Η Ελλάδα και η Ιταλία είναι οι δύο χώρες του ΟΟΣΑ όπου το πρόβλημα της ανθεκτικότητας των μικροβίων στα αντιβιοτικά θα προκαλέσει τη μεγαλύτερη θνησιμότητα στο μέλλον, σύμφωνα με μια νέα έκθεση του ΟΟΣΑ.
Η έκθεση προβλέπει ότι μεταξύ 2015-2050 θα υπάρξουν στη χώρα μας 69.774 θάνατοι εξαιτίας λοιμώξεων ανθεκτικών στα αντιβιοτικά.
Η Ιταλία και η Ελλάδα προβλέπεται ότι θα είναι οι χώρες του ΟΟΣΑ με τον υψηλότερο ποσοστό θανάτων λόγω των ανθεκτικών βακτηρίων.
Ήδη εκτιμάται ότι στην Ελλάδα το ποσοστό των λοιμώξεων που εμφανίζουν μικρότερη ή μεγαλύτερη αντίσταση στα αντιβιοτικά, προσεγγίζει το 38% (εμφανίζοντας αύξηση περίπου 7% μεταξύ 2005-2015), ενώ αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω κατά άλλο σχεδόν 3% έως το 2030. Το ποσοστό αυτό είναι περίπου επταπλάσιο σε σχέση με άλλες χώρες (Ολλανδία, Νορβηγία κ.α.), όπου οι ανθεκτικές λοιμώξεις κινούνται περίπου στο 5%.
Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι, με τη λήψη των κατάλληλων μέτρων, όπως ο περιορισμός στην αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών και ο τακτικός και σωστός καθαρισμός των χεριών, η Ελλάδα μπορεί να σώσει 1.207 ζωές ετησίως τα επόμενα χρόνια.
Αν δεν αναληφθεί αποτελεσματική δράση και οι τωρινές τάσεις αντιμικροβιακής ανθεκτικότητας συνεχισθούν, η έκθεση υπολογίζει ότι περίπου 2,4 εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να πεθάνουν σε Ευρώπη, ΗΠΑ και Αυστραλία μεταξύ 2015-2050. Η μεγαλύτερη θνησιμότητα προβλέπεται να υπάρχει στην Ιταλία (18 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους ετησίως) και έπεται δεύτερη η Ελλάδα (σχεδόν 15 θάνατοι/100.000 άτομα κάθε χρόνο). Για την Κύπρο προβλέπονται επτά θάνατοι/100.000 άτομα ετησίως.
Ο ΟΟΣΑ προειδοποιεί ότι αυξάνεται με ανησυχητικό ρυθμό η αντίσταση των παθογόνων μικροοργανισμών στα αντιβιοτικά «τρίτης γραμμής» (ουσιαστικά τελευταίας καταφυγής) όπως οι καρβαπενέμες (carbapenem).
Οι μόνες επιλογές που απομένουν σε περιπτώσεις τέτοιας ανθεκτικότητας, θα είναι κάποια παλαιότερα αντιβιοτικά μικρότερης αποτελεσματικότητας όπως οι πολυμιξίνες (π.χ. κολιστίνη) ή οι συνδυαστικές θεραπείες. Όμως η έκθεση αναφέρει ότι σε μερικές χώρες -μεταξύ των οποίων η Ελλάδα- έχει ήδη εμφανισθεί αντίσταση και στις πολυμιξίνες, «με δυνητικά καταστροφικές συνέπειες», όπως υπογραμμίζεται.
Μεταξύ άλλων, η έκθεση επισημαίνει ότι στην Ελλάδα, καθώς επίσης και στη Βουλγαρία και στην Τουρκία, προβλέπεται να αυξηθεί η αντίσταση του βακτηρίου ψευδομονάς η αεριογόνος (Pseudomonas aeruginosa) απέναντι στα ισχυρά αντιβιοτικά carbapenem.
Όσον αφορά την οικονομική επιβάρυνση των συστημάτων υγείας λόγω της αντιμικροβιακής ανθεκτικότητας, ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι το υψηλότερο ετήσιο κόστος θα το έχει η Ιταλία με 662.000 δολάρια ανά 100.000 κατοίκους, ενώ πολύ υψηλό εκτιμάται και το κόστος για την Ελλάδα, κοντά στα 600.000 δολάρια/100.000 άτομα κάθε χρόνο.
Προσοχή στη λήψη των αντιβιοτικών
Σύμφωνα με τους ερευνητές η κατάσταση στις σκανδιναβικές χώρες είναι καλύτερη, ενώ τα περισσότερα προβλήματα αντιμετωπίζουν οι χώρες του Νότου με την Ελλάδα και την Ιταλία να ξεχωρίζουν. Η Γερμανία βρίσκεται στο τελευταίο τρίτο της κατάταξης όσον αφορά τις λοιμώξεις και τους θανάτους.
Οι ειδικοί, σύμφωνα με δημοσίευμα της deutsche welle, συνιστούν ιδιαίτερη προσοχή στη λήψη αντιβιοτικών και θεωρούν πως η συνταγογράφησή τους θα πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, ενώ και οι ασθενείς θα πρέπει να τα λαμβάνουν μόνον όπου και όταν είναι πραγματικά επιβεβλημένο. Πολλοί ασθενείς δεν γνωρίζουν τις διαφορές ανάμεσα στις ιώσεις και στα μικρόβια με αποτέλεσμα να έχουν τη λανθασμένη εντύπωση πως τα αντιβιοτικά μπορούν να αντιμετωπίσουν και τις δυο καταστάσεις. Όλες οι ηλικίες μπορούν να προσβληθούν από λοιμώξεις συνήθως όμως προσβάλλονται μικρά παιδιά και άτομα άνω των 65 χρόνων.
Τέλος, σύμφωνα με τους ειδικούς είναι σημαντικό να υπάρξει ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κόσμου πάνω στο θέμα. Να γίνει σαφές πως τα αντιβιοτικά πρέπει να χορηγούνται μόνον εφόσον είναι απολύτως απαραίτητο και να τηρούνται αυστηρά οι κανόνες υγιεινής στα νοσοκομεία.
Η Κομισιόν συνέταξε ένα φιλόδοξο σχέδιο τον Ιούνιο του 2017 σύμφωνα με το οποίο θα ξεκινήσουν αποτελεσματικότερες δράσεις για την αντιμετώπιση των μικροβίων.
