Νέα διάσταση παίρνει η υπόθεση των τηλεφωνικών υποκλοπών. Μήνυση σε βάρος των Ισραηλινών υπευθύνων της κατασκευάστριας εταιρείας του κατασκοπευτικού λογισμικού Pegasus κατέθεσε ο δημοσιογράφος και πρώην ευρωβουλευτής Στέλιος Κούλογλου.
Ακόμη ένα θύμα των τηλεφωνικών υποκλοπών στη χώρα μας, αυτή τη φορά με το κατασκοπευτικό λογισμικό Pegasus, προσέφυγε στη Δικαιοσύνη, καταθέτοντας μήνυση για την παγίδευση του τηλεφώνου του και την παρακολούθησή του.
Στην Εισαγγελία Πρωτοδικών της Αθήνας προσήλθε πριν από λίγο ο δημοσιογράφος και πρώην ευρωβουλευτής Στέλιος Κούλογλου, συνοδευόμενος από τον δικηγόρο του, Ζαχαρία Κεσσέ, για να καταθέσει μήνυση σε βάρος των υπευθύνων της ισραηλινής εταιρείας NSO Group Technologies, που έχει κατασκευάσει το κατασκοπευτικό λογισμικό Pegasus, ένα «από τα πλέον προηγμένα λογισμικά κυβερνοπαρακολούθησης (spyware) που έχουν αναπτυχθεί διεθνώς», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Με τη νέα μήνυση, καλείται η Δικαιοσύνη να στρέψει το ενδιαφέρον της και να διερευνήσει ακόμη μια πτυχή του σκανδάλου των τηλεφωνικών υποκλοπών, πέραν του κακόβουλου λογισμικού Predator, υπόθεση για την οποία έχει ήδη εκδοθεί πρωτόδικη απόφαση που έχει επιβάλει βαρύτατες ποινές στους τέσσερις κατηγορουμένους, ενώ εκκρεμεί η δευτεροβάθμια δίκη τους, σε τρεις μήνες.
Τι είναι το κατασκοπευτικό λογισμικό Pegasus
Η μήνυση, η οποία στρέφεται κατά παντός άλλου υπευθύνου για σοβαρότατα αδικήματα, κάποια εξ αυτών σε βαθμό κακουργήματος, τονίζει πως «το κατασκοπευτικό λογισμικό Pegasus διαφέρει ουσιωδώς από τις συνήθεις κακόβουλες εφαρμογές που είναι γνωστές στο ευρύ κοινό. Πρόκειται για λογισμικό ιδιαίτερα εξελιγμένης τεχνολογίας, το οποίο μπορεί να εγκατασταθεί σε μια κινητή συσκευή ακόμη και χωρίς να απαιτείται οποιαδήποτε ενέργεια από τον χρήστη, εκμεταλλευόμενο άγνωστες έως τότε αδυναμίες ασφαλείας (zero-day vulnerabilities) του λειτουργικού συστήματος, μέσω επιθέσεων μηδενικής αλληλεπίδρασης (zero-click exploits), κατά τις οποίες το κατασκοπευτικό λογισμικό εγκαθίσταται στη συσκευή του θύματος, αόρατα, αυτόματα και χωρίς να απαιτείται η οποιαδήποτε εκ μέρους του ενέργεια».
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στη μήνυση, η ιδιαιτερότητα του Pegasus είναι το εύρος των πληροφοριών που αντλεί, αλλά και το γεγονός πως δεν χρειάζεται ο κάτοχος του τηλεφώνου να προχωρήσει σε κάποια ενέργεια για την επιμόλυνσή του με το κατασκοπευτικό λογισμικό. «Μετά την επιτυχή μόλυνση μιας συσκευής, ο χειριστής του λογισμικού αποκτά εξαιρετικά εκτεταμένες δυνατότητες πρόσβασης στο περιεχόμενό της. Ειδικότερα, μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε οτιδήποτε περιέχεται στην επιμολυσμένη συσκευή κινητού τηλεφώνου, όπως ηλεκτρονικά μηνύματα, εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων, επαφές, ημερολόγια, φωτογραφίες, αρχεία, δεδομένα γεωεντοπισμού κ.λπ., να παρακολουθεί και να καταγράφει τις τηλεφωνικές συνομιλίες, ενώ δύναται να ενεργοποιεί εξ αποστάσεως το μικρόφωνο και την κάμερα της συσκευής, λειτουργώντας ως υπερ-κοριός καταγραφής εικόνας και ήχου, με τρόπο που δεν γίνεται αντιληπτός από τον χρήστη.
Ακριβώς λόγω των δυνατοτήτων αυτών, το Pegasus θεωρείται διεθνώς ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία ψηφιακής παρακολούθησης που έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα. Η εγκατάστασή του σε μια κινητή συσκευή καθιστά δυνατόν να αποκτηθεί πρόσβαση όχι μόνο στο αποθηκευμένο περιεχόμενό της, αλλά και στο μεγαλύτερο μέρος της καθημερινής επικοινωνίας και επαγγελματικής δραστηριότητας του θύματος, παρακολουθώντας τον ακόμα και στις πιο προσωπικές του στιγμές και καταλύοντας κάθε έκφανση του ιδιωτικού του βίου».
Η παρακολούθηση του Στέλιου Κούλογλου
Ο δημοσιογράφος και πρώην ευρωβουλευτής επισημαίνει στη μήνυσή του ότι η τηλεφωνική του συσκευή αποδεδειγμένα παγιδεύτηκε «με το κατασκοπευτικό λογισμικό PEGASUS της εταιρείας NSO. Τη συσκευή αυτή χρησιμοποιούσα κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως μέλους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, ειδικότερα, κατά το χρονικό διάστημα που συμμετείχα ως αναπληρωματικό μέλος της Εξεταστικής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διερεύνηση της χρήσης των κατασκοπευτικών λογισμικών Pegasus, Predator και άλλων αντίστοιχων λογισμικών παρακολούθησης (PEGA Committee). Η παραβίαση της συσκευής μου διαπιστώθηκε κατόπιν εξειδικευμένης εγκληματολογικής εξέτασης (forensic analysis) που διενεργήθηκε από το διεθνώς αναγνωρισμένο εργαστήριο Citizen Lab της Σχολής Παγκόσμιων Υποθέσεων και Δημόσιας Πολιτικής Munk του Πανεπιστημίου του Τορόντο. Η εξέταση αυτή κατέδειξε ότι η συσκευή μου μολύνθηκε επιτυχώς με το κατασκοπευτικό λογισμικό Pegasus στις ή περί τις 21 Οκτωβρίου 2022, καθώς και εκ νέου στις 6 και 7 Μαρτίου 2023».
Η τηλεφωνική συσκευή του δημοσιογράφου, όπως αναφέρει, μολύνθηκε κατά ημερομηνίες οι οποίες συμπιπτούν χρονικά «με ιδιαίτερα σημαντικές φάσεις των εργασιών της Επιτροπής PEGA, γεγονός που προσδίδει στην παρούσα υπόθεση ιδιαίτερη βαρύτητα και καθιστά αναγκαία την πλήρη διερεύνησή της».
Τα αδικήματα
Ο Στέλιος Κούλογλου ζητά να διωχθούν οι επτά Ισραηλινοί υπεύθυνοι της κατασκευάστριας εταιρείας του λογισμικού για τα αδικήματα που αφορούν:
- παραβίαση απορρήτου τηλεφωνικής επικοινωνίας και προφορικής συνομιλίας,
- παράνομη πρόσβασης σε σύστημα πληροφοριών ή σε δεδομένα και
- παράβαση του νόμου περί προσωπικών δεδομένων.
Στη μήνυσή του ο Στέλιος Κούλογλου καταγγέλλει: «Με την εγκατάσταση και λειτουργία του λογισμικού Pegasus στη συσκευή μου, οι δράστες επενέβησαν χωρίς δικαίωμα στο πληροφοριακό σύστημα και στα συστήματα αρχειοθέτησης δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα που αυτό περιείχε, αποκτώντας γνώση και πρόσβαση στο σύνολο σχεδόν των προσωπικών μου δεδομένων, όπως επικοινωνίες, επαφές, φωτογραφίες, ημερολόγια, έγγραφα, στοιχεία γεωεντοπισμού και λοιπά δεδομένα που ήταν αποθηκευμένα ή διακινούνταν μέσω της συσκευής. Περαιτέρω, τα δεδομένα αυτά περιλάμβαναν και ειδικές κατηγορίες προσωπικών δεδομένων, όπως δεδομένα υγείας, αλλά και δεδομένα που αφορούσαν την επαγγελματική και πολιτική μου δραστηριότητα ως μέλους της Επιτροπής PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Παράλληλα, έχοντας τη δυνατότητα να ενεργοποιούν ανά πάσα στιγμή την κάμερα του κινητού μου τηλεφώνου, απέκτησαν τη δυνατότητα να παρακολουθούν κάθε στιγμή της ιδιωτικής μου ζωής.
Επιπλέον, η παράνομη αυτή επεξεργασία ήταν αντικειμενικά πρόσφορη να δημιουργήσει κίνδυνο για την ελεύθερη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος κατά την έννοια της παραγράφου 5 του άρθρου 38 Ν. 4624/2019, δεδομένου ότι έλαβε χώρα κατά το χρονικό διάστημα της συμμετοχής μου στις εργασίες της Εξεταστικής Επιτροπής PEGA, η οποία είχε ως αποστολή τη διερεύνηση της παράνομης χρήσης κατασκοπευτικών λογισμικών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η δυνατότητα πρόσβασης στις επικοινωνίες, στα έγγραφα και στις πληροφορίες που σχετίζονταν με τις εργασίες της Επιτροπής ήταν αντικειμενικά ικανή να επηρεάσει την ανεξάρτητη άσκηση των κοινοβουλευτικών καθηκόντων, την ελεύθερη διερεύνηση υποθέσεων δημοσίου ενδιαφέροντος και, κατ' επέκταση, τη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών», υπογραμμίζεται μεταξύ άλλων στη μήνυση.
Σε δηλώσεις του μετά την κατάθεση της μήνυσης, ο Στέλιος Κούλογλου τόνισε ότι είναι πολύ δυσάρεστο να παρακολουθείται η προσωπική του ζωή, που είναι το τελευταίο καταφύγιο του ανθρώπου, και πρόσθεσε ότι το θέμα των υποκλοπών δεν αφορά λίγους αλλά όλους τους πολίτες. Παράλληλα, επισήμανε ότι και τις δύο φορές που παρακολουθήθηκε συνέπεσε με κρίσιμες συνεδριάσεις της PEGA. «Αυτοί οι υπεύθυνοι που περιλαμβάνονται στη μήνυση εξετάζονται ποινικά και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ελπίζω η ελληνική δικαιοσύνη να κάνει τη δουλειά της», πρόσθεσε ο Σ. Κούλογλου.
Από την πλευρά του, ο δικηγόρος, Ζ. Κεσσές, τόνισε ότι η μήνυση αφορά σωρεία κακουργημάτων και κακουργηματικού χαρακτήρα πράξεις και επεσήμανε ότι η ελληνική πολιτεία είναι ανοχύρωτη, καθώς στοχεύονται πρόσωπα και μετά την υπόθεση με το Predator, ενώ πρόσθεσε ότι, παρά το γεγονός ότι η υπόθεση της παρακολούθησης του Κούλογλου ήταν γνωστή, ουδείς ασχολήθηκε.
