Σε μια αξιοσημείωτη επιστημονική ανακάλυψη, Ισπανοί αρχαιολόγοι βρήκαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι πρόγονοι του ανθρώπου έτρωγαν παιδιά, πριν από περίπου 850.000 χρόνια.
Σκάβοντας στο σπήλαιο Gran Dolina στην Atapuerca, στη βόρεια Ισπανία, οι ερευνητές ανακάλυψαν ένα ανθρώπινο οστό από τον λαιμό ενός παιδιού ηλικίας μεταξύ δύο και τεσσάρων ετών, με εμφανή σημάδια σφαγής, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα μικρά παιδιά μπορεί να είχαν «καταβροχθιστεί» από τους μεγάλους στην κυριολεξία.
Η ομάδα του Καταλανικού Ινστιτούτου Ανθρώπινης Παλαιοοικολογίας και Κοινωνικής Εξέλιξης (IPHES) λέει ότι η θέση των σημαδιών στο αυχενικό οστό υποδηλώνει ότι το παιδί αποκεφαλίστηκε.
Τα μέρη του σώματος του παιδιού που βρέθηκε υποδηλώνουν ότι ανήκει στον Homo antecessor, ο οποίος πιστεύεται ότι είναι ο τελευταίος κοινός πρόγονος τόσο του Homo sapiens όσο και των Νεάντερταλ.
Παρόλο που ο κανιβαλισμός είναι καλά τεκμηριωμένος στους πρώτους ανθρώπους, οι ειδικοί λένε ότι είναι ασυνήθιστο να βρεθούν στοιχεία, ιδίως κανιβαλισμού παιδιών, και εάν επαληθευτεί το εύρημά τους, σηματοδοτεί την παλαιότερη ένδειξη της πρακτικής που έχει βρεθεί μέχρι σήμερα.
«Αυτή η περίπτωση είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή, όχι μόνο λόγω της ηλικίας του παιδιού, αλλά και λόγω της ακρίβειας των σημαδιών τομής», σχολιάζει σε δελτίο τύπου η Δρ. Παλμίρα Σαλαντιέ, που ηγείται της ανασκαφής.
«Ο σπόνδυλος παρουσιάζει σαφείς τομές σε βασικά ανατομικά σημεία για να κοπεί το κεφάλι, υποδεικνύοντας ότι κάποιος μεταχειρίστηκε το παιδί όπως οποιοδήποτε άλλο θήραμα».
Άλλα οστά ενηλίκων που ανήκουν στον Homo antecessor και βρέθηκαν στο χώρο δείχνουν σημάδια ξεκοκαλίσματος και σκόπιμων καταγμάτων, παρόμοια με αυτά που βρέθηκαν σε οστά ζώων που κατανάλωναν οι άνθρωποι.
Δόντια που ανήκουν στον Homo antecessor βρέθηκαν επίσης στο σημείο του σπηλαίου
Οι ειδικοί λένε ότι το εύρημα υποδηλώνει ότι «οι πρώτοι άνθρωποι εκμεταλλεύονταν τους συνανθρώπους τους ως πηγή τροφής» και μπορεί επίσης να χρησιμοποιούσαν τον κανιβαλισμό ως μέθοδο ελέγχου της περιοχής.
Ο Homo antecessor είναι ο πρώτος άνθρωπος που μετακόμισε στην Ευρώπη και του δόθηκε το όνομα του είδους antecessor επειδή σημαίνει «πρωτοπόρος» ή «πρώιμος άποικος» στα λατινικά και έζησε πριν από 1,2 εκατομμύρια έως 800.000 χρόνια. Το μέγεθος του εγκεφάλου του ήταν περίπου μεταξύ 1.000 και 1.150 κυβικών εκατοστών, το οποίο είναι μικρότερο από το μέσο μέγεθος εγκεφάλου των ανθρώπων σήμερα, που είναι 1.350 κυβικά εκατοστά. Ήταν κατά μέσο όρο πιο γεροδεμένος και κοντύτερος από τους σύγχρονους ανθρώπους, αλλά είχε ορισμένα σύγχρονα χαρακτηριστικά του προσώπου, όπως κοίλα ζυγωματικά και προεξέχουσα μύτη, σε αντίθεση με τα προηγούμενα ανθρωποειδή.
Τα πρώτα στοιχεία ανθρώπινου κανιβαλισμού χρονολογούνται πριν από 1,45 εκατομμύρια χρόνια, όπου βρέθηκε ένα οστό του Homo erectus από σφαγή στη βόρεια Κένυα και είναι πιθανό η πρακτική να υπήρχε μέχρι σχετικά πρόσφατα. Μερικοί αρχαιολόγοι υποστηρίζουν ότι πριν από τις επίσημες ταφές, οι ανθρώπινοι πληθυσμοί έτρωγαν τους νεκρούς στο πλαίσιο τελετουργίας.
Στο Σπήλαιο Gough στο Cheddar Gorge του Somerset, Βρετανία έχουν βρεθεί ανθρώπινα κρανία που φαίνεται να χρησιμοποιούνταν ως κύπελλα, χρονολογούμενα πριν από 15.000 χρόνια. Μασημένα ανθρώπινα οστά ανασκάφηκαν επίσης από την ίδια περίοδο.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι κατά την Εποχή των Παγετώνων ο κανιβαλισμός θα ήταν ένας καλός τρόπος για να βρεθεί τροφή σε περιόδους έλλειψης, ενώ παράλληλα θα απομακρύνονταν αντίπαλες ομάδες και θα αποδυναμώνονταν τελετουργικά.
Εκατοντάδες λίθινα εργαλεία έχουν ανακαλυφθεί προηγουμένως στο σπήλαιο Gran Dolina στην Atapuerca, καθώς και ανθρώπινα οστά που παρουσιάζουν ενδείξεις μάσησης από ανθρώπους.
«Αυτό που καταγράφουμε τώρα είναι η συνέχεια αυτής της συμπεριφοράς: η μεταχείριση των νεκρών δεν ήταν εξαιρετική, αλλά επαναλαμβανόμενη», πρόσθεσε η Δρ Σαλαντιέ, ειδική στον προϊστορικό κανιβαλισμό.
«Κάθε χρόνο αποκαλύπτουμε νέα στοιχεία που μας ωθούν να ξανασκεφτούμε πώς ζούσαν οι πρόγονοί μας, πώς πέθαιναν και πώς φερόντουσαν στους νεκρούς σχεδόν ένα εκατομμύριο χρόνια πριν».
