Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε στο briefing ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης το 6ο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδας - Τουρκίας θα γίνει στην Άγκυρα στις 11 Φεβρουαρίου.
Όπως αναφέρουν κυβερνητικές πηγές με στόχο τη διατήρηση και ενίσχυση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας και την εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία, σε μια διεθνή συγκυρία γεμάτη αβεβαιότητα και αστάθεια, μεταβαίνει στην Άγκυρα ο Κυριάκος Μητσοτάκης για τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Τουρκίας και για τη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας.
Παρόλο που δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτηση για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς μας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις. Εξάλλου, το κλίμα αυτό έχει οδηγήσει σε σημαντικά κεκτημένα τα τελευταία δυόμισυ χρόνια, όπως:
- Τη μείωση της παραβατικότητας στον αέρα,
- Την καλύτερη συνεργασία με την Τουρκία στο Μεταναστευτικό και τη συνολική μείωση των ροών,
- Τη διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες και τις οικογένειές τους σε 12 νησιά του Αιγαίου
- Την εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.
Η πρώτη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας ύστερ΄από ενάμισυ χρόνο - η τελευταία συνάντησή τους πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2024 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη - και η συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας είναι σημαντικές και αναμένεται να υπογραμμίσουν την αναγκαιότητα των ανοικτών διαύλων για την αποφυγή κρίσεων και την αποκλιμάκωση εντάσεων.
Αθήνα και Άγκυρα συμμερίζονται την άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Η ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας και οι συμμετέχοντες στην αποστολή θα διαμορφωθούν στη βάση της θετικής ατζέντας και του πολιτικού διαλόγου που βρίσκονται σε εξέλιξη μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.
Σε ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Άμυνας κάνει λόγο για «απαράδεκτες» και «αντίθετες με το διεθνές δίκτυο» απόψεις:
«Η στάση της χώρας μας απέναντι στις δηλώσεις Ελλήνων πολιτικών σχετικά με την επέκταση των χωρικών τους υδάτων στο Αιγαίο Πέλαγος στα 12 μίλια είναι σαφής. Ως Τουρκία υποστηρίζουμε ότι μια δίκαιη, ισότιμη και διεθνώς νόμιμη θαλάσσια δικαιοδοσία στο Αιγαίο είναι δυνατή μόνο μέσω αμοιβαίου διαλόγου και καλής πίστης.
» Οι μονομερείς ενέργειες, οι ισχυρισμοί και οι δηλώσεις της Ελλάδας, οι οποίες αγνοούν τις υφιστάμενες διαφορές και παραβιάζουν τα δικαιώματα της τουρκικής πλευράς, είναι αντίθετες με το διεθνές δίκαιο και απαράδεκτες.
Το τουρκικό Υπουργείο Άμυνας προσθέτει ότι τέτοιου είδους δηλώσεις «δεν παράγουν καμία έννομη συνέπεια για τη χώρα μας», ενώ επισημαίνει πως οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις «συνεχίζουν με αποφασιστικότητα και επιμονή την αποστολή τους για την προστασία κάθε δικαιώματος και συμφέροντος της Τουρκίας στις θαλάσσιες ζώνες της χώρας, στο πλαίσιο του δόγματος της "Γαλάζιας Πατρίδας"».
Τι είχε πει ο πρωθυπουργός για τα 12 μίλια
Μιλώντας στον Αλέξη Παπαχελά την Δευτέρα, ο πρωθυπουργός σημείωσε πως «είμαστε γείτονες, «καταδικασμένοι» από τη γεωγραφία να συνυπάρχουμε και τόνισε πως «πρέπει σταθερά να υπάρχουν ανοιχτοί δίαυλοι επικοινωνίας».
«Το μείζον ζήτημα, η μεγάλη διαφορά μας με την Τουρκία είναι μία και μόνο», υποστήριξε: «αυτή είναι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας, στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Όσο η Τουρκία προσθέτει σε αυτό το "μενού" και άλλα θέματα καταλαβαίνετε ότι το να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση είναι κάτι το οποίο σε αυτή τη συγκυρία το θεωρώ δύσκολο».
Σε ό,τι αφορά τα δώδεκα μίλια, θύμισε πως «η Ελλάδα επί αυτής της κυβέρνησης έχει ήδη επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Ιόνιο. Μεγάλωσε η Ελλάδα τα τελευταία έξι χρόνια και το δικαίωμα επέκτασης ως τα 12 μίλια, όπως κατοχυρώνεται από το Διεθνές Δίκαιο, είναι αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο θα ασκηθεί όταν κρίνουμε ότι είναι οι πιο κατάλληλες συνθήκες. Βέβαια οφείλω να επισημάνω ότι εδώ και δεκαετίες η Ελλάδα δεν είχε ασκήσει καθόλου αυτό το δικαίωμα. Για πρώτη φορά το κάναμε εμείς στο Ιόνιο. Δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο δημόσια για το ζήτημα αυτό, παρά μόνο να επαναλάβω ότι είναι ένα μονομερές δικαίωμα της πατρίδας μας, το οποίο σίγουρα δεν απαιτεί την έγκριση κανενός άλλου προκειμένου να ασκηθεί. Από την άλλη, πρέπει να έχουμε μια αίσθηση ότι όταν μιλάμε για το Αιγαίο και την ελεύθερη ναυσιπλοΐα δεν είναι ζήτημα που αφορά προφανώς μόνο την Ελλάδα και την Τουρκία. Αλλά δεν θέλω να μιλήσω περισσότερο για το ζήτημα αυτό».
Σχετικά με την πρόσφατη NAVTEX της Τουρκίας που λέει ότι στο Αιγαίο δεν θα επιτρέψει κανενός είδους έρευνα χωρίς κάποιο συντονισμό, ο πρωθυπουργός απάντησε πως έχουμε την πάγιά μας θέση γι' αυτές τις NAVTEX και για τον παράνομο νομικά χαρακτήρα τους.
«Και σίγουρα η Ελλάδα δεν θα χρειαστεί να πάρει άδεια από κανέναν αν, παραδείγματος χάρη, θέλει να κάνει μία ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ ελληνικών νησιών στο Αιγαίο. Νομίζω ότι επαναλαμβάνονται από τις τουρκικές γραφειοκρατίες, μερικές φορές θα έλεγα και λίγο αυτιστικά, πάγιες θέσεις. Αλλά σε κάθε περίπτωση πιστεύω ότι αν ο Πρόεδρος Ερντογάν πραγματικά θέλει να αφήσει αυτό το κεφάλαιο στο παρελθόν και να μπορέσουμε να εστιάσουμε στο μέλλον, αν υπάρχει αυτή η επιθυμία, τότε εγώ θα ήμουν προφανώς διατεθειμένος να μπω ουσιαστικά σε αυτή τη συζήτηση. Αν με ρωτάτε πόσο πιθανό είναι, δεν το θεωρώ πολύ πιθανό στην παρούσα συγκυρία», τόνισε.
