Σε μια εποχή κατά την οποία η τεχνολογία μετασχηματίζει με ταχύτατους ρυθμούς κάθε πτυχή της καθημερινότητας, η εκπαίδευση καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις ενός κόσμου που αλλάζει διαρκώς. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, η ψηφιακή δημιουργία, η εκπαιδευτική ρομποτική και οι δεξιότητες του 21ου αιώνα διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο, στο οποίο το σχολείο δεν μπορεί να παραμένει θεατής των εξελίξεων. Αντίθετα, οφείλει να λειτουργήσει ως χώρος καινοτομίας, πειραματισμού και δημιουργικής μάθησης, προετοιμάζοντας τους μαθητές για το μέλλον που ήδη διαγράφεται.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, τα οποία θέτουν στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής τους πράξης τα καινοτόμα εκπαιδευτικά προγράμματα με αξιοποίηση βιωματικών μεθόδων διδασκαλίας και πρωτοπόρων διδακτικών πρακτικών, διοργάνωσαν για τους εκπαιδευτικούς την επιμορφωτική ημερίδα Digi Labs. Το Onassis Ready φιλοξένησε την εκδήλωση και έγινε το σημείο συνάντησης για τους εκπαιδευτικούς που επιθυμούν να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν και υλοποιούν το μάθημά τους. Εκπαιδευτικοί και Επιστήμονες Πληροφορικής από τα ΔΗΜ.Ω.Σ. σε όλη την Ελλάδα είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν εμπειρίες, να γνωρίσουν νέες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και να διερευνήσουν τρόπους ουσιαστικής ενσωμάτωσης της τεχνολογίας στη μαθησιακή διαδικασία.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως καταλύτης αλλαγής στην εκπαίδευση
Κεντρικός στόχος της δράσης ήταν η υποστήριξη των εκπαιδευτικών στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών δράσεων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής και ενισχύουν δεξιότητες όπως η δημιουργικότητα, η συνεργασία, η επίλυση προβλημάτων, η κριτική σκέψη και η εφευρετικότητα. Η εκδήλωση ανέδειξε ότι η τεχνολογία δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά εργαλείο που μπορεί να ενδυναμώσει τον εκπαιδευτικό και να εμπλουτίσει τη διδακτική πρακτική, όταν αξιοποιείται με παιδαγωγική τεκμηρίωση και σαφή εκπαιδευτικό προσανατολισμό.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Τεχνητή Νοημοσύνη και στις εφαρμογές της στην εκπαίδευση. Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν τις δυνατότητες της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης, να εξοικειωθούν με τεχνικές prompting και να διερευνήσουν τρόπους αξιοποίησής της για τη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού, τη διαφοροποιημένη διδασκαλία, την παροχή εξατομικευμένης ανατροφοδότησης και την ενίσχυση της μαθησιακής διαδικασίας. Παράλληλα, αναδείχθηκαν σημαντικά ζητήματα που σχετίζονται με την ηθική χρήση της τεχνολογίας, την αξιοπιστία των πληροφοριών, τη λογοκλοπή, την προστασία των προσωπικών δεδομένων και την ανάγκη ανάπτυξης ψηφιακού εγγραμματισμού και κριτικής σκέψης.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως εργαλείο μάθησης και όχι ως υποκατάστατο του εκπαιδευτικού
Μιλώντας στο Dnews ο Πρόδρομος Τσιαβός διευθυντής του τμήματος ψηφιακής ανάπτυξης και καινοτομίας και του προγράμματος ΟΝΧ του Ιδρύματος Ωνάση τόνισε ότι «Εάν είναι κάτι που μπορούμε να πούμε με ασφάλεια σε σχέση με την διδασκαλία και χρήση των προηγμένων τεχνολογιών στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αυτό είναι ότι υπάρχει τεράστια ανάγκη για μια προσέγγισή που να βάζει τον άνθρωπο στο κέντρο και να μην εξαντλείται στο φετίχ του νέου και του τεχνικού: είτε μιλάμε για τεχνητή νοημοσύνη και μηχανική μάθηση, είτε για εικονικά περιβάλλοντα και τρισδιάστατες εκτυπώσεις, είτε για ρομποτική και προγραμματισμό, το κέντρο πρέπει να είναι πάντοτε ο μαθητής και ο δάσκαλος και ο στόχος μια βιώσιμη και δημοκρατική κοινωνία. Μέσα από την επιμορφωτική δράση Digilabs που διοργανώνει για πρώτη φορά φέτος το Ίδρυμα Ωνάση υπό την αιγίδα της Δ.Ε.ΔΗΜ.Ω.Σ και με συμμετοχή Επιστημόνων Πληροφορικής, εκπαιδευτικών και ειδικών στους τομείς της εκπαίδευσης και των προηγμένων τεχνολογιών επιχειρούμε να δημιουργήσουμε μια κοινότητα πρακτικής που στοχεύει στο να δει την τεχνολογία ως το μέσο που θα δώσει φωνή στους μαθητές και θα ενισχύσει και αναδείξει τον ρόλο των εκπαιδευτικών. Συμβολικά και ουσιαστικά επιλέξαμε η δράση να λαμβάνει χώρα στο ONX/ ΑiR Studio στο Οnassis Ready, έναν χώρο δημιουργίας, ή όπως λέμε συχνά, ένα εργοστάσιο ονείρων, στον οποίο δημιουργοί, τεχνολόγοι και καλλιτέχνες δουλεύουν μαζί για να πουν τις δικές τους ιστορίες και, όπως και οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί, να φτιάξουν κόσμους που μπορεί να αλλάξουν τον κόσμο μας.»
Η προσέγγιση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν περιορίστηκε στις τεχνικές της δυνατότητες. Αντίθετα, δόθηκε ιδιαίτερη βαρύτητα στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως συνεργατικό εργαλείο μάθησης, ενισχύοντας τον ρόλο του εκπαιδευτικού και όχι υποκαθιστώντας τον. Το μήνυμα που αναδείχθηκε μέσα από τις παρουσιάσεις και τις συζητήσεις είναι ότι η τεχνολογία αποκτά πραγματική αξία μόνο όταν υπηρετεί τη μάθηση, ενισχύει τη δημιουργικότητα και συμβάλλει στην ανάπτυξη ουσιαστικών δεξιοτήτων.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να γνωρίσουν βιωματικά σύγχρονες εκπαιδευτικές πρακτικές μέσα από εργαστήρια εκπαιδευτικής ρομποτικής, AI Literacy και ψηφιακών κατασκευών. Η αξιοποίηση εργαλείων όπως τα LEGO Education, οι εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης και οι δραστηριότητες επίλυσης προβλημάτων ανέδειξαν νέες προσεγγίσεις στη διδασκαλία, οι οποίες ενθαρρύνουν τη συνεργασία, τη δημιουργική σκέψη και την ενεργό συμμετοχή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία. Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσίασαν οι δράσεις που συνδύασαν την τεχνολογία με τη βιωσιμότητα και την κυκλική οικονομία. Μέσα από τη χρήση εργαλείων ψηφιακής κατασκευής και τρισδιάστατης εκτύπωσης, οι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν σε βιωματικά εργαστήρια σχεδιασμού διαδραστικών αντικειμένων εμπνευσμένων από τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης. Η σύνδεση της τεχνολογίας με σύγχρονα περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα ανέδειξε τη σημασία μιας εκπαίδευσης που συνδυάζει τη γνώση με την κοινωνική ευαισθησία και τη δημιουργική δράση. Σημαντική θέση στο πρόγραμμα κατείχαν επίσης οι ενότητες που αφορούσαν το storytelling, τα podcasts και τις υβριδικές ηχητικές αφηγήσεις. Οι εκπαιδευτικοί ήρθαν σε επαφή με τεχνικές δημιουργικής αφήγησης και δημοσιογραφικής παραγωγής, ανακαλύπτοντας νέους τρόπους έκφρασης και επικοινωνίας μέσα στη σχολική τάξη.
Η δημιουργία ηχητικού περιεχομένου αναδείχθηκε ως ένα ισχυρό εργαλείο που μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή των μαθητών, να καλλιεργήσει επικοινωνιακές δεξιότητες και να δώσει χώρο στη δημιουργική έκφραση. Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημερίδας λειτουργούσαν παράλληλα διαδραστικά εργαστήρια, μέσα από τα οποία οι εκπαιδευτικοί είχαν τη δυνατότητα να γνωρίσουν στην πράξη τεχνολογίες αιχμής, όπως εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας (VR), εκπαιδευτική ρομποτική, τρισδιάστατη εκτύπωση και ψηφιακά εργαλεία κατασκευής. Οι εκπαιδευτικοί πειραματίστηκαν, δημιούργησαν και αναζήτησαν νέους τρόπους ενσωμάτωσης των τεχνολογιών αυτών στη σχολική καθημερινότητα, μετατρέποντας τη μάθηση σε μια περισσότερο βιωματική, συμμετοχική και δημιουργική εμπειρία. Το σχολείο του αύριο δομείται πρωτίστως από εκπαιδευτικούς που επιμορφώνονται, πειραματίζονται και αναζητούν διαρκώς νέους τρόπους να εμπνεύσουν τους μαθητές τους. Πρωτοβουλίες όπως το Digi Labs επιβεβαιώνουν ότι η καινοτομία στην εκπαίδευση ξεκινά από εκπαιδευτικούς που έχουν το όραμα και τη διάθεση να μετατρέψουν τη γνώση σε εμπειρία και την τεχνολογία σε εργαλείο δημιουργίας και προόδου.
Η Στέλλα Τάτση Διευθύντρια Υποτροφιών και Πρωτοβουλιών Παιδείας του Ιδρύματος Ωνάση δήλωσε «Η επιμορφωτική δράση Digilabs που διοργανώθηκε από το τμήμα Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας του Ιδρύματος Ωνάση υπό την αιγίδα της Δ.Ε.ΔΗΜ.Ω.Σ. συνιστά μια στοχευμένη πρωτοβουλία ενίσχυσης της επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών των Δημοσίων Ωνασείων Σχολείων, προάγοντας την καινοτομία και τη σύγχρονη παιδαγωγική πρακτική. Μέσα από ένα πολυθεματικό πρόγραμμα που περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την τεχνητή νοημοσύνη, τη ρομποτική, τη βιωσιμότητα, τη δημιουργική αφήγηση και την επιχειρηματικότητα, οι συμμετέχοντες έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν νέες δεξιότητες και να ενσωματώσουν σύγχρονες μεθοδολογίες στη διδακτική τους προσέγγιση. Παράλληλα, η διοργάνωση τέτοιων δράσεων συμβάλλει καθοριστικά στη διασύνδεση των εκπαιδευτικών του δικτύου των ΔΗΜ.Ω.Σ., ενισχύοντας τη συνεργασία, την ανταλλαγή γνώσης και τη διαμόρφωση μιας συνεκτικής και δυναμικής κοινότητας μάθησης και πρακτικής. Μέσα από το Digilabs, το Ίδρυμα Ωνάση επιβεβαιώνει τη δέσμευσή του για τη διαρκή ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών και την υποστήριξη ενός σχολείου που εξελίσσεται, ανταποκρίνεται στις προκλήσεις της εποχής και καλλιεργεί δεξιότητες απαραίτητες για το μέλλον.»






























