Οι Βάσεις 2026 ανακοινώθηκαν και πλέον έχουν δοθεί στη δημοσιότητα όλα τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία για να μπορέσουμε να αποτιμήσουμε την φετινή πορεία των υποψηφίων στις Πανελλήνιες αλλά για το πώς διαμορφώνεται ο νέος ακαδημαϊκός χάρτης.
Άνοδος στις σχολές υψηλής ζήτησης και πιέσεις σε ορισμένα τμήματα
Είναι δεδομένη η τάση ενίσχυσης των σχολών που παραδοσιακά συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των υποψηφίων. Οι αυξημένες επιδόσεις σε αρκετές κατηγορίες τμημάτων, σε συνδυασμό με τις προτιμήσεις των μαθητών, οδήγησαν σε σημαντικές ανοδικές μεταβολές, κυρίως σε σχολές με ισχυρή επαγγελματική προοπτική. Ιδιαίτερη άνοδο σημείωσαν οι Πολυτεχνικές σχολές, με τα τμήματα Πολιτικών Μηχανικών να καταγράφουν αυξήσεις που έφτασαν έως και τα 1.775 μόρια, ενώ οι Αρχιτεκτονικές σχολές ενισχύθηκαν σημαντικά, με τη μεγαλύτερη άνοδο να αγγίζει τα 1.190 μόρια. Παράλληλα, οι Ιατρικές σχολές κινήθηκαν επίσης ανοδικά, με τις βάσεις να αυξάνονται έως και 375 μόρια. Στο ίδιο ανοδικό ρεύμα βρέθηκαν τα περισσότερα τμήματα Πληροφορικής, όπου σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση ξεπέρασε τα 1.700 μόρια, καθώς και αρκετά Τμήματα Μαθηματικών με εξαίρεση το Μαθηματικό Σάμου, το οποίο παρουσίασε υποχώρηση της βάσης κατά 685 μόρια.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dk5wtnwvnf7l?integrationId=40599y14juihe6ly}
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι μεγαλύτερες πτώσεις καταγράφηκαν στην Επιστήμη Φυτικής Παραγωγής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου η βάση μειώθηκε κατά 4.230 μόρια, στις Μουσικές Σπουδές του Ιονίου Πανεπιστημίου με πτώση 2.460 μορίων και στη Μαιευτική του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, όπου η μείωση έφτασε τα 1.681 μόρια. Οι Νομικές σχολές παρέμειναν σε γενικές γραμμές σταθερές, χωρίς μεγάλες μεταβολές. Συνολικά, η εικόνα των Βάσεων 2026 αποτυπώνει με τον πλέον ευκρινή τρόπο ότι οι επιλογές των υποψηφίων εξακολουθούν να κατευθύνονται προς τμήματα που συνδέονται με υψηλή ζήτηση και καλύτερες επαγγελματικές προοπτικές. Οι αυξήσεις σε 279 τμήματα και οι μειώσεις σε 164 τμήματα αποτυπώνουν τις διαφορετικές δυναμικές που διαμορφώθηκαν ανά επιστημονικό πεδίο και ανά κλάδο σπουδών.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dk5wa2eqi69l?integrationId=40599y14juihe6ly}
Χατζητέγας: «Το σημερινό σύστημα δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα της εκπαίδευσης»
Οι κενές θέσεις στα πανεπιστήμια, η μείωση του αριθμού των υποψηφίων που επιλέγουν να συμμετάσχουν στη διαδικασία των Πανελλαδικών και τα προβλήματα που εμφανίζονται σε αρκετά τμήματα της περιφέρειας επαναφέρουν δυναμικά τη συζήτηση για το μέλλον του συστήματος εισαγωγής στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Μιλώντας στο Dnews, ο εκπαιδευτικός αναλυτής και φυσικός Γιώργος Χατζητέγας υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ) για έκτη χρονιά λειτουργεί ως αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με την ανάγκη αλλαγών στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «οι Πανελλαδικές Εξετάσεις και η εφαρμογή της ΕΒΕ ανοίγουν με δραματικό τρόπο τη συζήτηση για το μέλλον των Πανελλαδικών», καθώς η σημερινή πραγματικότητα δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, δεν μπορεί να θεωρείται φυσιολογικό να υπάρχουν χιλιάδες κενές θέσεις στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, αλλά ούτε και ένα μεγάλο μέρος υποψηφίων να μην φτάνει καν στη διαδικασία υποβολής μηχανογραφικού.
Ο κ. Χατζητέγας θέτει στο επίκεντρο το ζήτημα της λειτουργίας τμημάτων που δυσκολεύονται να προσελκύσουν φοιτητές, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρχουν πανεπιστημιακά τμήματα με μονοψήφιο αριθμό εισακτέων χωρίς να ανοίγει ουσιαστική συζήτηση για το μέλλον τους.
«Πώς θα λειτουργήσει το Φυσικό στην Καβάλα ή το Μαθηματικό στη Σάμο; Πώς θα λειτουργήσει το Τμήμα Ιστορίας στην Κέρκυρα; Δεν μπορούμε να έχουμε ακόμη και σε κεντρικά πανεπιστήμια κενές θέσεις», αναφέρει, υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση αυτή επιβάλλει αλλαγές άμεσα.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dk5xa11j0mox?integrationId=40599y14juihe6ly}
{https://exchange.glomex.com/video/v-dk5wmymp7yg1?integrationId=40599y14juihe6ly}
Αναζήτηση ενός νέου εξεταστικού μοντέλου
Ο εκπαιδευτικός αναλυτής ξεκαθαρίζει ότι η αλλαγή δεν θα πρέπει να σημαίνει κατάργηση της αξιοπιστίας των εξετάσεων. Αντίθετα, όπως σημειώνει, στόχος πρέπει να είναι ένα σύστημα που θα διατηρεί το αδιάβλητο και την αντικειμενικότητα, αλλά θα είναι πιο σύγχρονο και προσαρμοσμένο στις ανάγκες των μαθητών. Όπως αναφέρει, θα μπορούσε να υπάρξει ένας πιο συγκεντρωμένος τρόπος εξέτασης και διόρθωσης, αξιοποιώντας και διαφορετικά εξεταστικά μοντέλα, όπως εκείνα που περιλαμβάνουν ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και εφαρμόζονται ήδη στις εξετάσεις εισαγωγής στα Πρότυπα.
Παράλληλα, δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να αλλάξει ο ρόλος του Λυκείου. Το σχολείο, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν μπορεί να λειτουργεί αποκλειστικά ως προθάλαμος των Πανελλαδικών, αλλά πρέπει να αποκτήσει ξανά εκπαιδευτικό χαρακτήρα και να γίνει πιο ελκυστικό για τους μαθητές. «Χρειάζεται ένας ανασχεδιασμός της λυκειακής εκπαίδευσης, ώστε το σχολείο να γίνει πιο ελκυστικό και τα παιδιά να θέλουν να πάνε εκεί», σημειώνει.
Εθνικό Απολυτήριο και αλλαγή φιλοσοφίας
Ο κ. Χατζητέγας υποστηρίζει ότι απαιτείται μια συνολική αναθεώρηση του εκπαιδευτικού συστήματος και καλεί την Πολιτεία, την κοινωνία και τα πολιτικά κόμματα να ανοίξουν έναν ουσιαστικό διάλογο για το μέλλον της Παιδείας. Στο πλαίσιο αυτό, θεωρεί απαραίτητη την ολοκλήρωση του διαλόγου για το Εθνικό Απολυτήριο, ώστε να υπάρξει μια μεταβατική λύση που θα οδηγεί σε ένα νέο μοντέλο αξιολόγησης. «Χρειάζεται τόλμη για να δημιουργήσουμε μια εξεταστική διαδικασία και ένα σύστημα που δεν θα είναι απωθητικό», τονίζει.
ΑΕΙ με κενές θέσεις και τμήματα χωρίς φοιτητές
Συνεχίζοντας την ανάλυσή του, ο Γιώργος Χατζητέγας υποστηρίζει ότι οι Πανελλαδικές έχουν πλέον φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο. «Όποιος δεν το αντιλαμβάνεται θέλει να ωραιοποιήσει τα πράγματα και δεν βλέπει ποια είναι η πραγματικότητα. Το γεγονός ότι πλέον το ποσοστό όσων δεν δίνουν Πανελλαδικές είναι το υψηλότερο από ποτέ, ενώ υπάρχουν και τα κολέγια και τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, αλλάζει τα δεδομένα. Η πολλή αριστερή αντίληψη ότι τα ιδιωτικά πανεπιστήμια είναι κακά την είδαμε να προσπερνιέται στην Κύπρο εδώ και δύο δεκαετίες, με τον κ. Χριστόφια να εγκαινιάζει τα ιδιωτικά πανεπιστήμια που τώρα προχωρούν και σε εξαγωγή μάθησης στην Ελλάδα. Ο κρατισμός των άρθρων πρέπει να μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας και να τελειώσει. Πρέπει να δούμε την πραγματικότητα. Στόχος είναι να αποκτήσει η παιδεία έναν τίτλο, ένα απολυτήριο, που να είναι αξιόπιστο και να αποτελεί κοινό διαβατήριο για παντού.»
Παράλληλα, σημειώνει ότι η συζήτηση για την ανώτατη εκπαίδευση πρέπει να ξεφύγει από παλιές αντιπαραθέσεις και να επικεντρωθεί στην πραγματικότητα. Στόχος, όπως αναφέρει, πρέπει να είναι η δημιουργία ενός αξιόπιστου εκπαιδευτικού τίτλου, ενός απολυτηρίου που θα αποτελεί «κοινό διαβατήριο» για τους νέους.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dk5xby1y4xgh?integrationId=40599y14juihe6ly}
Η νέα πραγματικότητα στις επιλογές των μαθητών
Ο εκπαιδευτικός αναλυτής επισημαίνει ακόμη ότι αλλάζει και η αντίληψη των υποψηφίων για τα περιφερειακά πανεπιστήμια. Δεν ισχύει πλέον απόλυτα η λογική ότι οι μαθητές δεν θέλουν να φύγουν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους. Τμήματα με σύγχρονο αντικείμενο, όπως αυτά που σχετίζονται με την Πληροφορική και τις Πολυτεχνικές επιστήμες, μπορούν να προσελκύσουν φοιτητές ακόμη και στην περιφέρεια. Αντίθετα, άλλα τμήματα που δεν έχουν ισχυρή ζήτηση αντιμετωπίζουν επαναλαμβανόμενα το φαινόμενο των πολύ χαμηλών εισαγωγών.
«Πρέπει να αντιμετωπιστεί η κατάσταση και να μην κάνουμε σαν να μην συμβαίνει τίποτα», σημειώνει.
«Τι θα κάνουν αυτά τα παιδιά που δεν βρίσκουν διέξοδο;»
Καταλήγοντας, ο Γιώργος Χατζητέγας θέτει το βασικό ερώτημα που, όπως λέει, πρέπει να απασχολήσει την κοινωνία: «Οι Πανελλαδικές ξανανοίγουν με έναν τρόπο δραματικό την κουβέντα και τώρα τι κάνουμε; Γιατί δεν είναι όλα καλά και όλα ωραία». Όπως επισημαίνει, η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται στους κορυφαίους μαθητές και στους αριστούχους, οι οποίοι διαχρονικά θα βρίσκουν τον δρόμο τους προς τις υψηλόβαθμες σχολές.
Το πραγματικό ζήτημα αφορά τα παιδιά που δεν βρίσκουν διέξοδο μέσω των Πανελλαδικών και χρειάζονται ένα εκπαιδευτικό σύστημα με περισσότερες επιλογές, εναλλακτικές διαδρομές και ουσιαστικές προοπτικές. «Αυτή είναι η κουβέντα που πρέπει να γίνει καθαρά και ξάστερα», καταλήγει ο κ. Χατζητέγας.
