Η άνοια είναι μια διαταραχή που επηρεάζει τη μνήμη, τη σκέψη, τη συμπεριφορά και την ικανότητα ενός ατόμου να εκτελεί καθημερινές δραστηριότητες.
Δεν αποτελεί φυσιολογικό μέρος της γήρανσης, αν και εμφανίζεται συχνότερα σε μεγαλύτερες ηλικίες. Η πιο γνωστή μορφή άνοιας είναι η Νόσος Αλτσχάιμερ, η οποία ευθύνεται για μεγάλο ποσοστό των περιστατικών.
Τα πρώτα συμπτώματα περιλαμβάνουν συχνά προβλήματα μνήμης, δυσκολία στην εύρεση λέξεων, σύγχυση σχετικά με τον χρόνο και τον τόπο, καθώς και αλλαγές στη διάθεση και την προσωπικότητα. Καθώς η νόσος εξελίσσεται, τα άτομα μπορεί να δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν οικεία πρόσωπα, να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά ή να φροντίσουν τον εαυτό τους.
Οι αιτίες της άνοιας διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο της. Παράγοντες όπως η ηλικία, η κληρονομικότητα, τα καρδιαγγειακά προβλήματα και ορισμένες νευρολογικές παθήσεις αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισής της. Παρότι δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για τις περισσότερες μορφές άνοιας, υπάρχουν φαρμακευτικές και μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις που μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη των συμπτωμάτων και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιτρέπει την κατάλληλη υποστήριξη τόσο του ατόμου όσο και της οικογένειάς του. Επιπλέον, η υγιεινή διατροφή, η σωματική άσκηση και η πνευματική δραστηριότητα συμβάλλουν στη διατήρηση της εγκεφαλικής υγείας και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης άνοιας.
Διακοπή καπνίσματος και άνοια
Η διακοπή του καπνίσματος ενδέχεται να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας, ιδιαίτερα σε άτομα που αποφεύγουν τη σημαντική αύξηση βάρους μετά τη διακοπή.
Τα παραπάνω διαπιστώνει μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας «Neurology».
Η έρευνα παρακολούθησε περισσότερους από 32.800 μεσήλικες και ηλικιωμένους χωρίς άνοια για κατά μέσο όρο δέκα χρόνια, για να αξιολογήσει τη σχέση ανάμεσα στο κάπνισμα, τις μεταβολές βάρους και τη γνωστική υγεία.
Το 20% ήταν νυν καπνιστές, το 36% πρώην καπνιστές και το 43% δεν είχαν καπνίσει ποτέ. Οι συμμετέχοντες υποβάλλονταν κάθε δύο χρόνια σε συνεντεύξεις σχετικά με το κάπνισμα, το σωματικό βάρος και την κατάσταση της υγείας τους.
Οι ερευνητές εντόπισαν ποιοι εμφάνισαν άνοια χρησιμοποιώντας τεστ μνήμης και σκέψης για την αξιολόγηση των γνωστικών λειτουργιών και λαμβάνοντας πληροφορίες από άτομα του περιβάλλοντός τους σχετικά με τη μνήμη και τη συμπεριφορά τους.
Αφού έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, η σωματική δραστηριότητα και η καρδιαγγειακή υγεία, διαπίστωσαν ότι όσοι διέκοψαν το κάπνισμα είχαν 16% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας σε σύγκριση με όσους συνέχισαν να καπνίζουν.
Το όφελος αυξανόταν με την πάροδο του χρόνου από τη διακοπή, με τον κίνδυνο άνοιας να προσεγγίζει εκείνον των μη καπνιστών περίπου επτά χρόνια μετά.
Το όφελος της διακοπής διατηρήθηκε σε όσους πήραν έως πέντε κιλά μετά τη διακοπή, ενώ όσοι πήραν δέκα κιλά ή περισσότερα δεν είχαν μειωμένο κίνδυνο άνοιας.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι αν και η διακοπή του καπνίσματος υποστηρίζει τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου, η διαχείριση του βάρους και άλλων παραγόντων του τρόπου ζωής είναι σημαντική για τη μεγιστοποίηση του γνωστικού οφέλους.
Όπως διευκρινίζουν, η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η διακοπή του καπνίσματος μειώνει τον κίνδυνο άνοιας και γνωστικής εξασθένησης, καταδεικνύει μόνο μια συσχέτιση.
Επιπλέον, σημειώνουν ως περιορισμό της μελέτης ότι οι συμμετέχοντες ανέφεραν μόνοι τους τις συνήθειες καπνίσματος και το βάρος τους, χωρίς αντικειμενική παρακολούθηση, γεγονός που σημαίνει ότι ενδέχεται να μην θυμούνταν με ακρίβεια όλες τις πληροφορίες.
Μάλιστα, υπάρχουν 4 πράγματα που πρέπει να κάνετε πριν τις 10 π.μ. για να μειώσετε τον κίνδυνο άνοιας:
- Να έρθετε σε επαφή με το πρωινό φως αμέσως μόλις ξυπνήσετε.
- Πιείτε ένα ποτήρι νερό.
- Μην μένετε αδρανείς.
- Σχεδιάστε 3 πράγματα που θα περιμένετε με ανυπομονησία.
Πηγή eatingwell.com
