«Αν και καταλαβαίνω τον προεκλογικό «κομματικό πατριωτισμό» σχεδόν όλων των υποψηφίων προέδρων που μιλούν για την άνοδο του ΠΑΣΟΚ σε κυβερνητική τροχιά, διατηρώ επιφυλάξεις – με όρους ρεαλισμού από τα σημερινά ποσοστά – για αυτή την δυνατότητα. Μόνο μια πλατιά κοινωνική και πολιτική συμμαχία μέσα από τον αναστοχασμό όλων των πολιτικών δυνάμεων της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς μπορεί να δώσει λύση σε επίπεδο συσχετισμών. Το ζήτημα είναι οι πολιτικές και όχι τα πρόσωπα. Στην Γαλλία-ας πούμε- βρέθηκαν μαζί στο Λαϊκό μέτωπο δυο ιστορικοί αντίπαλοι. Ο Φρανσουά Όλαντ και ο Ζαν Λύκ Μελανσόν».
Τα παραπάνω τονίζει, μεταξύ άλλων, ο Θόδωρος Μαργαρίτης, μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ και επικεφαλής της Ανανεωτικής Αριστεράς, ενώ διαμηνύει πως ο Στέφανος Κασσελάκης δεν εντάσσεται στις προσδοκίες για την ανασύνθεση της αριστεράς.
Τι σηματοδοτούν τα όσα συμβαίνουν τώρα τελευταία στον ΣΥΡΙΖΑ κ. Μαργαρίτη; Κάποιοι λένε το τέλος αυτού του κόμματος όπως το γνωρίσαμε έως τώρα και, κυρίως, ως κυβερνητικού κόμματος.
O ΣΥΡΙΖΑ αυτοκτόνησε σε ζωντανό χρόνο. Πρώτον, γιατί η συσσώρευση των λαθεμένων επιλογών έριξε δραματικά τα ποσοστά του στις εθνικές εκλογές. Δεύτερον, γιατί δεν έκανε μια σοβαρή αυτοκριτική. Τρίτον, γιατί πάνω στην απελπισία τους οι ψηφοφόροι του κόμματος επέλεξαν τον Στ. Κασσελάκη ο οποίος δεν έχει σχέση με την Αριστερά αλλά αντίθετα έχει σχέση με την Μεταπολιτική. Στη συνέχεια η ένταση της εσωκομματικής ίντριγκας διέλυσε κάθε ιστό συνοχής στο κόμμα και όπως βλέπουμε κάθε μέρα αποσαρθρώνεται η πολιτική και οργανωτική του φυσιογνωμία. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο ΣΥΡΙΖΑ τελειώνει ως κόμμα της Αριστεράς, αν στο τιμόνι είναι ο Σ.Κασσελάκης.
Παράλληλα τρέχουν οι εξελίξεις στο ΠΑΣΟΚ. Ποια πρέπει να είναι η επόμενη μέρα του κόμματός σας; Η φυσιογνωμία του και η στρατηγική του;
Το μήνυμα των ευρωεκλογών ήταν καθαρό. Η ΝΔ έπεσε πολύ, ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε δυο διασπάσεις αλλά το ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ έμεινε στάσιμο. Η προσφυγή στην βάση ήταν μια λογική κίνηση που αποφάσισε το Πολιτικό Συμβούλιο και η Κεντρική Επιτροπή. Η πορεία προς τις εσωκομματικές εκλογές εξελίσσεται με σοβαρότητα και με ενδιαφέροντα πολιτικό διάλογο. Ο στόχος όλων είναι μία νέα προοδευτική πλειοψηφία στην χώρα με πρωταγωνιστή το ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ. Η στρατηγική αυτή πρέπει να έχει δυο βασικούς πυλώνες. Ένα προοδευτικό πρόγραμμα με σχέδιο μεταρρυθμίσεων και ρήξεων με την σημερινή νεοφιλελεύθερη κυριαρχία και μία επανασύνδεση του χώρου με τις λαϊκές τάξεις που αποτελούν την βάση της Σοσιαλιστικής αντίληψης. Χρειάζεται να συμφωνήσουμε σε ένα καινούργιο δεδομένο. Δώσαμε την μάχη για να αποφύγουμε την χρεοκοπία. Είχαμε κόστος, αλλά κάναμε καλά! Η «κανονικότητα» τώρα όμως δεν μπορεί να είναι η προτεραιότητα για τα συμφέροντα των λίγων και για την διαπλοκή. Από αυτή την άποψη η προπαγάνδα ότι κάθε λαϊκή διεκδίκηση συνιστά λαϊκισμό πρέπει να πάει στον κουβά.
Μπορεί το ΠΑΣΟΚ μόνο του να αντιμετωπίσει κερδοφόρα τη ΝΔ στις επόμενες εκλογές; Μήπως ο χώρος χρειάζεται ανασύνθεση, με ένα νέο ξεκίνημα;
Εδώ καταθέτω ένα προβληματισμό με ειλικρίνεια. Αν και καταλαβαίνω τον προεκλογικό «κομματικό πατριωτισμό» σχεδόν όλων των υποψηφίων προέδρων που μιλούν για την άνοδο του ΠΑΣΟΚ σε κυβερνητική τροχιά, διατηρώ επιφυλάξεις – με όρους ρεαλισμού από τα σημερινά ποσοστά – για αυτή την δυνατότητα. Μόνο μια πλατιά κοινωνική και πολιτική συμμαχία μέσα από τον αναστοχασμό όλων των πολιτικών δυνάμεων της Κεντροαριστεράς και της Αριστεράς μπορεί να δώσει λύση σε επίπεδο συσχετισμών. Το ζήτημα είναι οι πολιτικές και όχι τα πρόσωπα. Στην Γαλλία-ας πούμε- βρέθηκαν μαζί στο Λαϊκό μέτωπο δυο ιστορικοί αντίπαλοι. Ο Φρανσουά Όλαντ και ο Ζαν Λύκ Μελανσόν.
Κατά τη γνώμη σας τι πρέπει να γίνει;
ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ, ΣΥΡΙΖΑ, Νέα Αριστερά και ΚΟΣΜΟΣ είναι μπροστά στις ευθύνες τους. Απαιτείται ο συντονισμός της δημοκρατικής αντιπολίτευσης- όπου είναι εφικτό -για να αντιμετωπιστούν οι ασκούμενες κυβερνητικές πολιτικές. Δεν μιλάμε για συγκολλήσεις κομμάτων αλλά για λογικές συνεργασίες πάνω στα καυτά προβλήματα της κοινωνίας. Τόνισα βέβαια ότι η περίπτωση του Σ.Κασσελάκη συνιστά μέρος του προβλήματος και όχι μέρος της λύσης. Ο Κασσελάκης δεν εντάσσεται στις προσδοκίες για την ανασύνθεση της Κεντροαριστεράς. Ας το αντιμετωπίσει αυτό το θέμα ο ΣΥΡΙΖΑ.
Η συγκυρία επιβάλει το ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ από την πλευρά του πάντως να ανοίξει τις δικές του πόρτες, να επιδιώξει να συσπειρώσει την κοινωνική βάση της Κεντροαριστεράς. Υπάρχουν αριβίστες που πλήγωσαν το ΠΑΣΟΚ αλλά υπάρχει και αρκετός κόσμος που απομακρύνθηκε επειδή πληγώθηκε από κυβερνητικά λάθη στα δύσκολα χρόνια των μνημονίων. Επομένως το ΠΑΣΟΚ/ΚΙΝΑΛ πρέπει να ανοιχτεί σε όλο αυτό τον κόσμο του Δημοκρατικού Σοσιαλισμού, από το Προοδευτικό Κέντρο μέχρι την Ανανεωτική Αριστερά και την Πολιτική Οικολογία. Με την συναίσθηση ότι οι ευκαιρίες δεν πρέπει να χάνονται.
Γιατί κατά τη γνώμη σας η λεγόμενη κεντροαριστερά και η σοσιαλδημοκρατία δεν μπορούν να αποτελούν τον εναλλακτικό πόλο σήμερα; Μήπως το πρόβλημα είναι κυρίως η έλλειψη στρατηγικής και όχι τόσο τα πρόσωπα και οι ηγετικές ομάδες;
Επαναλαμβάνω, ότι η αποδυνάμωση της Κεντροαριστεράς οφείλεται στην αποδυνάμωση της σχέσης με τις λαϊκές τάξεις και τα μεσαία στρώματα. Στην Ευρώπη και στην Ελλάδα φαίνονται τα ισχυρά κόμματα ότι ταυτίζονται με τις οικονομικές ελίτ. Και όσο υπήρχε ο κίνδυνος της χρεοκοπίας αυτή η συζήτηση είχε ξορκιστεί γιατί μια γενικευμένη ατμόσφαιρα λαϊκισμού συσκότιζε τις ανάγκες της εθνικής συνεννόησης για την διέξοδο από την κρίση. Τώρα όμως που -υποτίθεται ότι -έχουμε μπει στον «ενάρετο» κύκλο της οικονομίας βλέπουμε το πάρτι του πλούτου, της ολιγαρχίας, των καρτέλ. Αυτή η εξέλιξη οδηγεί στην αμφισβήτηση των κανόνων, στην καχυποψία για τα παιχνίδια συμφερόντων, ενισχύει την ακροδεξιά διαμαρτυρία. Επομένως τα ζητήματα της αναδιανομής εισοδήματος οφείλουν να τεθούν στο τραπέζι με ένταση.
Πώς λοιπόν πρέπει να είναι η σοσιαλδημοκρατία σήμερα;
Η διαμόρφωση ενός εναλλακτικού προοδευτικού πόλου έχει πραγματικές δυσκολίες. Όμως αποτελεί την μονή διέξοδο για να ηττηθούν οι ασκούμενες πολιτικές. Και σε αυτή την κατεύθυνση χρειάζονται ανοιχτά μυαλά και ανοιχτές πολιτικές. Για να πάψει η μιζέρια, ο μιθριδατισμός και η ηττοπάθεια. Από αυτή την άποψη ας κάνουμε μια ακόμα βασική παραδοχή. Η Σοσιαλδημοκρατία στη χώρα μας δεν έχει μέλλον ως συμπληρωματική δύναμη στην Δεξιά, ως συστημικός παίκτης σε ένα πολιτικό σκηνικό που ευνοεί τους λίγους και τους πονηρούς. Αντίθετα οφείλει να έχει μια γραμμή ανταγωνιστική και αντιπαραθετική στις νεοφιλελεύθερες επιλογές. Με προγραμματική αντιπολίτευση, κινηματικές δράσεις και μαχητικό λόγο. Για τη ΝΕΑ ΑΛΛΑΓΗ.
