Στις οκτώ του περασμένου Απριλίου, οι Γάλλοι δημοσιογράφοι είχαν μια τελευταία ευκαιρία να δουν από κοντά τον δορυφόρο δεύτερης γενιάς Metop-SGA1 της EUMETSAT (European Organisation for the Exploitation of Meteorological Satellites) στους χώρους της Airbus Defence and Space στην Τουλούζη.
Ήταν λίγο πριν ο δορυφόρος φύγει για τη Γαλλική Γουιάνα, από όπου έχει προγραμματιστεί η εκτόξευσή του τον ερχόμενο Αύγουστο με τον πύραυλο Ariane 6 από το διαστημοδρόμιο της Ευρώπης στο Κουρού. Ο Metop-SGA1 θα είναι ο πρώτος δορυφόρος που θα τεθεί σε τροχιά, στο πλαίσιο του προγράμματος Πολικού Συστήματος Δεύτερης Γενιάς (EPS-SG) της EUMETSAT, και θα μεταφέρει μια σειρά από εξελιγμένα και καινούργια όργανα αιχμής, σχεδιασμένα να παρέχουν τα απαραίτητα δεδομένα για τη μετεωρολογική πρόγνωση και την πρόβλεψη ακραίων φαινομένων, για την παρακολούθηση του κλίματος και για ένα ευρύ φάσμα άλλων υπηρεσιών και εφαρμογών.
Το δορυφορικό πρόγραμμα MetOp (Meteorological Operational), που καθιερώθηκε από κοινού από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Εκμετάλλευση Μετεωρολογικών Δορυφόρων (EUMETSAT), αποτελείται από μια σειρά τριών πολικών δορυφόρων που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση του κλίματος και τη βελτίωση της μετεωρολογικής πρόγνωσης. Το πρόγραμμα EPS-SG περιλαμβάνει δύο μετεωρολογικούς δορυφόρους που φιλοξενούν συμπληρωματικά όργανα, τον Metop-SGA και τον Metop-SGB, οι οποίοι σύμφωνα με τους επιστήμονες, θα συνεχίσουν να παρέχουν δεδομένα μέχρι τη δεκαετία του 2040.
{https://www.youtube.com/watch?v=i3JtPiDvYTg}
«Τα δεδομένα από τους δορυφόρους δεύτερης γενιάς Metop θα επιτρέψουν στους ειδικούς στα κράτη μέλη της EUMETSAT να βελτιώσουν τις προβλέψεις, να ενισχύσουν τα συστήματα έγκαιρων προειδοποιήσεων και να αποκτήσουν βαθύτερη γνώση της κλιματικής αλλαγής, σε μια εποχή που η έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφόρηση είναι πιο απαραίτητη από ποτέ», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Paul Counet, επικεφαλής στρατηγικής, επικοινωνίας και διεθνών σχέσεων στην EUMETSAT.
«Το πρόγραμμα EPS-SG αντικατοπτρίζει μια τεράστια συνεργατική προσπάθεια μεταξύ EUMETSAT, ευρωπαϊκών οργανισμών, βιομηχανίας και επιστημονικής κοινότητας και είμαστε πολύ ενθουσιασμένοι που βλέπουμε τον Metop-SGA1 τόσο κοντά στην εκτόξευση», πρόσθεσε.
Αποτέλεσμα διεθνούς ερευνητικής κοινοπραξίας
Οι δορυφόροι δεύτερης γενιάς Metop αναπτύχθηκαν από τη συνεργασία της EUMETSAT, του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), του προγράμματος Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του γαλλικού διαστημικού οργανισμού (CNES), του γερμανικού διαστημικού κέντρου (DLR) και μιας βιομηχανικής κοινοπραξίας με επικεφαλής την Airbus Defence and Space. Το ωφέλιμο φορτίο του Metop-SGA1 περιλαμβάνει τον πολυφασματικό απεικονιστή METimage (στο οπτικό και υπέρυθρο), ένα πλήθος φωτομέτρων για την ανάκτηση κατακόρυφων κατανομών ατμοσφαιρικών παραμέτρων (στο υπέρυθρο και τα μικροκύματα), καθώς και το πολωσίμετρο 3ΜΙ.
«Το 3ΜΙ είναι ένα πολωσίμετρο νέας γενιάς με δυνατότητες τηλεπισκόπησης σε πολλαπλές γωνίες και μήκη κύματος, σχεδιασμένο για την ανάκτηση νέων ατμοσφαιρικών παραμέτρων, οι οποίες θα μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε τις περίπλοκες αλληλεπιδράσεις των αερολυμάτων με τα νέφη και την ακτινοβολία, που αποτελούν τη μεγαλύτερη αβεβαιότητα στις κλιματικές προβολές», εξηγεί στο Dnews ο Δρ. Αμοιρίδης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.
Ο δορυφόρος μεταφέρει επίσης και τα όργανα της αποστολής Copernicus Sentinel-5– τον ανιχνευτή υπεριώδους, ορατής και υπέρυθρης ακτινοβολίας – ο οποίος θα παρέχει λεπτομερείς μετρήσεις της ατμοσφαιρικής σύστασης και ιχνοστοιχείων αερίων στην ατμόσφαιρα. Επιπλέον, ο δορυφόρος Meteosat Third Generation – Imager 2 (MTG-I2), ο τρίτος γεωστατικός δορυφόρος στο πρόγραμμα MTG και ο δορυφόρος Metop-SGB1 έχουν προγραμματιστεί να εκτοξευθούν με πύραυλο Ariane 6 εντός του 2026, βάσει υφιστάμενων συμβάσεων με την Arianespace.
Το πρόγραμμα MTG περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, δύο όργανα απεικόνισης (Imagers) και ένα όργανο καταγραφής κατακόρυφων προφίλ (Sounder), παρέχοντας δεδομένα για την Ευρώπη με συχνότητα έως 2,5 λεπτά της ώρας. Τα δύο προγράμματα (MTG και Metop-SG) θα παρέχουν κρίσιμα δεδομένα ανεκτίμητης αξίας για την αριθμητική πρόγνωση του καιρού, την βραχυπρόθεσμη πρόγνωση, την παρακολούθηση του κλίματος και την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Πρόγνωση σε χαμηλή τροχιά
Ο Metop-SGA1 θα είναι ο πρώτος δορυφόρος που εκτοξεύεται στο πλαίσιο του προγράμματος EPS-SG, και είναι ένα από τα πιο προηγμένα μετεωρολογικά συστήματα σε χαμηλή τροχιά που αναπτύχθηκε ποτέ. Τα δεδομένα από τους δορυφόρους σε πολική τροχιά της EUMETSAT και της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των Ηνωμένων Πολιτειών (National Oceanic and Atmospheric Administration - ΝΟΑΑ) θα κοινοποιούνται,
προσφέροντας οφέλη στην πρόγνωση του καιρού και στην παρακολούθηση του κλίματος και για τις δύο ηπείρους.
Αξίζει να αναφερθεί πως ο πρώτος δορυφόρος της σειράς MetOp-A, εκτοξεύτηκε στις 19 Οκτωβρίου 2006, αντικαθιστώντας μία από τις δύο δορυφορικές υπηρεσίες που ελέγχονταν προηγουμένως από τη NOAA και ήταν ο πρώτος πολικός δορυφόρος της Ευρώπης σε τροχιά, αποκλειστικά για επιχειρησιακή μετεωρολογία. Ο δορυφόρος MetOp-A έχει σχεδιαστεί να λειτουργεί με το δορυφορικό σύστημα της NOAA. Η πολική τροχιά του είναι σύγχρονη ηλιακά, έτσι ώστε η δορυφορική τροχιά κατά μήκος της Γης να βρίσκεται πάντα στην ίδια τοπική ώρα, σε αυτή την περίπτωση στη μεσοπρωία. Η NOAA συνεχίζει τη λειτουργία της μεσομεσημβρινής υπηρεσίας δορυφόρου τροχιάς ως τμήμα του συστήματος περιβαλλοντικών δορυφόρων πολικής τροχιάς (POES - Polar Orbit Environmental Satellites).
Οι πολικοί δορυφόροι που βρίσκονται σε τροχιά, βρίσκονται σε χαμηλότερο ύψος από τους γεωστατικούς –τυπικά σε ύψος περίπου 800 χιλιομέτρων, που είναι πολύ μικρότερο από το ύψος των 36.000 χιλιομέτρων για ένα γεωστατικό δορυφόρο– και μπορούν να παρατηρήσουν τη Γη με περισσότερες λεπτομέρειες. Αυτό το παγκόσμιο σύστημα παρακολούθησης παρέχει σε χρήστες ανεκτίμητα μετεωρολογικά δεδομένα από την πολική τροχιά μέσα σε 2 ώρες και 15 λεπτά από τη στιγμή λήψης των μετρήσεων, ενώ οι τοπικοί χρήστες μπορούν να λάβουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Όσες και όσοι επιθυμούν να παρακολουθήσουν την εκτόξευση του Metoo-SGA1 από το Κουρού μπορούν να το κάνουν εδώ
Σχετικά με την EUMETSAT
Η EUMETSAT, η ευρωπαϊκή δορυφορική μετεωρολογική υπηρεσία, έχει ως στόχο την παρακολούθηση του καιρού και του κλίματος του πλανήτη από το διάστημα. Έχει έδρα το Ντάρμσταντ της Γερμανίας και παρέχει στα 30 κράτη μέλη της μετεωρολογικές εικόνες και δεδομένα που είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της ασφάλειας των κοινοτήτων τους και ωφέλιμα σε κρίσιμους οικονομικά τομείς.
Τέσσερις δορυφόροι Meteosat σε γεωστατική τροχιά παρέχουν συνεχείς παρατηρήσεις ταχέως εξελισσόμενων σοβαρών καιρικών φαινομένων πάνω από την Ευρώπη, την Αφρική και τον Ινδικό Ωκεανό. Δύο δορυφόροι Metop σε πολική τροχιά παρέχουν δεδομένα ζωτικής σημασίας για προβλέψεις έως και 10 ημέρες πριν. Ο πρώτος από τους δορυφόρους επόμενης γενιάς σε αυτά τα συστήματα εκτοξεύτηκε το 2022, με τις επόμενες εκτοξεύσεις να έχουν προγραμματιστεί για το 2025 και το 2026.
Το αρχείο δορυφορικών παρατηρήσεων της EUMETSAT για περισσότερα από 40 χρόνια παρέχει στους κλιματολόγους σε όλο τον κόσμο μακροπρόθεσμα, ομοιογενή δεδομένα που είναι απαραίτητα για την παρακολούθηση της κλιματικής αλλαγής. Η EUMETSAT είναι βασικός εταίρος στο πρόγραμμα παρατήρησης της Γης Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή τη στιγμή λειτουργεί τις αποστολές παρακολούθησης των ωκεανών Copernicus Sentinel-3 και -6 και θα λειτουργήσει τις επερχόμενες αποστολές Sentinel-4 και Sentinel-5, καθώς και την αποστολή CO2M, για την παρακολούθηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Δεδομένα από αυτούς τους Sentinel, καθώς και από τις αποστολές της EUMETSAT, παρέχονται στις υπηρεσίες παρακολούθησης του κλίματος, της ατμόσφαιρας και του θαλάσσιου περιβάλλοντος του Copernicus, για τη βελτίωση των υπηρεσιών του για την ατμοσφαιρική σύσταση (CAMS), το κλίμα (C3S), τους ωκεανούς (CMEMS) και το χερσαίο περιβάλλον (CLMS).
Μαζί με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), η EUMETSAT είναι εταίρος στην πρωτοβουλία DestinE της ΕΕ, δημιουργώντας ψηφιακά δίδυμα ολόκληρου του γήινου συστήματος. Μαζί με τη NASA, την NOAA, την ΕΕ, την ESA και με την υποστήριξη της Γαλλικής Διαστημικής Υπηρεσίας, CNES, η EUMETSAT είναι εταίρος στις αποστολές παρακολούθησης των ωκεανών Jason και Copernicus Sentinel-6.
Τα 30 κράτη μέλη της EUMETSAT είναι: Αυστρία, Βέλγιο, Βουλγαρία, Κροατία, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Εσθονία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λετονία, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Νορβηγία, Πολωνία, Πορτογαλία, Ρουμανία, Σλοβακία, Σλοβενία, Ισπανία, Σουηδία, Ελβετία, Τουρκία και Ηνωμένο Βασίλειο.
Με πληροφορίες από τον ESA
