Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας παρουσίασε στο Συνέδριο «Ελλάδα 2030» το όραμα για μια νέα εποχή στις Ένοπλες Δυνάμεις, με επίκεντρο την τεχνολογία, την καινοτομία και τον συνολικό μετασχηματισμό του αμυντικού μοντέλου της χώρας. Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η αποτροπή στον 21ο αιώνα δεν μπορεί να βασίζεται μόνο σε παραδοσιακά μέσα, αλλά απαιτεί συνδυασμό τεχνολογικής υπεροχής, ψηφιακών συστημάτων, ερευνητικής δραστηριότητας και εγχώριας αμυντικής παραγωγής. Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στη μετάβαση των Ενόπλων Δυνάμεων σε ένα νέο επιχειρησιακό περιβάλλον, όπου η πληροφορία, τα δεδομένα και τα δίκτυα αισθητήρων αποτελούν βασικό πυλώνα λήψης αποφάσεων και επιχειρησιακής δράσης. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάπτυξη της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας και στη σύνδεσή της με την καινοτομία, καθώς και στον ρόλο του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) στη διασύνδεση των Ενόπλων Δυνάμεων με το εγχώριο τεχνολογικό οικοσύστημα.
Ο κ. Δένδιας, ο οποίος μίλησε στη θεματική ενότητα «Εθνική Άμυνα και Αμυντική Βιομηχανία», ανέφερε: «Είναι μεγάλη μου χαρά και μεγάλη μου τιμή που μου δόθηκε η ευκαιρία να είμαι σήμερα εδώ. Διότι το Συνέδριο φέρνει τον ίδιο τίτλο που έχει επιλέξει εδώ και τρία χρόνια το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, σαν το ορόσημο και τη γενική περιγραφή της μεταρρύθμισης, νομίζω, της μεγαλύτερης μεταρρύθμισης στην ιστορία των Ενόπλων μας Δυνάμεων. Το ορόσημο αυτό που μας επιτρέπει να ελπίζουμε ότι με την ολοκλήρωσή του σε 3,5 χρόνια από τώρα θα μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι επιτέλους οι Ένοπλες Δυνάμεις της Πατρίδας μας έχουν περάσει σε μια άλλη εποχή.
Νομίζω ότι όλοι συμφωνούμε, ακόμα και άλλοι εκτός της αίθουσας, ίσως και κάποιοι οι οποίοι ελάχιστα ασχολούνται με τα της Άμυνας, ότι έχουμε περάσει σε μια συνολικά άλλη εποχή. Η αποτροπή, διότι την Ελλάδα αυτό την αφορά, η αποτροπή στον 21ο αιώνα, δεν διασφαλίζεται με την αγορά ενός σημαντικού αριθμού ικανών συστημάτων. Δεν εξασφαλίζεται ούτε με την ύπαρξη ενός ικανού, αξιόλογου και αξιόμαχου προσωπικού μόνο.
Η προσπάθεια πλέον προϋποθέτει τεχνολογική υπεροχή, δυνατότητα παραγωγής, ερευνητική δραστηριότητα για να υποστηρίζει τα άλλα δύο και βεβαίως το απαραίτητο για κάθε χώρα που θέλει να θεωρείται ισχυρή στον 21ο αιώνα, και πριν – για να είμαι ειλικρινής από αυτόν-, δηλαδή οικονομική ανθεκτικότητα.
Εγώ θεωρώ πάντοτε ότι η άμυνα και η ανάπτυξη αλληλοτροφοδοτούνται, και στη δική μας περίπτωση μπορούν να συνδιαμορφώσουν το μέλλον της Πατρίδας μας. Ένα μέλλον που το συμφωνήσαμε πριν, αλλάζει με ιδιαίτερη ταχύτητα, ίσως με πρωτοφανή ταχύτητα.
Δεν θα σας εκπλήσσω λέγοντάς σας ότι η παραβίαση των συνόρων έχει επανέλθει πλέον στην ημερήσια διάταξη. Ο πόλεμος, η βία, η απειλή, ο αναθεωρητισμός, η περιφερειακή αποσταθεροποίηση.
Όλα αυτά είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλούμαστε να επιβιώσουμε. Εμείς, η Ελλάδα, είμαστε σε μια μοναδική θέση γεωγραφικά στο νοτιοανατολικό άκρο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Ένα σημείο όπου και ιστορικά συναντήθηκαν και συναντώνται πολιτισμοί, οδοί επικοινωνίας, διάδρομοι ενέργειας. Αυτό δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στην ανάγκη να υπερασπίσουμε αυτή τη χώρα, αυτόν τον χώρο, αλλά βεβαίως και τον πολιτισμό μας, την κουλτούρα μας, τον λόγο της ύπαρξής μας.
Μου επιτρέπετε εδώ να σας πω ότι διάβαζα τις τελευταίες μέρες ένα βιβλίο του Κούντερα για την κεντρική Ευρώπη, με μία πρωτότυπη εσωτερική αναζήτηση:
«Δεν θα ήμασταν», λέει, «σε καλύτερη θέση εμείς οι Τσέχοι, εάν παλαιότερα είχαμε επιλέξει να είμαστε ένα απλό κομμάτι του γερμανικού χώρου, υιοθετώντας τη γερμανική γλώσσα, που μιλάνε πολύ περισσότεροι άνθρωποι, τους κώδικες επικοινωνίας, που απευθύνονται σε ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό, αντί να επιδιώκουμε μια μοναχική πορεία, με μια γλώσσα και με μια κουλτούρα που μιλούν λίγα εκατομμύρια άνθρωποι;»
Το ίδιο ερώτημα θα μπορούσε ίσως να τεθεί και σε μας, όμως νομίζω ότι στο σύνολό του ο πληθυσμός της Πατρίδας μας, στο σύνολό τους οι Έλληνες, έχουν επιλέξει αυτή την αυτόνομη πορεία στην παγκοσμιοποιημένη πραγματικότητα, την κατάθεση αυτής της πρότασης, αυτού του πολιτισμικού και πολιτιστικού παραδείγματος, που εκφράζει το παρελθόν μας, το παρόν μας και το μέλλον μας.
Όμως για να μπορούμε να διατηρήσουμε αυτή την αυτόνομη οντότητα, πρέπει να μπορούμε να την υπερασπίσουμε. Θα πρέπει να μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την οιαδήποτε επιβουλή, όχι μόνο ως μια στενή απειλή που αφορά έναν περιορισμένο γεωγραφικό χώρο ή κάποιες θαλάσσιες εκτάσεις, αλλά να την προσλάβουμε και να την αντιμετωπίσουμε αποτρέποντάς την, ως απειλή που αφορά το τι είμαστε σε αυτόν τον πλανήτη, το τι πρόταση κομίζουμε, το τι παρελθόν έχουμε και σε τι μέλλον ελπίζουμε.
Ίσως όλα αυτά ακούγονται γενικόλογα, αλλά έχουν μία πολύ σαφή, σας διαβεβαιώ, κατάληξη. Απολύτως σαφή και με απόλυτο πρόγραμμα και με ορίζοντα εκτέλεσης. Σας είπα πριν, το επαναλαμβάνω, η χώρα χρειάζεται ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις. Όμως Ένοπλες Δυνάμεις με μια τελείως διαφορετική νοοτροπία. Ένοπλες Δυνάμεις που δεν αφορούν ένα σύνολο εξοπλιστικών προγραμμάτων και ένα αξιόμαχο ανθρώπινο προσωπικό μόνον, αλλά μια τελείως διαφορετική προσέγγιση δημιουργίας ενός συνόλου, που προσλαμβάνει την πραγματικότητα μέσω εκατομμυρίων αισθητήρων, τους μεταφέρει, μεταφέρει αυτή την πραγματικότητα σε ένα κέντρο επεξεργασίας όλων αυτών των δεδομένων, όπου προτεραιοποιούνται, λαμβάνονται οι αποφάσεις, επιλέγεται και προτείνεται στο ανθρώπινο δυναμικό η κατάλληλη απάντηση στην εκάστοτε απειλή.
Οι σύγχρονες Ένοπλες Δυνάμεις είναι ένας μηχανισμός γνώσης και επεξεργασίας της πληροφορίας. Δεν είναι πια ένα σύνολο οπλικών συστημάτων όπως παλιά ή μια διάταξη δυνάμεων τύπου μεραρχιών, ταξιαρχιών, συνταγμάτων, ταγμάτων.
Είναι κάτι βαθιά διαφορετικό. Και αυτό προσπαθούμε να κάνουμε στην Ελλάδα. Προσπαθούμε όμως να το κάνουμε λύνοντας και ένα άλλο πολύ σημαντικό πρόβλημα της Πατρίδας μας. Αναφέρομαι στην οικονομική μας ανάπτυξη, κατά το ποσοστό που μας αναλογεί. Τι εννοώ; Μέχρι τώρα το υπόδειγμα ήταν γνωστό. Υπήρχε μια ανάγκη, διαπιστωνόταν από τα Γενικά Επιτελεία, πηγαίναμε στο εξωτερικό, αγοράζαμε ένα οπλικό σύστημα. Αυτό ήταν το modus operandi της χώρας. Μην μιλήσω για διάφορους τρόπους δήθεν επιστροφής ορισμένων από αυτά τα χρήματα στην αμυντική μας βιομηχανία. Οι προσπάθειες αυτές στο παρελθόν με τον τρόπο που εγένοντο, όπως ξέρετε, κατέληξαν σε ένα αποτέλεσμα που δεν μας τιμά, λέω ότι δύο εκ των προκατόχων μου – όταν βγαίνω από το γραφείο και βλέπω τις φωτογραφίες των προκατόχων μου -, δύο εξ αυτών έχουν φιλοξενηθεί στις ελληνικές φυλακές.
Η αντιμετώπιση αυτή, όπως ξέρετε, λεγόταν αντισταθμιστικά οφέλη. Έχουμε φύγει από αυτή την πραγματικότητα. Και έχουμε πάει σε μια πραγματικότητα που οποιοσδήποτε συνεργάτης μας, οποιοσδήποτε μεταφέρει τεχνογνωσία κυρίως αλλά και συστήματα στη χώρα οφείλει να επενδύσει το 25% της αξίας αυτών των συστημάτων στην Πατρίδα μας. Και επιδιώκουμε κυρίως αυτό να γίνει με τη μεταφορά τεχνογνωσίας. Όχι απλώς υποκατασκευαστικού έργου.
Αλλά το κύριο στοιχείο, το κύριο υπόδειγμα που δείχνει τη διαφορά της αντιμετώπισης, έχει να κάνει με τη χρήση μιας οντότητας που δημιουργήθηκε για να καλύψει τις ελλείψεις της αγοράς, αυτό που οι αγγλοσάξονες λένε “market failures” και το έχουμε ονομάσει, το ξέρετε, ΕΛΚΑΚ. Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας.
Ποια είναι η διαφορά του υποδείγματος που φέρνει το ΕΛΚΑΚ; Όπως σας είπα, παλιότερα αυτό το οποίο γινόταν, ήταν ότι τα Επιτελεία διαπίστωναν μια ανάγκη, η Γενική Διεύθυνση Εξοπλισμών διαπραγματευόταν το σύστημα, και το αγόραζαν. Ωραία, εκεί ήμασταν.
Αυτό που διδάσκουμε τώρα τις Ένοπλες Δυνάμεις, δεν είναι να ζητούν ένα συγκεκριμένο σύστημα. Είναι να θέτουν ένα συγκεκριμένο ερώτημα, ιδίως όσον αφορά τα ζητήματα της καινοτομίας. Θα σας πω το γνωστό παράδειγμα – ανοίγω παρένθεση, υπάρχουν αρκετά και μερικά είναι απόρρητα.-το γνωστό και επί τούτου διαφημιζόμενο από εμάς παράδειγμα, είναι το anti-drone σύστημα «Κένταυρος». Πώς δημιουργήθηκε αυτό το σύστημα;
Το σύστημα αυτό δεν δημιουργήθηκε ως μία παραγγελία. Δημιουργήθηκε ως ένα ερώτημα, ποιο ήταν το ερώτημα; Πώς αντιμετωπίζω σμήνη drones συγκεκριμένης τεχνολογίας προερχόμενα από χώρα η οποία απειλεί την Ελλάδα; Αυτό ήταν το ερώτημα. Το ερώτημα αυτό το ΕΛΚΑΚ το έθεσε στο αμυντικό Οικοσύστημα, μεταξύ του οποίου και την Ελληνική Αμυντική Βιομηχανία, την ΕΑΒ.
Και το ελληνικό αμυντικό Οικοσύστημα προσέφερε απάντηση στο ερώτημα υπό μορφή πρωτοτύπου. Αυτό το πρωτότυπο, πρώτα ελέγχθηκε διεξοδικά, μετά στάλθηκε στην Ερυθρά Θάλασσα και διαπιστώθηκε το αξιόμαχο, όχι όπως συνήθως λέμε στις παρελάσεις – ξέρετε στη θέση μου ο κάθε Υπουργός Εθνικής Άμυνας μετά από τη παρέλαση κάθεται μπροστά από κάποια μικρόφωνα και διαπιστώνει το αξιόμαχο των Ενόπλων Δυνάμεων. Τώρα πως μπορείς να διαπιστώσεις το αξιόμαχο στις παρελάσεις, πέστε μου κι εμένα – ο «Κένταυρος» όμως διαπιστώθηκε ότι είναι αξιόμαχος, όχι σε παρελάσεις, αλλά σε κανονικές συνθήκες στην Ερυθρά Θάλασσα. Κατέρριψε δύο drones των Χούθις. Και από εκεί και πέρα υιοθετείται από τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, θα είναι το κύριο anti-drone σύστημα μιας σειράς των Φρεγατών μας, και το οποίο διαρκώς εξελίσσεται, γιατί έχουμε τον πηγαίο του κώδικα.
Άρα, δεν είναι ότι αγοράσαμε ένα σύστημα και μόλις παρέλθει η διάρκεια ζωής του πρέπει να πάμε να αγοράσουμε από τον προμηθευτή το επόμενο μοντέλο, αυτό που γινόταν μέχρι σήμερα. Εμείς οι ίδιοι, θα εξελίξουμε το σύστημά μας. Κάποια στιγμή θα υπάρχει ο «Κένταυρος ΙΙ» όταν η τεχνολογία λέιζερ μπει στα anti-drone συστήματα ή θα λέγεται κάπως αλλιώς, θα επιλεγεί τότε.
Όμως, χρησιμοποίησα πάγιο παράδειγμα, για να εξηγήσω τη διαφορά του υποδείγματος. Δεν είναι όμως μόνο αυτό το οποίο συμβαίνει. Αλλάζει συνολικά και η Δομή. Είχαμε ατέλειωτες Μεραρχίες, ατέλειωτα Συντάγματα, ατέλειωτα Τάγματα, ατέλειωτα Στρατόπεδα, απίστευτο αριθμό χιλιάδων αρμάτων και οχημάτων. Ατέλειωτο αριθμό Συνταγματαρχών. Οι Συνταγματάρχες μας ήταν περισσότεροι από τους Επιλοχίες μας. Οι Ταγματάρχες μας ήταν περισσότεροι από τους Λοχίες μας. Μια τεράστια Δομή η οποία καλείτο να υπερασπίσει την χώρα.
Πήραμε την δύσκολη απόφαση να πάμε σε συγχωνεύσεις, σε αλλαγή υποδείγματος, σε διαφορετικές, μικρότερες, πιο ευέλικτες, με διαφορετική εκπαίδευση Μονάδες. Κάθε Έλληνας νεοσύλλεκτος σιγά – σιγά εκπαιδεύεται στην χρήση FPV. Drone, δηλαδή, κατηγορία Ι. Σε λίγες μέρες, την Παρασκευή νομίζω, θα θεμελιωθεί στη Μαλακάσα το τρίτο και μεγαλύτερο, κατά πολύ, εργοστάσιο παραγωγής drones των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Και κάπου μέσα στον Ιούνιο ή στις αρχές Ιουλίου θα έχω την χαρά να εγκαινιάσω στην Τρίπολη την πρώτη σχολή εκπαίδευσης πιλότων drones, κατηγορίας ΙΙ και ΙΙΙ. Τα ΙΙ και τα ΙΙΙ είναι τα πιο μεγάλα. Ώστε να μπορέσει και αυτή η γνώση να ενσωματωθεί στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Και έχουμε προχωρήσει στη δημιουργία Διεύθυνσης Αυτονόμων στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, όπως επίσης και στη λειτουργία μιας συνολικής καθετοποιημένης δομής ηλεκτρονικού πολέμου. Τα εγκαίνια του κτιρίου θα γίνουν σε λίγες μέρες. Και βέβαια, για όσους από σας έχετε ασχοληθεί λίγο, ο ηλεκτρονικός πόλεμος δεν είναι απλώς ορισμένα μέσα κυβερνοεπίθεσης ή κυβερνοάμυνας. Είναι κάτι πολύ πιο πολύπλοκο από αυτό. Είναι data center. Τα οποία πρέπει να βρίσκονται εντός της επικρατείας, αλλιώς πράγματι κινδυνεύει η κυριαρχία σου. Είναι cloud. Είναι SOC. SOC λέγεται το επιχειρησιακό κέντρο. Είναι miror SOC, γιατί δεν μπορείς να έχεις μόνο ένα επιχειρησιακό κέντρο, δεν μπορείς να δοκιμάζεις εντός αυτού. Και από εκεί και πέρα είναι τα διάφορα εργαλεία τα οποία χρησιμοποιείς.
Όλα αυτά που σας εξηγώ, ήταν άγνωστες λέξεις στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, και σε πολλές άλλες Ένοπλες Δυνάμεις εδώ και λίγα χρόνια. Αυτό, λοιπόν, το οποίο βλέπετε να δημιουργείται είναι κάτι το τελείως διαφορετικό από ότι εδώ και πολύ λίγα χρόνια υπήρχε ως πραγματικότητα για εμάς.
Όλα αυτά, και πολλά άλλα γίνονται όμως, και δεν πρέπει να ξεχνάμε την τελική κατάληξη. Για να μπορέσει να διασφαλιστεί το μέγα αγαθό της ασφάλειας της κάθε Ελληνίδας και του κάθε Έλληνα. Η συνταγματική, του και της, δυνατότητα, να επιλέγει ελεύθερα πώς η χώρα αυτή, πώς τα παιδιά μας θα κατευθυνθούν στο μέλλον, ώστε ο εκάστοτε Έλληνας Πρωθυπουργός να μπορεί να παίρνει τις αποφάσεις του επί τη βάσει των θελήσεων του ελληνικού λαού και της Βουλής των Ελλήνων, όχι υποχρεωμένος υπό το κράτος διακηρυγμένης απειλής, μιας άλλης χώρας που να τον υποβάλει σε αποφάσεις τις οποίες αυτός δεν θα επιθυμούσε.
Για να το καταφέρουμε όμως αυτό, και το λέω επειδή μπαίνουμε στον τέταρτο χρόνο της δεύτερης τετραετίας της παρούσας Κυβέρνησης, άρα αυτονόητα σε έναν προεκλογικό χρόνο, για να καταφέρουμε το αποτέλεσμα για το οποίο έχω απεριόριστη αισιοδοξία, θα πρέπει να υπάρξει μία βασική και αναγκαία συνθήκη με την οποία θα ήθελα να τελειώσω την τοποθέτησή μου.
Αυτή είναι η στοιχειώδης σύμπνοια στα βασικά. Να μην επιτρέψουμε δηλαδή το προεκλογικό κλίμα, η αυτονόητη όξυνση που κάθε φορά προηγείται μιας εκλογικής μάχης, να επηρεάσει τις πάγιες και απαραίτητες επιλογές που θα οδηγήσουν τις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις το 2030 να είναι οι ισχυρότερες κατά πολύ Ένοπλες Δυνάμεις που μπορούσε να παρατάξει ο Ελληνισμός στην ιστορία του.
Σας ευχαριστώ πολύ».
