Η ξενάγηση στους χώρους του εμβληματικού Κέντρου Έρευνας Μαστίχας ξεκινά από το ισόγειο όπου βρίσκονται τα αποδυτήρια. Κατόπιν το ερευνητικό προσωπικό περνάει στον πρώτο σταθμό πλύσης πριν ανέβει στον πρώτο όροφο όπου μέσα από ένα θάλαμο αρνητικής πίεσης περνάει στον δεύτερο σταθμό πλύσης και από εκεί στους χώρους παραγωγής.
«Όλοι οι χώροι και τα εργαστήρια είναι κλάσης καθαρότητας D σύμφωνα με τον ΕΟΦ», περιγράφει η Δρ. Μαρία Γιαννακάκη, μια από τις δύο ερευνήτριες του κέντρου, που έχουν αναλάβει τη ξενάγηση.
Η Χιώτισσα χημικός, που είναι υπεύθυνη έρευνας, ανάπτυξης και νομοθεσίας είναι η πρώτη ερευνήτρια που πάτησε το πόδι της στο κέντρο, το οποίο ουσιαστικά ήταν και ο λόγος που επέστρεψε στον τόπο της. Η ίδια σπούδασε στην Πάτρα και εκπόνησε τη διδακτορική της διατριβή σε συνεργασία με πανεπιστήμιο του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά πάντα είχε στην καρδιά και στο μυαλό της το νησί της.
«Αυτό που αισθάνομαι για το Κέντρο είναι μόνο περηφάνεια», μου λέει εξηγώντας μου πως αυτή τη στιγμή «τρέχουν» συνεργασίες με πανεπιστήμια, μελετάται η φαρμακευτική επίδραση της μαστίχας κυρίως στο γαστρεντερικό σύστημα και γίνονται πιλοτικές παραγωγές προϊόντων, όπως είναι μια καινοτόμα σκόνη γιαουρτιού που αναμειγνύεται με νερό και μετατρέπεται σε ένα κανονικό γιαούρτι.
Πρόκειται για ένα προϊόν το οποίο ακόμη δεν έχει κυκλοφορήσει στην αγορά και που δεν διαφέρει σε τίποτα από τα συνηθισμένα γιαούρτια. Γενικά, στις παραγωγικές εγκαταστάσεις του Κέντρου θα
μπορούν να παράγονται πιλοτικά-φαρμακευτικά, καλλυντικά, προϊόντα στοματικής υγιεινής, συμπληρώματα διατροφής και παρα-φαρμακευτικά σκευάσματα.
«Μέσα στο Κέντρο μας δίνεται η δυνατότητα να εξερευνήσουμε πολλά επιστημονικά κομμάτια της μαστίχας που δεν θα μπορούσαμε να το κάνουμε ούτε καν στην Αθήνα», παρεμβαίνει ο τεχνικός διευθυντής του Κέντρου, ο κ. Δημήτρης Κωνσταντινίδης, ηλεκτρολόγος μηχανικός, ο οποίος έχει αναλάβει τη λειτουργία και συντήρηση όλης της υποδομής.
Ο ίδιος Χιώτης επίσης είχε ήδη επιστρέψει στον τόπο του μετά τις σπουδές του στο Δημοκρίτειο πανεπιστήμιο αποφασισμένος να παραμείνει και εργαζόταν ως ελεύθερος επαγγελματίας.
Το Κέντρο Έρευνας Εφαρμογών Μαστίχας όπου πρόκειται να ξεδιπλωθούν όλες οι δυνατότητες των πιο αρωματικών δακρύων της οικουμένης στεγάζεται σε χώρους συνολικού εμβαδού 1400 τ.μ. στη θέση Σελέπερος- Καλλιμασιά, σε απόσταση περίπου 13 χλμ από την πόλη της Χίου και δεν θυμίζει σε τίποτα ένα «κλασικό» βιομηχανικό κτίριο – εργοστάσιο.
Το κτίριο εκτείνεται σε τρία επίπεδα, με διαφορετικές χρήσεις στο καθένα που μεταφράζονται σε αντίστοιχες οριζόντιες ζώνες στην όψη του και έχει στοιχεία βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής.
Το Κέντρο Έρευνας Μαστίχας το οποίο προέκυψε από τη συνειδητοποιημένη ανάγκη γεφύρωσης της συσσωρευμένης εμπειρικής γνώσης των παλαιότερων με την επιστημονική εξειδίκευση των νεότερων είναι το μοναδικό στο είδος του (δηλαδή κέντρο σε ελληνικό νησί για επιστημονική έρευνα τοπικού προϊόντος). Και αυτό είναι πραγματικά είδηση…
Μια εμβληματική επένδυση αξίας 3 εκατομμυρίων ευρώ
Η δημιουργία του συγκεκριμένου ερευνητικού κέντρου είχε ενταχθεί στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου 2014-2020, στις δράσεις της στρατηγικής για τη RIS (Regional Innovation Scheme), με συνολικό προϋπολογισμό 2,5 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, όπως σημείωσε κατά τη διάρκεια των εγκαινίων ο διευθύνων σύμβουλος του Κέντρου Γιάννης Μανδάλας, το κόστος
ξεπέρασε τα 3 εκατ. ευρώ, ενώ η κύρια κατασκευαστική περίοδος κράτησε 18 μήνες.
Το έργο χρηματοδοτήθηκε στο 51% του προϋπολογισμού του από την Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, μέσω ΕΣΠΑ, και στο υπόλοιπο 49% από τους εταίρους του κέντρου. Το κέντρο αποτελεί ένα εμβληματικό έργο όχι μόνο για τη Χίο, αλλά και για ολόκληρη τη νησιωτική Ελλάδα, με ιδιαίτερο συμβολισμό που συμπυκνώνει τις μελλοντικές προσδοκίες της Μαστίχας.
Ιδρύθηκε την 25η Δεκεμβρίου 2017 με μετόχους τους: ΕΝΩΣΗ ΜΑΣΤΙΧΟΠΑΡΑΓΩΓΩΝ ΧΙΟΥ(36%), MEDITERRA (36%), IASIS PHARMA(20%), PHARMA Q (4%) και PHARMAGNOSE(4%). Διοικείται από 11μελες ΔΣ με θητεία 5 ετών ενώ το καταβλημένο μετοχικό κεφάλαιο ανέρχεται σε 1.200.000€. Συμβουλευτικά του Διοικητικού Συμβουλίου έχει οριστεί ένα 11μελες Επιστημονικό Συμβούλιο.
Όραμα των ιδρυτικών μετόχων είναι το Κέντρο να αποτελέσει αξιόπιστο φορέα που θα συντονίζει την ακαδημαϊκή συζήτηση και την επιστημονική έρευνα για τη μαστίχα, θα καταγράφει συστηματικά τα ευρήματα της παγκόσμιας επιστημονικής έρευνας, θα αναζητά νέες και θα εξελίσσει υφιστάμενες εφαρμογές, λειτουργώντας τελικά ως Γέφυρα Γνώσης ανάμεσα στην ακαδημαϊκή κοινότητα και τις
Βιομηχανικές Επιχειρήσεις όλων των κλάδων που επενδύουν ή θέλουν να επενδύσουν στη μαστίχα.
«Από την νέα αυτή επένδυση, η μαστίχα και τα παράγωγά της θα τοποθετηθούν με ευνοϊκότερους όρους στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον, προσδίδοντας μεγαλύτερη αξία, τόσο στη μαστίχα όσο και στους παραγωγούς της» ανέφερε ο Κωνσταντίνος Γανιάρης πρόεδρος του Κέντρου Έρευνας Μαστίχας (ΚΕΜ) κατά τη διάρκεια των εγκαινίων, προσθέτοντας ότι «μόλις γράφτηκε μια λαμπρή σελίδα και μια από τις σημαντικότερες του ελληνικού συνεργατισμού».
«Με τη λειτουργία του Κέντρου έρευνας Μαστίχας η ΕΜΧ μπαίνει σε καινούργια αναπτυξιακή χρονιά, μια τροχιά μεγαλύτερης εξωστρέφειας, περαιτέρω καθετοποίησης και επιστημονικής τεκμηρίωσης», σημείωσε ο πρόεδρος Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, Γιώργος Τούμπος.
Σε νέα αναπτυξιακή τροχιά με εξωστρέφεια και επιστημονική τεκμηρίωση
Τα εγκαίνια του Κέντρου Έρευνας τελέσθηκαν από τον Χιώτη στην καταγωγή Sir Μενέλαο Πάγκαλο, Εκτελεστικό Αντιπρόεδρο της AstraZeneca, ο οποίος προσομοίασε το κέντρο με μια «Κιβωτό» έρευνας και γνώσης για το πολύτιμο αυτό τοπικό προϊόν.
Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της AstraZeneca Sir Μενέλαος Πάγκαλος
«Δεν περίμενα ποτέ να δω ένα τέτοιο ερευνητικό κέντρο στην Χίο. Έρχομαι εδώ κάθε καλοκαίρι, εδώ ζει η μητέρα μου και πραγματικά είμαι πολύ ενθουσιασμένος και πολύ χαρούμενος», μου είπε σε μια κατ΄ιδίαν συζήτηση. Ο ίδιος κατά τη διάρκεια των εγκαινίων έδωσε τρεις συμβουλές στους υπεύθυνους του κέντρου:
«Να προσλάβετε έξυπνους και ικανούς ερευνητές, να συνεργαστείτε ανοικτά και ελεύθερα με τους καλύτερους της ακαδημαϊκής κοινότητας και να διαμοιραστείτε τη γνώση», συμπληρώνοντας πως «περιμένει να δει ποια μυστικά της μαστίχας θα αποκαλυφθούν μέσα σε αυτό το κέντρο».
Αυτό επιθυμεί και η Χιώτισσα Δρ. Κατερίνα Παναγιωτάκη, η δεύτερη ερευνήτρια του Κέντρου, που είναι υπεύθυνη του Χημείου και του Μικροβιολογικού εργαστηρίου του Κέντρου, η οποία αποφοίτησε από το πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και συνέχισε μεταπτυχιακές, διδακτορικές και μεταδιδακτορικές σπουδές στο πανεπιστήμιο της Αθήνας και σε συνεργασία με το ΕΚΕΦΕ «ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ».
Όπως μου λέει η ίδια, ήθελε πάντα να επιστρέψει στον τόπο της: «Ήταν ένα δώρο για μας και μια μεγάλη ευκαιρία», εξηγώντας μου πως στο Εργαστήριο γίνεται ανίχνευση φυτοφαρμάκων στη μαστίχα και ποιοτικός έλεγχος τροφίμων για τους μετόχους του κέντρου και για τρίτους στο μέλλον. «Έχουμε πάρει πιστοποίηση και τώρα θέλουμε να πάρουμε και διαπίστευση για το αναλυτικό εργαστήριο».
Στους ερευνητικούς σκοπούς του Κέντρου περιλαμβάνονται ο συντονισμός της ακαδημαϊκής έρευνας που αφορά στη μαστίχα, η υλοποίηση επιστημονικών ερευνών και μελετών που αφορούν στις ιδιότητες και δράσεις του μοναδικού αυτού προϊόντος, στη καλλιέργεια του δένδρου και στη βελτίωση της αγροτικής παραγωγής.
«Η δύναμη της μαστίχας είναι η δύναμη των ανθρώπων της Χίου και με την νέα επένδυση δημιουργούνται νέες προοπτικές για το διαμάντι του νησιού», είπε με τη σειρά της η Γ.Γ. του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χριστιάνα Καλογήρου, η οποία τιμήθηκε για την αποφασιστική συνεισφορά της στη χρηματοδότηση του έργου.
Κοινή πεποίθηση των Μετόχων και της διοίκησης του Κέντρου Έρευνας Μαστίχας είναι ότι η πρωτοβουλία αυτή θα σημαδέψει το μέλλον της μαστίχας τα επόμενα χρόνια προσθέτοντας στο πάζλ των επιτυχημένων πρωτοβουλιών της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου (εργοστάσιο ΕΛΜΑ, ίδρυση mastihashop, ίδρυση Μουσείου Μαστίχας) το κομμάτι της εφαρμοσμένης έρευνας σε συνέχεια της
αυτοχρηματοδοτούμενης επιστημονικής έρευνας που έχει αρχίσει από την ΕΜΧ και τις θυγατρικές της τα τελευταία 20 χρόνια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου από το 2003 μέχρι σήμερα έχει χρηματοδοτήσει, με συνολικό ελάχιστο ετήσιο προϋπολογισμό 100.000€/έτος, (ο οποίος πολλαπλασιάζεται μέσα από επιχορηγούμενα προγράμματα) περισσότερα από 40 ερευνητικά προγράμματα για τη δράση της μαστίχας, ανάμεσά τους έρευνες στο ιατροφαρμακευτικό πεδίο και κλινικές και εργαστηριακές μελέτες, οι οποίες πραγματοποιούνται σε συνεργασία με περισσότερα από 10 ελληνικά πανεπιστημιακά ιδρύματα και ελληνικά ερευνητικά κέντρα, με 12 πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού, καθώς και με νοσοκομειακά ιδρύματα.
Ενδεικτικά τη δεκαπενταετία 2004-2019 δημοσιεύτηκαν περισσότερες από 100 μελέτες σε έγκριτα επιστημονικά περιοδικά.
