«Ο ελέφαντας στο δωμάτιο είναι ότι ο Μητσοτάκης πέφτει κι εμείς δεν κερδίζουμε». Με αυτόν τον τρόπο κορυφαίο στέλεχος κεντροαριστερού κόμματος συνόψισε το μεγάλο πρόβλημα της προοδευτικής αντιπολίτευσης. Όλες οι δημοσκοπήσεις που δημοσιεύτηκαν μετά τη ΔΕΘ, επιβεβαίωσαν ότι η κυβέρνηση δεν ανακάμπτει παρά τις παροχές που κάνει. Από την άλλη, η Κεντροαριστερά δεν κερδίζει το χαμένο έδαφος ούτε ως σύνολο ούτε ως επιμέρους κόμματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι την ώρα που η ΝΔ βρίσκεται στο πιο χαμηλό δημοσκοπικό της σημείο από το 2019, εξακολουθεί να κάνει double score με το δεύτερο ΠΑΣΟΚ.
Το τοπίο στον προοδευτικό χώρο περιπλέκεται από το «κόμμα Τσίπρα», το οποίο μπορεί να μην υπάρχει και κανείς δεν διαβεβαιώνει ότι θα υπάρξει, αλλά οι πάντες το προεξοφλούν.
Εσωκομματικές αρρυθμίες
Οι συνεχιζόμενες χαμηλές δημοσκοπικές πτήσεις των κεντροαριστερών κομμάτων προκαλούν εσωκομματικές αρρυθμίες -πώς θα μπορούσε άλλωστε να ήταν διαφορετικά. Τα τρία ρεπορτάζ για ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΝΕΑΡ τα οποία φιλοξενεί σήμερα το Dnews, αναδεικνύουν αυτές ακριβώς τις εσωκομματικές αρρυθμίες.
Στο ΠΑΣΟΚ προκύπτουν καθημερινά ειδήσεις εσωκομματικού και παραπολιτικού ενδιαφέροντος που επισκιάζουν τη δραστηριότητά του κόμματος. Πρέπει βέβαια να παρατηρήσουμε ότι η δήλωση του δημοφιλούς Παύλου Γερουλάνου ότι «δυστυχώς έχουμε πάρα πολύ λίγο χρόνο, αν δεν κουνήσει η βελόνα τους επόμενους δύο μήνες, θα έχουμε πρόβλημα να την κουνήσουμε μέχρι τις εκλογές», δεν ισχύει μόνο για το ΠΑΣΟΚ αλλά για το σύνολο της Κεντροαριστεράς.
Στον ΣΥΡΙΖΑ ο Σωκράτης Φάμελλος κάνει ανοίγματα ενότητας και φαίνεται ότι ποντάρει πολλά στη συνεργασία με τη Νέα Αριστερά. Ωστόσο, όπως φάνηκε και στη χτεσινή Πολιτική Γραμματεία του κόμματος, η προοπτική της επιστροφής του Αλέξη Τσίπρα δημιουργεί αμηχανία και πυροδοτεί αποκλίνουσες αντιδράσεις.
Στη Νέα Αριστερά οι διαφωνίες για τις συμμαχίες μεταξύ του προέδρου Αλέξη Χαρίτση και στελεχών όπως ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης, μπορεί να οδηγήσουν στη μετατροπή του προγραμματικού συνεδρίου σε έκτακτο.
Οι στρατηγικές προκλήσεις
Πέρα από τις επιμέρους αδυναμίες των προοδευτικών κομμάτων και τις ιδιαιτερότητες της συγκυρίας, η Κεντροαριστερά ως ιδεολογικός/πολιτικός χώρος αντιμετωπίζει στρατηγικές προκλήσεις.
Συγκεκριμένα:
1. Η διάψευση των προσδοκιών των λαϊκών στρωμάτων από τις κυβερνήσεις ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ εξακολουθεί να επηρεάζει την κοινωνική συνείδηση. Ανάλογα φαινόμενα παρατηρούνται σε όλες τις χώρες που κυβέρνησαν προοδευτικά κόμματα
2. Η πολυδιάσπαση αποδυναμώνει το χώρο.
3. Σε όλη την Ευρώπη δεν είναι η Κεντροαριστερά, αλλά η Ακροδεξιά που ενισχύεται.
4. Παρόλο που είναι άδηλο ακόμα ποιος θα είναι τελικά ο διεθνής πολιτικός αντίκτυπος της «θύελλας Τραμπ», αυτό που μπορούμε να πούμε με σχετική σιγουριά είναι ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος δίνει μεγαλύτερη νομιμοποίηση στην Ακροδεξιά, βοηθώντας την να ανοίξει νέα ακροατήρια. Όσο η πολιτική παλάντζα γέρνει προς τα δεξιά, τόσο θα περιορίζονται τα ακροατήρια για τα προοδευτικά κόμματα.
Τρεις πόλοι
Ο συνδυασμός των αδυναμιών των προοδευτικών κομμάτων και των στρατηγικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο χώρος ως όλον, έχει δύο επιπτώσεις:
Πρώτον, τόσο στις τελευταίες εκλογές όσο και στις δημοσκοπήσεις οι «προοδευτικές δυνάμεις» έχουν χάσει την αθροιστική πρωτοκαθεδρία που παραδοσιακά είχαν στα μεταπολιτευτικά χρόνια.
Δεύτερον, οι μετρήσεις δείχνουν ότι οι διαρροές της ΝΔ πιο εύκολα κινούνται προς την Ακροδεξιά παρά στην Κεντροαριστερά.
Ο επιστημονικός διευθυντής της Prorata Άγγελος Σεριάτος κάνει λόγο για διαμόρφωση ενός τριπολικού πολιτικού τοπίου το οποίο δίνει τέλος στον παραδοσιακό μεταπολιτευτικό δικομματισμό. Αυτός ο «τριπολισμός» κάνει τα πράγματα πιο δύσκολα για την Κεντροαριστερά.
Η αδυναμία των κομμάτων
Η αδυναμία των προοδευτικών κομμάτων να πείσουν ακόμα και τους δικούς τους ψηφοφόρους ότι αποτελούν εναλλακτική λύση αποτυπώθηκε στην τελευταία δημοσκόπησης της Palmos για το The opinion.
Στην ερώτηση «ποιος μπορεί να αντιμετωπίσει καλύτερα τη ΝΔ στις επόμενες εκλογές», το 26% απαντάει μια συνεργασία των κομμάτων της Κεντροαριστεράς, το 12% το ΠΑΣΟΚ, το 12% το κόμμα Τσίπρα, το 1% ο ΣΥΡΙΖΑ και το 41% κανένα από τα παραπάνω.
Έχει μεγάλο ενδιαφέρον το πώς απαντάνε στην ερώτηση οι ψηφοφόροι των προοδευτικών κομμάτων.
Στους ψηφοφόρους του ΠΑΣΟΚ το 23% απαντάει μια συνεργασία των κομμάτων της Κεντροαριστεράς, το 42% το ΠΑΣΟΚ, το 4% το κόμμα Τσίπρα, το 2% ο ΣΥΡΙΖΑ και το 25% κανένα από τα παραπάνω.
Στους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ το 42% απαντάει μια συνεργασία των κομμάτων της Κεντροαριστεράς, το 2% το ΠΑΣΟΚ, το 32% το κόμμα Τσίπρα, το 4% ο ΣΥΡΙΖΑ και το 12% κανένα από τα παραπάνω.
Δεν χρειάζεται να εξηγήσουμε διεξοδικά γιατί αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για ένα κόμμα να έχουν σοβαρές αμφιβολίες οι ψηφοφόροι του σχετικά με το αν αποτελεί τη βέλτιστη εναλλακτική.
