Οι πολυβιταμίνες είναι από τα πιο διαδεδομένα συμπληρώματα διατροφής στον κόσμο. Παρόλο που εκατομμύρια άνθρωποι τις καταναλώνουν καθημερινά, υπάρχουν πολλές παρεξηγήσεις σχετικά με το τι πραγματικά προσφέρουν και πώς πρέπει να χρησιμοποιούνται.
Μια πρόσφατη επιστημονική μελέτη έδειξε ότι η καθημερινή λήψη πολυβιταμινών μπορεί να συμβάλει σε πιο υγιή γήρανση. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δύο χρόνια συνεχούς λήψης συμπληρωμάτων συνδέθηκαν με μείωση της βιολογικής γήρανσης του οργανισμού κατά περίπου τέσσερις μήνες κατά μέσο όρο. Η βιολογική γήρανση αφορά την πραγματική κατάσταση υγείας του σώματος και όχι απλώς την ηλικία σε χρόνια.
Ωστόσο, οι ειδικοί τονίζουν ότι οι πολυβιταμίνες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν μια ισορροπημένη διατροφή. Ένας από τους μεγαλύτερους μύθους είναι ότι ένα χάπι μπορεί να καλύψει όλες τις διατροφικές ανάγκες, ανεξάρτητα από το τι τρώμε. Στην πραγματικότητα, τα συμπληρώματα πρέπει να λειτουργούν συμπληρωματικά σε μια υγιεινή διατροφή και όχι ως υποκατάστατό της.
Η διαιτολόγος Δρ Κάρι Ράξτον εξηγεί ότι ιδανικά θα έπρεπε να λαμβάνουμε όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά από τη διατροφή μας. Παρ’ όλα αυτά, η καθημερινότητα πολλών ανθρώπων δεν επιτρέπει πάντα την κατανάλωση ποικιλίας τροφών. Για τον λόγο αυτό, μια πολυβιταμίνη μπορεί να βοηθήσει στην κάλυψη πιθανών διατροφικών κενών.
Ποιοι μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο
Μελέτες έχουν δείξει ότι ένα πολύ μικρό ποσοστό ανθρώπων ακολουθεί πλήρως τις διατροφικές συστάσεις για βιταμίνες, μέταλλα και ωφέλιμα λιπαρά. Αυτό σημαίνει ότι αρκετοί μπορεί να έχουν μικρές αλλά σημαντικές ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά.
Η καθημερινή λήψη μιας βασικής πολυβιταμίνης μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη διατροφικών ελλείψεων και ασθενειών που σχετίζονται με αυτές, όπως η αναιμία, η οστεοπόρωση ή άλλες διαταραχές που προκύπτουν από έλλειψη βιταμινών.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ιδιαίτερα χρήσιμες μπορεί να είναι για:
- άτομα με περιορισμένη ή μη ισορροπημένη διατροφή
- ηλικιωμένους
- εφήβους σε περίοδο ανάπτυξης
- χορτοφάγους ή vegan
- άτομα που ακολουθούν δίαιτες ή λαμβάνουν φάρμακα που μειώνουν την όρεξη
Τι περιέχει μια πολυβιταμίνη
Οι περισσότερες πολυβιταμίνες τύπου «A έως Z» περιλαμβάνουν ένα σύνολο βιταμινών και μετάλλων που ο οργανισμός χρειάζεται για βασικές λειτουργίες.
Οι βιταμίνες χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες:
- Υδατοδιαλυτές βιταμίνες, όπως η βιταμίνη C και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β. Αυτές δεν αποθηκεύονται στον οργανισμό και η περίσσειά τους αποβάλλεται μέσω των ούρων.
- Λιποδιαλυτές βιταμίνες, όπως οι βιταμίνες A, D, E και K. Αυτές αποθηκεύονται στο ήπαρ και στους λιπώδεις ιστούς και πρέπει να λαμβάνονται με μέτρο, γιατί η υπερβολική ποσότητα μπορεί να είναι επιβλαβής.
Εκτός από τις βιταμίνες, οι πολυβιταμίνες περιέχουν και μέταλλα, όπως ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο και ψευδάργυρο, τα οποία είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του οργανισμού, την υγεία των οστών, τη σωστή λειτουργία των μυών και τη μεταφορά οξυγόνου στο αίμα.
Ποιοι χρειάζονται ειδικά συμπληρώματα
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι ανάγκες σε βιταμίνες είναι αυξημένες και απαιτούν ειδικά συμπληρώματα.
Γυναίκες που προσπαθούν να μείνουν έγκυες συνιστάται να λαμβάνουν φολικό οξύ πριν και κατά τους πρώτους μήνες της εγκυμοσύνης, καθώς είναι απαραίτητο για τη σωστή ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου.
Γυναίκες στην εμμηνόπαυση χρειάζονται συχνά περισσότερη βιταμίνη D και ασβέστιο για την προστασία της οστικής πυκνότητας.
Ηλικιωμένοι μπορεί να δυσκολεύονται να απορροφήσουν θρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη Β12, ενώ παράγουν λιγότερη βιταμίνη D από τον ήλιο, γεγονός που καθιστά χρήσιμη τη συμπλήρωση.
Έφηβοι επίσης μπορεί να ωφεληθούν, καθώς τα οστά τους συνεχίζουν να αναπτύσσονται μέχρι την πρώιμη ενήλικη ζωή και απαιτούν επαρκή πρόσληψη ασβεστίου, μαγνησίου και βιταμίνης D.
Πώς να επιλέξετε μια καλή πολυβιταμίνη
Η αγορά συμπληρωμάτων είναι τεράστια και όχι όλα τα προϊόντα έχουν την ίδια ποιότητα. Οι ειδικοί συνιστούν να αγοράζετε πολυβιταμίνες από αξιόπιστες εταιρείες και καταστήματα, όπως φαρμακεία, σούπερ μάρκετ ή γνωστές ευρωπαϊκές μάρκες που τηρούν αυστηρούς κανονισμούς.
Αποφύγετε προϊόντα αμφίβολης προέλευσης που διαφημίζονται στα κοινωνικά δίκτυα χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση.
Πότε πρέπει να λαμβάνεται μια πολυβιταμίνη
Η καλύτερη στιγμή για τη λήψη πολυβιταμίνης είναι μαζί με ένα γεύμα που περιέχει λίπος, όπως το μεσημεριανό ή το βραδινό. Αυτό βοηθά στην καλύτερη απορρόφηση των λιποδιαλυτών βιταμινών.
Ωστόσο, το πιο σημαντικό είναι η συνέπεια. Η καθημερινή λήψη είναι πιο σημαντική από την ακριβή ώρα.
Υπάρχουν κίνδυνοι;
Στις περισσότερες περιπτώσεις οι πολυβιταμίνες είναι ασφαλείς όταν λαμβάνονται σύμφωνα με τις οδηγίες. Παρ’ όλα αυτά, η υπερβολική κατανάλωση ορισμένων βιταμινών, όπως η βιταμίνη Α, μπορεί να είναι επικίνδυνη, ειδικά για τις εγκύους.
Για τον λόγο αυτό, πριν από τη λήψη συμπληρωμάτων είναι καλό να συμβουλεύεται κανείς έναν γιατρό ή φαρμακοποιό, ιδιαίτερα αν έχει κάποιο πρόβλημα υγείας ή λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή.
