Αν και προηγούμενες μελέτες υποστήριξαν ότι η κάνναβη μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς να διαχειριστούν τον χρόνιο πόνο, ερευνητές από το Ινστιτούτο Karolinska στη Σουηδία διαπίστωσαν ότι όσοι λάμβαναν εικονικό φάρμακο παρουσίασαν το ίδιο επίπεδο ανακούφισης από τον πόνο με εκείνους που κατανάλωναν ουσίες κάνναβης.
Τα ευρήματα προέρχονται από μια ανασκόπηση 20 κλινικών μελετών που εξέτασαν τα αναλγητικά οφέλη από τη χρήση μαριχουάνας στις οποίες συμμετείχαν περισσότερα από 1.500 άτομα. Τα προϊόντα κάνναβης χορηγούνταν ως χάπια, σπρέι, έλαια, καπνός ή ατμός και οι περισσότερες από τις μελέτες διεξήχθησαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ηνωμένο Βασίλειο ή τον Καναδά.
«Διαπιστώνουμε μια έντονα “θετική προκατάληψη” στην κάλυψη των μελετών για την κάνναβη από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ανεξάρτητα από τα αποτελέσματά τους», λέει ο πρώτος συγγραφέας της μελέτης Filip Gedin, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Τμήμα Κλινικής Νευροεπιστήμης, σε μια πανεπιστημιακή ανακοίνωση . «Αυτό είναι προβληματικό και μπορεί να επηρεάσει τις προσδοκίες όσον αφορά τα αποτελέσματα της θεραπείας με κάνναβη στον πόνο. Όσο μεγαλύτερο είναι το όφελος που υποτίθεται ότι έχει μια θεραπεία, τόσο περισσότερες πιθανές βλάβες μπορούν να γίνουν ανεκτές».
Οι συγγραφείς της μελέτης σημειώνουν ότι όλες αυτές οι δοκιμές συνέκριναν τη χρήση κάνναβης με ένα εικονικό φάρμακο για τη θεραπεία του κλινικού πόνου. Οι επιστήμονες μέτρησαν την αλλαγή στην ένταση του πόνου πριν και μετά τη θεραπεία σε κάθε δοκιμή.
Οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι ο πόνος τους μειώθηκε σημαντικά μετά τη λήψη ενός εικονικού φαρμάκου, αλλά, δεν υπήρξε διαφορά στη μείωση του πόνου μεταξύ αυτών που έκαναν χρήση κάνναβης και εκείνων που κατανάλωναν το ψεύτικο φάρμακο.
Οι συγγραφείς της μελέτης εξέτασαν επίσης τη σύνδεση μεταξύ των ανακουφιστικών επιδράσεων που ανακαλύφθηκαν σε αυτές τις δοκιμές και του όγκου της κάλυψης από τα μέσα ενημέρωσης που λαμβάνουν. Συνολικά, η ομάδα ανακάλυψε ότι οι ιατρικές δοκιμές που αφορούν μαριχουάνα λαμβάνουν γενικά περισσότερη κάλυψη και πιο θετικές αναφορές από τα ΜΜΕ, ανεξάρτητα από το πόσο επιτυχημένες είναι πραγματικά.
Οι συγγραφείς της μελέτης σημειώνουν ότι η ανασκόπησή τους συνδύασε δοκιμές με διαφορετικά σχέδια και επίπεδα ποιοτικών αποτελεσμάτων. Έχοντας αυτό κατά νου, λένε ότι τα ευρήματά τους πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.
«Η θετική στάση των μέσων ενημέρωσης και η ευρεία διάδοση μπορεί να καλλιεργήσουν υψηλές προσδοκίες και να διαμορφώσουν αποκρίσεις εικονικού φαρμάκου σε μελλοντικές δοκιμές, που μπορούν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα των κλινικών δοκιμών, τις ρυθμιστικές αποφάσεις, την κλινική πρακτική και τελικά την πρόσβαση των ασθενών σε προϊόντα κάνναβης για ανακούφιση από τον πόνο», δήλωσε ο Gedin.
Το φαινόμενο εικονικού φαρμάκου είναι μια καλά τεκμηριωμένη αλλά ελάχιστα κατανοητή κατάσταση στην οποία ένας ασθενής ανταποκρίνεται σε ένα ψευδές φάρμακο ή θεραπεία που δεν έχει θεραπευτική αξία. Μια μελέτη του 2018 στο Πανεπιστήμιο Northwestern, για παράδειγμα, διαπίστωσε ότι περίπου οι μισοί ασθενείς που πήραν ένα χάπι ζάχαρης που νόμιζαν ότι ήταν αναλγητικό ανέφεραν μείωση του πόνου κατά 30% - ένα επίπεδο που θεωρείται αρκετά καλό για ένα πραγματικό παυσίπονο.
Η μελέτη δημοσιεύεται στο JAMA Network Open.
