Το ΝΑΤΟ κάλεσε την ΕΕ και την Τουρκία να βελτιώσουν τις μεταξύ τους σχέσεις, καθώς η απομάκρυνση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ από την ευρωπαϊκή ασφάλεια αναγκάζει τις ευρωπαϊκές χώρες να επανεξετάσουν γρήγορα τις συμμαχίες τους.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, προέτρεψε κατ' ιδίαν τους ηγέτες της ΕΕ να να βελτιώσουν τις σχέσεις τους με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, οι οποίες για χρόνια είναι τεταμένες.
Η παρέμβαση Ρούτε έρχεται καθώς οι Βρυξέλλες διερευνούν τρόπους για να αυξήσουν τη συνεργασία με την Τουρκία και άλλους γείτονες εκτός ΕΕ στο πλαίσιο μιας μαζικής αναβάθμισης των ευρωπαϊκών αμυντικών δυνατοτήτων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η απειλή του Τραμπ να αποσύρει τις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας προς τους Ευρωπαίους συμμάχους του ΝΑΤΟ, η προσπάθειά του να επαναφέρει τους δεσμούς των ΗΠΑ με τη Ρωσία και η διακοπή της αμερικανικής στήριξης προς την Ουκρανία έχουν τρομάξει τα κράτη μέλη της ΕΕ. Εκτός από τη επείγουσα αύξηση των αμυντικών δαπανών, ορισμένες χώρες της ΕΕ καλοβλέπουν έναν «συνασπισμό προθύμων» με χώρες εκτός ΕΕ, όπως η Νορβηγία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, συμμετείχε σε συνάντηση των βασικών στρατιωτικών δυνάμεων της Ευρώπης στο Λονδίνο, για να συζητήσουν την υποστήριξη προς την Ουκρανία και ευρύτερα αμυντικά ζητήματα.
Η στροφή Ρούτε
Η έκκληση του Ρούτε έγινε σε ιδιωτικό γεύμα που είχε με τους ηγέτες της ΕΕ νωρίτερα τον Φεβρουάριο, όπου έθεσε τη σημασία της αυξημένης συνεργασίας με την Τουρκία και προέτρεψε τους παρευρισκόμενους να συνεργαστούν με την Άγκυρα για να το πετύχουν, σύμφωνα με τρία άτομα που είχαν ενημέρωση για τη συζήτηση και επικαλούνται οι FT.
Εκπρόσωπος του Ρούτε, πρώην πρωθυπουργού της Ολλανδίας, ο οποίος είχε συγκρουστεί έντονα με τον Ερντογάν κατά τη διάρκεια της θητείας του, αρνήθηκε να σχολιάσει. Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ δήλωσε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Ιανουάριο ότι «η συμμετοχή συμμάχων εκτός ΕΕ στις προσπάθειες της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ είναι ζωτικής σημασίας, πιστεύω, για την ασφάλεια της Ευρώπης».
«Τα πράγματα αλλάζουν. Κάποια στιγμή πρέπει να αποφασίσεις ποιον θα ήθελες στην ομάδα σου, ανεξάρτητα από τα όποια ζητήματα μπορεί να υπάρχουν», δήλωσε ένας ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ σχετικά με τις σχέσεις με την Τουρκία. «Αλλά πρέπει επίσης να ξεκαθαρίσουν την ασάφειά τους σχετικά με τη Ρωσία».
Η Τουρκία δεν έχει ενταχθεί στην ΕΕ και δεν συμμετείχε στην επιβολή δυτικών κυρώσεων στη Μόσχα ως απάντηση στην πλήρους κλίμακας εισβολή της στην Ουκρανία, ενώ έχει διατηρήσει ισχυρούς οικονομικούς και ενεργειακούς δεσμούς με τη Ρωσία.
Οπως αναφέρει το δημοσίευμα των FT, η Αθήνα έχει επισημάνει την απουσία της Τουρκίας από το καθεστώς των κυρώσεων.
Η σημαντική βιομηχανία όπλων της Τουρκίας αποτελεί στοιχείο μιας ευρύτερης διαμάχης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ σχετικά με το κατά πόσον οι αμυντικές εταιρείες τρίτων χωρών θα πρέπει να επωφελούνται από τις πρωτοβουλίες της Ενωσης για την αύξηση των εξοπλιστικών δαπανών.
Η ώθηση για βελτίωση των σχέσεων με την Άγκυρα αποσκοπεί επίσης στους διμερείς δεσμούς με τα κράτη μέλη της ΕΕ, δήλωσαν αξιωματούχοι.
«Αγκάθι» η Κύπρος
Τεχνικά, η Τουρκία είναι υποψήφια για ένταξη στην ΕΕ, αλλά η διαδικασία έχει από καιρό βαλτώσει. Το μπλοκ αρκετές φορές «πάγωσε» τον διάλογο - μεταξύ άλλων για θέματα ασφάλειας και άμυνας - εν μέρει λόγω της αύξησης των εντάσεων με την Ελλάδα.
Το δημοσίευμα των FT επικαλείται Έλληνα διπλωμάτη, ο οποίος δήλωσε πως η Αθήνα παραμένει «προσεκτική και όχι δογματική» όσον αφορά την αυξημένη αμυντική συνεργασία με την Άγκυρα. «Η Τουρκία πρέπει να είναι εποικοδομητική στην αντιμετώπιση των εκκρεμών ζητημάτων με τα κράτη μέλη», πρόσθεσε, αναφερόμενος στην Ελλάδα και την Κύπρο.
Το κράτος μέλος της ΕΕ, η Κύπρος, η οποία είναι διαιρεμένη από το 1974, όταν η Τουρκία εισέβαλε στο βόρειο τμήμα της, αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για την εμβάθυνση των σχέσεων. Τούρκοι αξιωματούχοι παραπονιούνται ότι η Κύπρος φρενάρει τις όποιες πρωτοβουλίες για τη διεύρυνση της συνεργασίας σε ευρωπαϊκά θέματα ασφάλειας.
Η άφιξη του Τραμπ έχει αλλάξει τις προοπτικές, δήλωσαν πολλοί διπλωμάτες στους Financial Times.
«Αυτή τη στιγμή καθορίζουμε την καλύτερη πορεία δράσης», δήλωσε ο Φιντάν στους FT την περασμένη εβδομάδα, όταν ρωτήθηκε για τον πιθανό αντίκτυπο του Τραμπ στις ρυθμίσεις ασφαλείας της Ευρώπης. «Εάν αυτό οδηγήσει σε μια νέα ευρωπαϊκή δομή ασφαλείας, είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε».
