Αμέτρητα screenshots, αδιάβαστα μηνύματα και emails, ενώ το κινητό μας προειδοποιεί ότι σχεδόν έχει γεμίσει. Για πολλούς αυτό είναι μια πραγματικότητα.
Όμως, αυτή η ψηφιακή «σαβούρα» στο κινητό μας μπορεί να επηρεάζει την ψυχική υγεία και την παραγωγικότητά μας, σύμφωνα με ειδικούς.
«Τα emails, οι φωτογραφίες, τα πολλά ανοιχτά tabs είναι κάτι που προκαλεί πολύ άγχος», λέει η δρ. Σούζαν Άλμπερς, κλινική ψυχολόγος στην Cleveland Clinic του Οχάιο. «Είναι ένα είδος προβλήματος που δεν αντιμετώπιζαν οι πρόγονοί μας, αλλά σήμερα η καθημερινότητά μας μαστίζεται από μεγάλη ψηφιακή ακαταστασία», συμπληρώνει μιλώντας στο CNN.
Πιθανότατα ο καθένας μας κάποια στιγμή θα βρεθεί αντιμέτωπος με αυτή την ακαταστασία. Όμως, μερικές φορές αυτή η συνηθισμένη συμπεριφορά μπορεί να μετατραπεί σε μια διαταραχή που οι ερευνητές προσπαθούν να κατανοήσουν: την ψηφιακή συσσώρευση.
Πότε είναι ένδειξη διαταραχής
Αν πρέπει να ψάξουμε σε αμέτρητες φωτογραφίες ή αρχεία για να βρούμε αυτό που θέλουμε, ή είμαστε λιγότερο συγκεντρωμένοι από ότι συνήθως και είναι πεσμένη η ενέργειά μας πνευματικά, αυτό ίσως είναι ένα σημάδι υπερβολικής ψηφιακής ακαταστασίας, σύμφωνα με την Άλμπερς.
«Η ψηφιακή ακαταστασία είναι εξίσου αγχωτική με εκείνη στον πραγματικό κόσμο μας», λέει η Άλμπερς. «Ο εγκέφαλός μας είναι προδιατεθειμένος να προτιμά τη σαφήνεια και την απλότητα έναντι του χάους. Κι έτσι μπορεί να νιώθουμε αν έχουμε ανοιχτά ένα εκατομμύριο tabs», επισημαίνει.
Η συνεχής ροή ειδοποιήσεων, που αποσπά την προσοχή μας και επηρεάζει τη συγκέντρωσή μας μπορεί να θεωρηθεί επίσης σημάδι ψηφιακής ακαταστασίας, συμπληρώνει.
Μπορεί απλά να θέλουμε να κρατήσουμε ζωντανές κάποιες αναμνήσεις με τις πολλές φωτογραφίες, ή να μην διαγράφουμε αρχεία ετών για την περίπτωση που τα χρειαστούμε κάποια στιγμή. Αλλά, όταν αυτό «μεταφράζεται» σε αποθήκευση τεράστιου όγκου πληροφοριών, τότε μπορεί να θεωρηθεί συσσώρευση, δηλώνει ο δρ. Εμάνουελ Μάιντενμπεργκ, καθηγητής Ψυχιατρικής στο UCLA.
«Μετατρέπεται σε μια συνήθεια που υποκινείται από το άγχος και τότε γίνεται πραγματικά δύσκολο. Έχει να κάνει με τον φόβο ότι θα χρειαστούμε αυτές τις πληροφορίες μελλοντικά και δεν θα έχουμε πρόσβαση σε αυτές», συνεχίζει.
Εκτιμάται ότι περίπου το 3-5% του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει από αυτή τη διαταραχή συσσώρευσης, σύμφωνα με τον ψυχίατρο δρ. Σαντζάγια Σαξένα. Εκτιμάται ότι σχετίζεται με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και έρευνα του 2020 έδειξε ότι υπάρχουν 4 τύποι ατόμων που την εμφανίζουν: οι οργανωμένοι, οι ανοργάνωτοι, εκείνοι που κρατούν ψηφιακές πληροφορίες για λογαριασμό της δουλειάς τους και όσοι τις διατηρούν λόγω ισχυρών συναισθηματικών δεσμών, που συχνά ανησυχούν ότι θα τις χάσουν.
Το πότε η «ψηφιακή ακαταστασία» περνά τη γραμμή και αποτελεί διαταραχή εξαρτάται από το άτομο, αλλά βασικός παράγοντας είναι όταν προκαλεί σημαντική δυσφορία ή επηρεάζει την καθημερινή λειτουργία του, αναφέρει ο Σαξένα.
Πώς μπορούμε να μειώσουμε την ψηφιακή ακαταστασία
To «ξεσκαρτάρισμα» είναι σαν μαγικό ραβδί για την ψυχική υγεία μας, λέει η Άλμπερς. Για όσους πασχίζουν να κάνουν κάτι τέτοιο, συνιστά να αφιερώνουν κάθε πρωί προκειμένου να κάνουν έναν έλεγχο, διαγράφοντας emails ή ειδοποιήσεις που δεν χρειάζονται.
Αν αφιερώσουμε λίγα λεπτά στο «ξεσκαρτάρισμα» προτού πιάσουμε δουλειά, θα είμαστε πολύ πιο παραγωγικοί την υπόλοιπη ημέρα, εξηγεί.
Η Άλμπερς δίνει άλλες 3 συμβουλές για να μειώσουμε την ψηφιακή ακαταστασία:
1. Κλείστε όλες τις μη ουσιαστικές ειδοποιήσεις και καταργήστε την εγγραφή στις διαφημίσεις που γεμίζουν το email σας.
2. Βάλτε όρια. Ελαχιστοποιήστε τον χρόνο που αφιερώνετε ελέγχοντας τα emails και τις ειδοποιήσεις των social media και χρησιμοποιήστε τη λειτουργία σίγασης της συσκευής για κάποιες περιπτώσεις. Επίσης, αν περιορίσετε τον αριθμό των λογαριασμό που ακολουθείτε στα social media μπορεί να μειώσετε την ακαταστασία στο feed σας και τον χρόνο που περνάτε ασυναίσθητα σκρολάροντας.
3. Κάντε μία ημέρα ψηφιακής αποτοξίνωσης. Ή τουλάχιστον μείνετε εκτός ψηφιακού κόσμου για κάποια ώρα μέσα στην ημέρα.
