ώστε να μπορεί να συγκριθεί άμεσα με εκείνη ενός Homo sapiens, προκύπτει μια σημαντική διαφορά.
Η κοτύλη, δηλαδή η κοιλότητα της λεκάνης μέσα στην οποία εφαρμόζει η κεφαλή του μηριαίου οστού και σχηματίζεται η άρθρωση του ισχίου, βρίσκεται στους σύγχρονους άνδρες περίπου 2,6 εκατοστά πιο μπροστά.
Η φαινομενικά μικρή αυτή μετατόπιση έχει, σύμφωνα με τους ερευνητές, σημαντικές μηχανικές συνέπειες.
Η συγκεκριμένη γεωμετρία επιτρέπει στη λεκάνη να λειτουργεί ως ένα είδος μηχανισμού απορρόφησης κραδασμών.
Με κάθε βήμα, το κέντρο μάζας του σώματος κατεβαίνει ελαφρώς. Η μορφολογία της ανδρικής λεκάνης φαίνεται να επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση αυτής της κίνησης, αποθηκεύοντας ενέργεια στους καμπτήρες μύες του μηρού και συμβάλλοντας στη συνέχεια στην ανοδική κίνηση του σώματος.
Με απλά λόγια, η λεκάνη λειτουργεί σαν ένα μικρό βιολογικό ελατήριο.
{https://www.youtube.com/shorts/HKg0tMASv48}
Ένα «ελατήριο» σε κάθε βήμα
Ο Γιόελ Ρακ περιγράφει τη διαδικασία ως έναν μηχανισμό απορρόφησης κραδασμών.
Όταν το σώμα κατεβαίνει με κάθε βήμα, η συγκεκριμένη γεωμετρία της λεκάνης και των μυών του μηρού επιτρέπει την αποθήκευση και την επαναχρησιμοποίηση μέρος της μηχανικής ενέργειας.
Αυτό μπορεί να κάνει τη βάδιση πιο αποδοτική ενεργειακά, ιδιαίτερα όταν το άτομο κινείται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Και ακριβώς εδώ βρίσκεται η εξελικτική σημασία του ευρήματος.
Εάν ένας άνθρωπος μπορεί να περπατά μεγάλες αποστάσεις καταναλώνοντας λιγότερη ενέργεια, αποκτά ένα σημαντικό πλεονέκτημα σε ένα περιβάλλον όπου η μετακίνηση ήταν καθημερινή ανάγκη.
Συνδέεται αυτό με το κυνήγι;
Εδώ τα πράγματα γίνονται πιο ενδιαφέροντα, αλλά και πιο σύνθετα.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η αυξημένη αποτελεσματικότητα στη βάδιση θα μπορούσε να έχει προσφέρει πλεονέκτημα σε δραστηριότητες που απαιτούσαν μεγάλες αποστάσεις, μεταξύ αυτών και η παρακολούθηση θηράματος.
Ο Ρακ υποστηρίζει ότι το κυνήγι μπορεί να βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ικανότητα ενός ανθρώπου να ακολουθεί ένα ζώο για μεγάλες αποστάσεις.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η μελέτη αποδεικνύει πως οι άνδρες ήταν οι κυνηγοί και οι γυναίκες όχι.
Ο ίδιος ο ερευνητής εμφανίζεται ιδιαίτερα προσεκτικός σε αυτό το σημείο και δεν επιχειρεί να χρησιμοποιήσει το εύρημα για να επιβεβαιώσει συγκεκριμένους ρόλους των δύο φύλων στην προϊστορική κοινωνία.
Η βιολογική ικανότητα για αποδοτικότερη βάδιση δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη για το ποιος κυνηγούσε, ποιος συνέλεγε τροφή ή ποιος είχε οποιονδήποτε άλλο ρόλο μέσα στις πρώιμες ανθρώπινες κοινωνίες.
Γιατί δεν εξελίχθηκε το ίδιο χαρακτηριστικό στις γυναίκες;
Η απάντηση, σύμφωνα με την ερευνητική υπόθεση, βρίσκεται στις διαφορετικές εξελικτικές πιέσεις που συνδέονται με την αναπαραγωγή.
Η μετατόπιση της κοτύλης προς τα εμπρός που παρατηρείται στους άνδρες θα απαιτούσε αλλαγές στη γεωμετρία της γυναικείας λεκάνης.
Όμως η γυναικεία λεκάνη βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν ιδιαίτερο εξελικτικό περιορισμό: τον τοκετό.
Η διαμόρφωση του γεννητικού σωλήνα και το μέγεθος και η θέση των σχετικών ανατομικών δομών πρέπει να επιτρέπουν τη διέλευση του εμβρύου.
Μια σημαντική μεταβολή στη συγκεκριμένη ανατομία θα μπορούσε, επομένως, να έχει σοβαρές μαιευτικές συνέπειες.
Σύμφωνα με την ερμηνεία των ερευνητών, αυτός ο περιορισμός μπορεί να εξηγεί γιατί η γυναικεία λεκάνη διατήρησε περισσότερο την προγονική μορφολογία που παρατηρείται στους Νεάντερταλ.
Οι γυναίκες διατήρησαν μια πιο αρχαία μορφολογία
Το παράδοξο της μελέτης είναι ότι οι δύο πλήρεις λεκάνες Νεάντερταλ που εξετάστηκαν ανήκαν σε άνδρες, αλλά η μορφολογία τους εμφανίζεται σε πολλά σημεία πιο κοντά στη λεκάνη των σύγχρονων γυναικών.
Έτσι, σύμφωνα με τους ερευνητές, η σύγχρονη ανθρώπινη ανδρική λεκάνη φαίνεται να αποτελεί μια πιο πρόσφατη εξελικτική τροποποίηση, ενώ η γυναικεία λεκάνη διατηρεί περισσότερα χαρακτηριστικά της προγονικής μορφής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γυναίκες είναι «λιγότερο εξελιγμένες».
Σημαίνει ότι η εξέλιξη δεν οδηγεί πάντοτε σε μία ενιαία «βελτιωμένη» μορφή. Διαφορετικές ανάγκες και περιορισμοί μπορούν να οδηγήσουν διαφορετικά ανατομικά χαρακτηριστικά σε διαφορετικές κατευθύνσεις.
Ένα εξελικτικό πλεονέκτημα, όχι απόδειξη για «ανδρικούς ρόλους»
Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι ίσως ακριβώς αυτό που δεν υποστηρίζει η μελέτη.
Το γεγονός ότι η ανδρική λεκάνη φαίνεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική για βάδιση μεγάλων αποστάσεων δεν αποδεικνύει ότι οι άνδρες ήταν αποκλειστικά ή κατά κύριο λόγο κυνηγοί.
Ούτε αποδεικνύει ότι οι γυναίκες δεν συμμετείχαν στο κυνήγι ή σε άλλες δραστηριότητες που απαιτούσαν μεγάλες μετακινήσεις.
Ο ίδιος ο Ρακ υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να εξαγάγει ασφαλή συμπεράσματα για το ποιος κυνηγούσε στην προϊστορία.
Αυτό που μπορεί να υποστηρίξει, με βάση τις μετρήσεις και τη γεωμετρία των οστών, είναι ότι η συγκεκριμένη μορφολογία παρέχει στους σύγχρονους άνδρες μια ιδιαίτερη μηχανική δυνατότητα για αποδοτικότερη κίνηση σε μεγάλες αποστάσεις.
Τι αποκαλύπτει τελικά η λεκάνη για την ανθρώπινη εξέλιξη
Η μελέτη προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο περίπλοκο παζλ της ανθρώπινης εξέλιξης.
Μια σχετικά μικρή αλλαγή στη θέση μιας άρθρωσης μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ολόκληρο το σώμα και να προσφέρει ένα πλεονέκτημα στην καθημερινή μετακίνηση.
Η σύγκριση με τους Νεάντερταλ δείχνει παράλληλα ότι η ανατομία του Homo sapiens δεν εξελίχθηκε με τον ίδιο τρόπο στα δύο φύλα.
Στους άνδρες φαίνεται να εμφανίστηκε ένας ιδιαίτερος μηχανισμός που βελτιώνει την αποδοτικότητα της βάδισης, ενώ στις γυναίκες διατηρήθηκε μια μορφολογία που μοιάζει περισσότερο με την προγονική κατάσταση.
Και ίσως το πιο ενδιαφέρον συμπέρασμα είναι ότι η εξέλιξη δεν χρειάζεται να «σχεδιάσει» ένα εντελώς νέο σώμα για να δημιουργήσει ένα σημαντικό πλεονέκτημα.
Μερικά εκατοστά στη θέση μιας άρθρωσης μπορεί να αρκούν για να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο ένας άνθρωπος περπατά, απορροφά τους κραδασμούς και αξιοποιεί την ενέργεια σε κάθε του βήμα.
