Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας μεγάλης μελέτης του εντερικού μικροβιώματος ασθενών με σκλήρυνση κατά πλάκας και υγιών εθελοντών που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο περιοδικό Genome Medicine.
«Ορισμένες ομάδες βακτηρίων εμφανίζονται πιο συχνά σε άτομα με σκλήρυνση κατά πλάκας και άλλες είναι πιο συχνές σε υγιή άτομα. Βλέπουμε επίσης ότι η θεραπεία για τη σκλήρυνση κατά πλάκας φαίνεται να συνδέεται με μια αλλαγή στη σύνθεση των βακτηρίων συγκριτικά με ασθενείς που δεν υποβάλλονται σε θεραπεία», λέει ο καθηγητής Finn Sellebjerg στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, ο οποίος είναι ένας από τους ερευνητές πίσω από τη μελέτη.
Η σκλήρυνση κατά πλάκας είναι μια αυτοάνοση εκφυλιστική νόσος που εμφανίζεται κυρίως σε νεαρές και νεαρούς ενήλικες- οι περισσότεροι διαγιγνώσκονται στα 20 ή στα 30 τους-και οδηγεί σε σωματική και γνωστική εξασθένηση. Υποτίθεται ότι μια διαταραγμένη βακτηριακή και ιική μικροχλωρίδα του εντέρου αποτελεί μέρος της παθογένειας. Ο στόχος αυτής της μελέτης ήταν να διερευνήσει τα χαρακτηριστικά της μικροχλωρίδας του εντέρου στη σκλήρυνση κατά πλάκας και να τη συσχετίσει με μεταβλητές της νόσου, καθώς η αιτιολογία της παραμένει μόνο εν μέρει γνωστή.
Η μελέτη αφορά 148 Δανούς ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας και εξίσου πολλά υγιή άτομα ελέγχου, τα οποία έδωσαν δείγματα αίματος και κοπράνων στην αρχή της μελέτης και ξανά δύο χρόνια αργότερα. Χρησιμοποιώντας γενετικές αναλύσεις, οι ερευνητές μπόρεσαν να προσδιορίσουν ποια βακτήρια βρίσκονται στα έντερα, αλλά και τις επιπτώσεις αυτών των βακτηρίων, όπως π.χ. η εμφάνιση φλεγμονωδών αντιδράσεων στο σώμα. Τα πρώιμα στάδια της νόσου καθοδηγούνται από φλεγμονώδεις διεργασίες στις οποίες τα ανοσοκύτταρα καταστρέφουν τη μυελίνη (τη λιπώδη ουσία που καλύπτει και προστατεύει τις νευρικές ίνες του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού).
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως δύο είδη βακτηρίων που μειώνουν το υπερ-αντιδραστικό ανοσοποιητικό σύστημα, εντοπίστηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό σε ασθενείς των οποίων η νόσος ήταν ανενεργή. «Η πιο ενδιαφέρουσα πτυχή είναι ότι βρήκαμε συγκεκριμένα εντερικά βακτήρια που παράγουν ορισμένα λιπαρά οξέα που δεν μπορούμε να σχηματίσουμε μόνοι μας, αλλά και μια ουσία που ονομάζεται ουρολιθίνη. Εάν οι παρατηρήσεις επιβεβαιωθούν σε ανεξάρτητες μελέτες, το επόμενο βήμα θα είναι η έναρξη θεραπευτικών δοκιμών, για παράδειγμα με μια αντιφλεγμονώδη πράσινη δίαιτα και ένα κοκτέιλ προβιοτικών επόμενης γενιάς, τα οποία ρυθμίζουν επίσης την ανοσολογική ικανότητα», λένε οι ερευνητές.
«Δυστυχώς, υπάρχει ακόμη αρκετός δρόμος για να μπορέσουμε να παρέχουμε συγκεκριμένες συμβουλές για έναν τρόπο ζωής που βελτιώνει την υγεία ή ένα συμπλήρωμα βακτηρίων», συμπληρώνει ο καθηγητής Oluf Borbye Pedersen από το Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης, ο οποίος είναι ο ανώτερος συγγραφέας της μελέτης.
Ωστόσο, υπάρχουν ακόμα πολλά που οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν σχετικά με την προέλευση της ασθένειας. Μπορεί να είναι κληρονομική ή να προκαλείται από τον ιό Epstein-Barr. Επίσης διάφοροι παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα, η ανεπάρκεια βιταμίνης D και το στρες αυξάνουν ελαφρώς τον κίνδυνο.
«Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά για μερικά από αυτά τα πράγματα. Δεν μπορούμε να αφαιρέσουμε τον ιό Epstein-Barr, δεν μπορούμε να αλλάξουμε τα γονίδια, αλλά μπορούμε να σταματήσουμε το κάπνισμα και να παίρνουμε συμπληρώματα βιταμίνης D. Τώρα αρχίζουμε να εντοπίζουμε ορισμένα βακτηριακά στελέχη που έχουν ευεργετική επίδραση. Ίσως μακροπρόθεσμα οι ασθενείς θα μπορούν να λαμβάνουν συμπληρώματα διατροφής που προάγουν την ανάπτυξη των σωστών εντερικών βακτηρίων ή μπορούμε να πάρουμε εντερικά βακτήρια που ευνοούν ένα υγιή μεταβολισμό. Τα αποτελέσματά μας φανέρωσαν περισσότερα κομμάτια από το παζλ των 10.000 κομματιών της σκλήρυνσης κατά πλάκας, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα κενά. Η μεγάλη διαφορά είναι ότι τα κομμάτια που βρήκαμε αρχίζουν να αποκαλύπτουν συστήματα που μπορούμε να χειριστούμε, αποφεύγοντας τις παρενέργειες που μπορεί να έχουν ορισμένα φάρμακα», καταλήγει ο Sellebjerg.
