Οι εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας θα δώσουν το παρών στα σχολεία αύριο Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου για να αναλάβουν τα καθήκοντα τους ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς. Όμως οι προβλέψεις για την εκκίνηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας κάθε άλλο παρά αισιόδοξες είναι καθώς όπως δείχνουν οι εκτιμήσεις των εκπαιδευτικών ομοσπονδιών τα κενά που έχουν καταγραφεί και υπολογιστεί αποτυπώνουν μια ιδιαίτερη ζοφερή πραγματικότητα για τις σχολικές μονάδες.
Τα λειτουργικά κενά εκπαιδευτικών και μελών ΕΕΠ-ΕΒΠ που έχουν καταγραφεί ενόψει της Α΄ Φάσης προσλήψεων προσεγγίζουν, σύμφωνα με την ανάλυση του εκπαιδευτικού αναλυτή «Πατρέα», τις 50.000. Πρόκειται για έναν αριθμό που από μόνος του αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος και δείχνει ότι η συζήτηση για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς δεν μπορεί να περιοριστεί στο πόσοι αναπληρωτές θα ανακοινωθούν αλλά αξίζει να εστιαστεί στο πόσα αυτά τα κενά εντέλει θα καλυφθούν με την Α φάση προσλήψεων αναπληρωτών που είναι προγραμματισμένη να ανακοινωθεί αύριο.
Σύμφωνα με την ίδια εκτίμηση, η α΄ Φάση δεν αναμένεται να καλύψει το σύνολο των αναγκών. Όπως επισημαίνει χαρακτηριστικά ο εκπαιδευτικός αναλυτής «με το καλημέρα (και χωρίς τα κενά των Μουσικών Σχολείων) τα συνολικά κενά προσεγγίζουν τις 50.000, χωρίς να υπολογίζουμε ΖΕΠ και ΜΝΑΕ (a.k.a. Υποστήριξη Μαθητείας ΕΠΑΛ), που πάνε για επόμενη φάση (και προφανώς χωρίς την Ενισχυτική Διδασκαλία). Οι προσλήψεις εκτιμώ ότι δεν θα πιάσουν το ψυχολογικό όριο-στόχο που έχει τεθεί από το Υπουργείο (30.000), λόγω μη εύρεσης αναπληρωτών σε κάποιες περιπτώσεις. Για να μην το ξεχάσω: το 80% που έχει ειπωθεί για την Α’ Φάση, αφορά τα χρήματα και όχι κάτι άλλο. Δηλ. το 80% των πιστώσεων μπορεί να δώσει 30.000 10μηνες πιστώσεις και να γίνουν τα 2/3 των προσλήψεων του 2026-2027. Το υπόλοιπο 20% των πιστώσεων με διάφορα tricks (όπως της καθυστέρησης των Φάσεων για να «αυγατίσουν» οι πιστώσεις) θα δώσει το υπόλοιπο 1/3 των προσλήψεων του 2026-2027.»
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Με ιδιαίτερα καυστικό τρόπο σχολιάζει αναφορικά με την κάλυψη των κενών ότι «Τη φετινή κατανομή της Α’ Φάσης Αναπληρωτών, μόνο ένας… συνταξιούχος μαθηματικός θα μπορούσε να την σκεφθεί. Ελήφθησαν κάποιες αποφάσεις σε επιτελικό επίπεδο (πρόκειται σίγουρα για το πιο «διασκεδαστικό» επιτελείο Υπουργού Παιδείας της Μεταπολίτευσης), δηλ. πλήρης κάλυψη των δηλωθέντων κενών στα Πανελλαδικώς, στα Πρότυπα-Πειραματικά και των 2 βαθμίδων, στις ΣΜΕΑΕ και τα Τμήματα Ένταξης της Πρωτοβάθμιας, καθώς και στα Τμήματα Ένταξης της Δευτεροβάθμιας, ενώ από εκεί και πέρα το μπαλάκι της κάλυψης πέρασε στα χέρια των Περιφερειακών Διευθυντών, οι οποίοι εκλήθησαν να μοιράσουν συγκεκριμένο αριθμό πιστώσεων ανά βαθμίδα και τύπο κενού στις ειδικότητες των Διευθύνσεων Εκπαίδευσής τους.»
Οι αναλυτικές του εκτιμήσεις προδιαθέτουν για μια ιδιαίτερα προβληματική έναρξη των σχολείων, με χιλιάδες διδακτικές ώρες να αναζητούν εκπαιδευτικό και σχολικές μονάδες να καλούνται να λειτουργήσουν από την πρώτη ημέρα με σημαντικότατες ελλείψεις σε βασικές ειδικότητες. Όπως σχολιάζει «η στενότητα των πιστώσεων στη Γενική επεκτείνεται φέτος και στην Πρωτοβάθμια, όπου σχεδόν «εξαϋλώνονται» οι ειδικότητες της Αισθητικής Αγωγής (ΠΕ08/ΠΕ79.01/ΠΕ91), αφού η διαχείριση φτώχειας δεν αφήνει περιθώρια να καλυφθούν ικανοποιητικά ούτε καν οι ΠΕ60 και ΠΕ70. Στη Δευτεροβάθμια κάπως σώζονται οι ειδικότητες που έχουν Πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα (παρεμπιπτόντως, είναι σίγουρο ότι στα δηλωθέντα κενά των πανελλαδικώς έχουν εμφιλοχωρήσει και ώρες μη πανελλαδικώς εξεταζόμενων μαθημάτων), ενώ αναξιοπρεπής θα είναι η κάλυψη και εδώ στις ειδικότητες της Αισθητικής Αγωγής (ΠΕ08/ΠΕ79.01/ΠΕ91), αλλά και σε ΠΕ01/ΠΕ05/ΠΕ07.»
Σχεδόν 7.000 κενά μόνο στη Γενική της Πρωτοβάθμιας
Η εικόνα στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση είναι ενδεικτική της πίεσης που δέχεται το σύστημα. Στη Γενική καταγράφονται συνολικά περίπου 6.946 κενά, με τους κλάδους των ΠΕ60 Νηπιαγωγών και ΠΕ70 Δασκάλων να συγκεντρώνουν ιδιαίτερα μεγάλο αριθμό αναγκών. Στους ΠΕ60 καταγράφονται 2.088 κενά, ενώ στους ΠΕ70 1.586 κενά. Παράλληλα, σημαντικές είναι οι ανάγκες και στις ειδικότητες, με ΠΕ11 Φυσικής Αγωγής: 1.004, ΠΕ06 Αγγλικής: 676, ΠΕ08 Καλλιτεχνικών: 414 και ΠΕ79.01 Μουσικής: 389.
Από αυτά, τα 6.452 αφορούν θέσειςμε πλήρες ωράριο (ΑΠΩ), τα 247 θέσεις ΑΜΩ, ενώ ακόμη 247 κενά καταγράφονται στα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία. Η εικόνα που διαμορφώνεται για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς είναι ιδιαίτερα απαιτητική, καθώς η κάλυψη των κενών αναμένεται να διαφέρει σημαντικά ανά κλάδο. Τα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία εκτιμάται ότι θα καλυφθούν στο 100%, ενώ για τους κλάδους ΠΕ60 και ΠΕ70 η κάλυψη υπολογίζεται περίπου στα δύο τρίτα των κενών.
Αντίθετα, σημαντικά χαμηλότερη αναμένεται να είναι η κάλυψη στις ειδικότητες της Αισθητικής Αγωγής, με τους κλάδους ΠΕ08, ΠΕ79.01 και ΠΕ91 να εκτιμάται ότι θα καλυφθούν σε ποσοστό που μετά βίας αγγίζει το 10%. Για τις υπόλοιπες ειδικότητες, η εκτιμώμενη κάλυψη κινείται περίπου στο 40%-45%, χωρίς να αναμένεται να είναι ομοιόμορφη. Παράλληλα, υπάρχουν και λίγα επιπλέον κενά σε ΔΥΕΠ, τα οποία καλύπτονται μέσω προγραμμάτων ΕΣΠΑ, ενώ ιδιαίτερη περίπτωση αποτελούν περίπου 900 κενά ΠΕ06 ΑΜΩ σε Νηπιαγωγεία, για τα οποία εκτιμάται κάλυψη περίπου 55%.
«Στο κόκκινο» και η Ειδική Αγωγή με πάνω από 19.000 κενά στην Πρωτοβάθμια
Το πρόβλημα, ωστόσο, γίνεται ακόμη πιο έντονο όταν η συζήτηση μεταφέρεται στην Ειδική Αγωγή.Στην Πρωτοβάθμια Ειδική Αγωγή καταγράφονται περίπου 19.247 κενά, με την Παράλληλη Στήριξη να αποτελεί μακράν τη μεγαλύτερη κατηγορία. Τα περισσότερα κενά εντοπίζονται στην Παράλληλη Στήριξη, όπου καταγράφονται συνολικά 16.445 θέσεις, ενώ ακολουθούν τα Τμήματα Ένταξης με 1.415 κενά και οι ΣΜΕΑΕ με 1.387 κενά. Ιδιαίτερα αυξημένες εμφανίζονται οι ανάγκες στους κλάδους ΠΕ70 και ΠΕ60, οι οποίοι συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των κενών. Με βάση την εκτίμηση για την Α’ Φάση, οι ΣΜΕΑΕ και τα Τμήματα Ένταξης αναμένεται να καλυφθούν στο σύνολό τους, ενώ στην Παράλληλη Στήριξη εκτιμάται ότι θα καλυφθεί περίπου το 55% των καταγεγραμμένων αναγκών.
5.163 τα κενά στη Δευτεροβάθμια Ειδική Αγωγή
Σε 5.163 ανέρχονται συνολικά τα εκτιμώμενα κενά στη Δευτεροβάθμια Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση (ΕΑΕ) για την Α’ Φάση προσλήψεων αναπληρωτών για το σχολικό έτος 2026-2027. Τα στοιχεία αποτυπώνουν τις ανάγκες σε ΣΜΕΑΕ, Τμήματα Ένταξης και Παράλληλη Στήριξη, με τις μεγαλύτερες ελλείψεις να εντοπίζονται στην Παράλληλη. Από το σύνολο των κενών, 1.040 αφορούν ΣΜΕΑΕ, 763 Τμήματα Ένταξης και 3.360 Παράλληλη Στήριξη. Σημειώνεται ότι τα κενά είναι σε ποσοστό περίπου 99% ΑΠΩ, επομένως δεν κρίνεται ουσιαστική η διάκριση μεταξύ ΑΠΩ και ΑΜΩ. Τη μεγαλύτερη ανάγκη εμφανίζουν οι κλάδοι ΠΕ02.ΕΑΕ και ΠΕ03.ΕΑΕ, με 2.140 και 1.317 κενά αντίστοιχα. Ακολουθεί ο ΠΕ04.01.ΕΑΕ με 546 κενά, ενώ σημαντικός αριθμός αναγκών καταγράφεται και στους υπόλοιπους κλάδους εκπαιδευτικών ΕΑΕ.
Σύμφωνα με την εκτίμηση για την Α’ Φάση, τα Τμήματα Ένταξης αναμένεται να καλυφθούν στο 100%, ενώ στις ΣΜΕΑΕ εκτιμάται ότι θα καλυφθούν περίπου τα δύο τρίτα των κενών. Στην Παράλληλη Στήριξη, αντίθετα, η κάλυψη αναμένεται να κινηθεί περίπου στο 50% των καταγεγραμμένων αναγκών, γεγονός που σημαίνει ότι ένας σημαντικός αριθμός μαθητών και σχολικών μονάδων θα εξακολουθήσει να περιμένει εκπαιδευτικό και στις επόμενες φάσεις προσλήψεων.
Δευτεροβάθμια Γενική Εκπαίδευση με 6.832 κενά
Σε 6.832 ανέρχονται συνολικά τα εκτιμώμενα κενά στη Δευτεροβάθμια Γενική Παιδεία για την Α’ Φάση προσλήψεων. Η εικόνα αφορά τόσο τα σχολεία Γενικής Παιδείας όσο και τις ανάγκες που καταγράφονται πανελλαδικώς και στα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία. Από το σύνολο των κενών, 4.693 αφορούν τη Γενική Παιδεία, 1.939 τις ανάγκες που χαρακτηρίζονται «Πανελλαδικώς», ενώ ακόμη 200 κενά καταγράφονται στα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία. Παράλληλα, υπάρχουν και ορισμένα ελάχιστα κενά σε ΔΥΕΠ, τα οποία καλύπτονται μέσω προγραμμάτων ΕΣΠΑ. Τα περισσότερα κενά εντοπίζονται στους βασικούς κλάδους της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Ο ΠΕ02 καταγράφει συνολικά 1.483 κενά, ο ΠΕ86 ακολουθεί με 672, ο ΠΕ03 με 664, ενώ σημαντικές ανάγκες εμφανίζονται επίσης στους ΠΕ11 με 453, ΠΕ06 με 430 και ΠΕ01 με 347 κενά.
Σύμφωνα με την εκτίμηση, τα κενά είναι σε ποσοστό περίπου 98% ΑΠΩ, επομένως δεν θεωρείται ουσιαστική η διάκριση μεταξύ ΑΠΩ και ΑΜΩ για την αποτύπωση των αναγκών. Ιδιαίτερα θετική αναμένεται να είναι η εικόνα για τις θέσεις που αφορούν πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα καθώς εκτιμάται ότι θα καλυφθούν στο 100%. Αντίστοιχα, πλήρης κάλυψη, επίσης 100%, αναμένεται για τα κενά στα Πρότυπα και Πειραματικά Σχολεία. Διαφορετική είναι η εικόνα για τα υπόλοιπα κενά της Γενικής Παιδείας. Εκεί η εκτιμώμενη κάλυψη στην Α’ Φάση υπολογίζεται περίπου στο 40%-45%, χωρίς να είναι ομοιόμορφη μεταξύ των ειδικοτήτων. Αυτό σημαίνει ότι σημαντικός αριθμός εκπαιδευτικών αναγκών αναμένεται να παραμείνει ακάλυπτος και να μεταφερθεί στις επόμενες φάσεις προσλήψεων.
Οι σημαντικότερες ελλείψεις αφορούν ΠΕ02 Φιλολόγους: 1.483, ΠΕ86 Πληροφορικής: 672, ΠΕ03 Μαθηματικούς: 664, ΠΕ11 Φυσικής Αγωγής: 453, ΠΕ06 Αγγλικής: 430
ΠΕ01 Θεολόγους: 347, ΠΕ04.01 Φυσικούς: 338, ΠΕ80 Οικονομίας: 320 και ΠΕ82 Μηχανολόγους: 273.
Με «μπαλώματα» και ευχολόγια η στελέχωση των σχολείων
Αν οι εκτιμήσεις «Πατρέα» επιβεβαιωθούν στην πράξη, τότε η σχολική χρονιά κάθε άλλο παρά ιδανικά θα ξεκινήσει καθώς τα 20.000 κενά και με την κάλυψη των αναπληρωτών της Α φάσης θα παραμείνουν. Το δημόσιο σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί με δύο ταχύτητες. Δεν μπορεί η μία κατηγορία αναγκών να αντιμετωπίζεται με πλήρη εκπαιδευτική κάλυψη και η άλλη να περιμένει τις επόμενες φάσεις, ενώ από πίσω υπάρχουν χιλιάδες μαθητές και εκπαιδευτικοί που πρέπει να ανταποκριθούν καθημερινά στις ανάγκες της σχολικής ζωής. Και φυσικά, η δικαιολογία ότι «θα καλυφθούν αργότερα» δεν λύνει το πρόβλημα της 11ης Σεπτεμβρίου. Το σχολείο χρειάζεται εκπαιδευτικούς από την πρώτη ημέρα. Χρειάζεται πλήρες ωρολόγιο πρόγραμμα, καθηγητές στις τάξεις και ομαλή εκπαιδευτική διαδικασία. Και εδώ έρχεται η πραγματικότητα που βιώνουν κάθε χρόνο οι εκπαιδευτικοί. Όταν δεν υπάρχει επαρκές προσωπικό, το κενό δεν εξαφανίζεται. Μεταφέρεται στους ήδη υπηρετούντες εκπαιδευτικούς. Κάποιος θα κληθεί να καλύψει ώρες. Κάποιος θα αναλάβει περισσότερα τμήματα. Κάποιο πρόγραμμα θα συμπτυχθεί. Κάποια διδακτική ώρα θα χαθεί. Κάποιο σχολείο θα λειτουργήσει προσωρινά με «μπαλώματα». Και στο τέλος, αυτό παρουσιάζεται ως «ομαλή έναρξη». Δεν είναι ομαλή έναρξη όταν χιλιάδες οργανικές και λειτουργικές ανάγκες παραμένουν ακάλυπτες. Είναι διαχείριση μιας έλλειψης. Το πιο ανησυχητικό, μάλιστα, είναι ότι η εκτίμηση κάνει λόγο για ανομοιογενή κάλυψη. Αυτό σημαίνει ότι ορισμένες ειδικότητες μπορεί να βρεθούν σε σαφώς δυσμενέστερη θέση από άλλες.
Ζαχαράκη: Αύριο θα ανακοινωθούν περίπου 30.000 αναπληρωτές - «Μάχη» να καλυφθούν έγκαιρα τα περισσότερα κενά
Όπως τόνισε σε σημερινές της δηλώσεις στο ΣΚΑΙ η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη αύριο αναμένεται να γίνουν γνωστά τα ονόματα και οι τοποθετήσεις των περίπου 30.000 αναπληρωτών εκπαιδευτικών της α φάσης. Ειδικότερα ανέφερε ότι «έχουμε 18.500 σχολεία και περίπου 140.000 μόνιμους εκπαιδευτικούς. 5.500 νέοι εκπαιδευτικοί ήταν προγραμματισμένοι να διοριστούν, 5.300 τελικά βρέθηκαν στους πίνακες. Άρα φτάνουμε από το 2019 έως το 2026 να έχουν διοριστεί πάνω από 53.000 μόνιμοι εκπαιδευτικοί, περίπου το 1/3 δηλαδή των μόνιμων εκπαιδευτικών διορίστηκαν από το '19 έως το '26. Πάρα πολλοί είχαν συνταξιοδοτηθεί επίσης, αλλά διορίσαμε περισσότερους εκπαιδευτικούς από όσους συνταξιοδοτήθηκαν».
«Αύριο περίπου 30.000 θα ξέρουν πού θα τοποθετηθούν, διότι τρέχουν οι πίνακες, νωρίτερα φέτος από την περσινή χρονιά». «Μέχρι τέλος Σεπτεμβρίου υπολογίζουμε πως θα προσλάβουμε άλλους 6.000 αναπληρωτές στη δεύτερη φάση και πιστεύουμε πως μέχρι το τέλος της χρονιάς θα φτάσουμε περίπου τους 45.000 αναπληρωτές», είπε επίσης. Σύμφωνα με την υπουργό γίνεται μεγάλη προσπάθεια ώστε η νέα σχολική χρονιά να ξεκινήσει με όσο το δυνατόν λιγότερες ελλείψεις σε εκπαιδευτικό προσωπικό.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dl2yo4gu8a6x?integrationId=40599y14juihe6ly}
Γιατί να θεωρείται φυσιολογικό ένα σχολείο να ξεκινά χωρίς εκπαιδευτικούς και να περιμένει την επόμενη φάση αναπληρωτών; Και κυρίως, πόσο εκπαιδευτικό χρόνο θεωρούμε αποδεκτό να χαθεί μέχρι να γίνει η «επόμενη φάση»; Η μεγάλη πρόκληση για το Υπουργείο Παιδείας δεν είναι να πείσει ότι όλα θα πάνε καλά. Είναι να αποδείξει ότι θα υπάρχουν εκπαιδευτικοί εκεί όπου τους χρειάζονται οι μαθητές, από την πρώτη ημέρα. Γιατί διαφορετικά, η «κανονικότητα» θα είναι απλώς μια τυπική παραδοχή και η σχολική κοινότητητα θα είναι αυτή που θα κληθεί για ακόμη μία χρονιά να πληρώσει το τίμημα της υποστελέχωσης.
