Την ίδια εβδομάδα, τρεις άνθρωποι που δεν γνωρίζονται μεταξύ τους ακούν σχεδόν την ίδια φράση: «Υπάρχει κάτι στη μαγνητική σας».
Από εκείνη τη στιγμή, οι περισσότερες πληροφορίες που ακολουθούν δύσκολα συγκρατούνται. Το μυαλό πηγαίνει σχεδόν αυτόματα στο χειρότερο σενάριο και οι ερωτήσεις έρχονται η μία μετά την άλλη: «Είναι καρκίνος; Πρέπει να χειρουργηθώ; Πόσο επείγει; Μπορεί να αφαιρεθεί; Θα είμαι ο ίδιος άνθρωπος μετά το χειρουργείο;».
«Και όμως, από εκείνο το κοινό σημείο εκκίνησης, οι δρόμοι των τριών αυτών ανθρώπων θα χωρίσουν εντελώς. Γιατί η πρώτη απάντηση που πρέπει να γνωρίζει ένας ασθενής είναι ίσως και η σημαντικότερη: η φράση «όγκος εγκεφάλου» δεν αποτελεί από μόνη της μία συγκεκριμένη διάγνωση», επισημαίνει ο κ. Παντελής Σταυρινού, Διευθυντής Νευροχειρουργός στο Metropolitan Hospital & Επ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Κολωνίας, Γερμανία.
«Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι όγκων του εγκεφάλου, με εντελώς διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και πρόγνωση. Κάποιοι είναι καλοήθεις και μπορεί να παραμείνουν σταθεροί για χρόνια. Άλλοι αναπτύσσονται αργά αλλά, λόγω της θέσης τους, μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα. Υπάρχουν επίσης πρωτοπαθείς κακοήθεις όγκοι του εγκεφάλου, αλλά και μεταστάσεις από βλάβες που ξεκίνησαν σε κάποιο άλλο όργανο.
Κυρίως, όμως, δεν χρειάζονται όλοι οι ασθενείς την ίδια θεραπεία», προσθέτει και συνεχίζει εξηγώντας τις τρεις διαφορετικές περιπτώσεις των ασθενών:
Η πρώτη περίπτωση ασθενούς: Ένας όγκος που ίσως δεν χρειάζεται να πειράξουμε
Μια γυναίκα 58 ετών κάνει μαγνητική εγκεφάλου για επίμονους πονοκεφάλους. Η εξέταση αποκαλύπτει ένα μικρό μηνιγγίωμα. Δεν προκαλεί πίεση στον εγκέφαλο, δεν σχετίζεται με κάποιο νευρολογικό σύμπτωμα και όλα τα χαρακτηριστικά του στη μαγνητική συνηγορούν υπέρ ενός καλοήθους όγκου.
Η πρώτη της ερώτηση είναι αναμενόμενη: «Πρέπει να χειρουργηθώ;».
Η απάντηση μπορεί να είναι ένα εμφατικό «όχι».
«Ένα τυχαία διαγνωσμένο, μικρό και ασυμπτωματικό μηνιγγίωμα δεν χρειάζεται αυτομάτως χειρουργείο. Σε πολλές περιπτώσεις, η σωστή αντιμετώπιση είναι η παρακολούθηση με μαγνητικές τομογραφίες. Εάν παραμένει σταθερό και ο ασθενής δεν εμφανίζει συμπτώματα, μπορεί να μη χρειαστεί ποτέ θεραπεία.
Αυτή ακριβώς η προσέγγιση -η διαφοροποίηση των ασθενών με βάση τον κίνδυνο, ώστε να χειρουργούνται όσοι πραγματικά ωφελούνται και να παρακολουθούνται με ασφάλεια οι υπόλοιποι- αποτελεί τον πυρήνα των σύγχρονων ευρωπαϊκών κατευθυντήριων οδηγιών για τα μηνιγγιώματα, στη συγγραφή των οποίων είχα την τιμή να συμμετάσχω.
Το συμπέρασμα για τον ασθενή είναι ουσιαστικό: στη νευροχειρουργική, σωστή θεραπεία δεν σημαίνει πάντα χειρουργείο.
Η ηλικία και η γενική κατάσταση του ασθενούς, το μέγεθος και η θέση του όγκου, η πιθανή αύξησή του στον χρόνο και κυρίως η σχέση του με κρίσιμες δομές του εγκεφάλου είναι μερικοί μόνο από τους παράγοντες που πρέπει να συνεκτιμηθούν, πριν ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση», αναφέρει.
Ο δεύτερος ασθενής: Όταν ο όγκος πρέπει να αφαιρεθεί, αλλά το «να βγει όλος» δεν είναι ο μοναδικός στόχος
Ένας άνδρας 45 ετών εμφανίζει για πρώτη φορά μια επιληπτική κρίση. Η μαγνητική αποκαλύπτει έναν όγκο σε περιοχή του εγκεφάλου που βρίσκεται πολύ κοντά σε κέντρα υπεύθυνα για σημαντικές λειτουργίες.
Εδώ τα δεδομένα είναι διαφορετικά. Χρειάζεται ιστολογική και, πλέον, μοριακή διάγνωση, ενώ η μεγαλύτερη δυνατή ασφαλής αφαίρεση του όγκου μπορεί να αποτελεί σημαντικό μέρος της θεραπείας.
Εμφανίζεται όμως ένα άλλο ερώτημα: «Πρέπει να αφαιρεθεί ολόκληρος ο όγκος με κάθε κόστος;».
Η απάντηση είναι «όχι».
Ο στόχος της σύγχρονης χειρουργικής των όγκων εγκεφάλου δεν είναι απλώς η μέγιστη αφαίρεση. Είναι η μέγιστη ασφαλής αφαίρεση.
«Μερικά χιλιοστά περισσότερης εκτομής δεν αποτελούν επιτυχία, εάν το τίμημα είναι μια σοβαρή και μόνιμη διαταραχή της ομιλίας, της κίνησης, της μνήμης ή μιας άλλης σημαντικής λειτουργίας.
Για τον λόγο αυτό, η επέμβαση σχεδιάζεται πριν ακόμη ο ασθενής μπει στο χειρουργείο. Η λεπτομερής απεικόνιση δείχνει τη σχέση του όγκου με τις γύρω δομές και, ανάλογα με την περίπτωση, σύγχρονες τεχνικές όπως η νευροπλοήγηση, η διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση, η χαρτογράφηση του εγκεφάλου και ο ανοσοφθορισμός μπορούν να βοηθήσουν τον χειρουργό να κινηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια και το κυριότερο - με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Σε επιλεγμένους ασθενείς, όταν ο όγκος βρίσκεται κοντά σε περιοχές που σχετίζονται για παράδειγμα με τον λόγο, μπορεί να χρειαστεί ακόμη και επέμβαση με τον ασθενή ξύπνιο, ώστε οι λειτουργίες αυτές να ελέγχονται σε πραγματικό χρόνο.
Η τεχνολογία, όμως, δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι εργαλείο που υπηρετεί μια συγκεκριμένη χειρουργική στρατηγική: να αφαιρεθεί όσο περισσότερο από τον όγκο είναι ασφαλές, προστατεύοντας παράλληλα τον άνθρωπο που εμπιστεύεται την υγεία του στα χέρια μας», σημειώνει ο ειδικός.
Ο τρίτος ασθενής: Όταν το χειρουργείο δεν είναι απαραίτητα η καλύτερη πρώτη επιλογή
Ένας ασθενής με κακοήθεια του πνεύμονα κάνει μαγνητική εγκεφάλου και διαπιστώνεται μια μικρή εγκεφαλική μετάσταση.
Η λέξη «μετάσταση» ακούγεται ακόμη πιο απειλητική. Και όμως, ούτε εδώ η απάντηση είναι αυτομάτως «χειρουργείο».
«Ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση της βλάβης, τα συμπτώματα, τον αριθμό των εγκεφαλικών μεταστάσεων, την κατάσταση της νόσου στο υπόλοιπο σώμα και τις διαθέσιμες συστηματικές θεραπείες, η καλύτερη επιλογή μπορεί να είναι η στερεοτακτική ακτινοχειρουργική ή ένας συνδυασμός θεραπειών.
Σε έναν άλλο ασθενή, αντίθετα, μια μεγάλη μετάσταση που προκαλεί πίεση στον εγκέφαλο και σημαντικά νευρολογικά συμπτώματα μπορεί πράγματι να χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση.
Η ίδια, λοιπόν, γενική διάγνωση μπορεί να οδηγήσει σε διαφορετικές θεραπευτικές αποφάσεις», εξηγεί.
Διαβάστε περισσότερα εδώ




























