Σε εφαρμογή τίθεται από την Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου η δεύτερη φάση του νόμου που αφορά τη διαγραφή των «αιώνιων» φοιτητών από τα πανεπιστήμια. Το μέτρο, όπως διευκρίνισε στον ΣΚΑΪ 100,3 ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, αφορά κυρίως ανενεργούς φοιτητές που φοιτούν σε σχολές τετραετούς φοίτησης και έχουν υπερβεί την ανώτατη χρονική διάρκεια των σπουδών τους.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, στη συγκεκριμένη φάση θα διαγραφούν περίπου 220.000 φοιτητές, ενώ με την ολοκλήρωση των επόμενων δύο φάσεων, ο συνολικός αριθμός των διαγραφών θα φτάσει τους 290.000. Σημειώνεται ότι 35.000 φοιτητές έχουν ήδη αξιοποιήσει τη δυνατότητα «δεύτερης ευκαιρίας», υποβάλλοντας αίτημα για παράταση σπουδών.
Επικαλούμενος επίσημα στοιχεία που έχουν φτάσει στο Υπουργείο Παιδείας, ο κ. Παπαιωάννου σημείωσε ότι λίστες προς εκκαθάριση έχουν αποστείλει 225 από τα 291 τετραετή τμήματα, με τον αριθμό των φοιτητών προς διαγραφή να ανέρχεται περίπου στους 165.000. Ωστόσο, με την ενσωμάτωση των δεδομένων από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΕΚΠΑ) και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) εκτιμάται ότι ο τελικός αριθμός θα φτάσει τις 211.000 έως 220.000 διαγραφές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://exchange.glomex.com/video/v-dfbd7n9dken5?integrationId=40599y14juihe6ly}
Το χρονοδιάγραμμα μέχρι την εκκαθάριση 290.000 αιώνιων φοιτητών
Ο κ. Παπαϊωάννου υπογράμμισε ότι οι διαγραφές δεν επιβαρύνουν οικονομικά τα πανεπιστήμια, αλλά έχουν σημαντικό ρόλο στην αξιολόγησή τους, καθώς επιτρέπουν τον ακριβή υπολογισμό των αναλογιών εισακτέων και του διοικητικού προσωπικού. Με άλλα λόγια, η εκκαθάριση των μητρώων διασφαλίζει ότι οι αριθμοί των φοιτητών ανταποκρίνονται στην πραγματική δραστηριότητα των σχολών. Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με τον υφυπουργό, τα δύο μεγαλύτερα πανεπιστήμια της χώρας, το ΕΚΠΑ και το Αριστοτέλειο, δεν έχουν στείλει ακόμη τις τελικές λίστες των ανενεργών φοιτητών, ωστόσο εκτιμάται ότι βρίσκονται σε διαδικασία αποστολής τους. Η διαγραφή των ανενεργών φοιτητών για τις σχολές πενταετούς φοίτησης θα εφαρμοστεί τον Δεκέμβριο του 2026, ενώ για τις σχολές εξαετούς διάρκειας, η διαδικασία θα ολοκληρωθεί το μεθεπόμενο έτος. Ειδικότερα, ο προγραμματισμός του Υπουργείου «δείχνει» ότι οι διαγραφές θα συνεχιστούν το 2026 για φοιτητές πενταετούς και εξαετούς φοίτησης που εισήχθησαν έως το 2016 και το 2015 αντίστοιχα.
Το μέτρο έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε μεμονωμένες περιπτώσεις, όπως η παραίτηση του καθηγητή και πρώην κοσμήτορα της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Γιάννη Λεοντάρη. Ο κ. Παπαϊωάννου χαρακτήρισε την ενέργεια «σεβαστή άποψη», υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί μεμονωμένη αντίδραση και ότι η διαδικασία εκκαθάρισης των μητρώων γίνεται αποκλειστικά από το διοικητικό προσωπικό και τις γραμματείες των πανεπιστημίων, χωρίς παρέμβαση κοσμητόρων ή καθηγητών.
Οι αιώνιοι φοιτητές «βαρίδι» για την λειτουργία των πανεπιστημίων - Οι διαγραφές είναι τελεσίδικες
Από πλευράς Υπουργείου Παιδείας τονίζεται στο Dnews ότι το μέτρο των διαγραφών αναμένεται να συμβάλει στην καλύτερη λειτουργία των πανεπιστημίων, στην αξιοπιστία των στατιστικών στοιχείων και στην αποτελεσματικότερη κατανομή των πόρων και του προσωπικού. Παράλληλα, διασφαλίζεται η δυνατότητα οργανωμένης και δίκαιης διαχείρισης των φοιτητών που συνεχίζουν ενεργά τις σπουδές τους, ενώ δίνεται η ευκαιρία σε όσους έχουν πραγματικά ανάγκη να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους, αξιοποιώντας τα δικαιώματα παράτασης μέσω της «δεύτερης ευκαιρίας». Μάλιστα εμφατικά σημειώνεται ότι η εφαρμογή του νόμου για τη διαγραφή των «αιώνιων» φοιτητών αποτελεί μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού της ελληνικής τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και εξορθολογισμού των μητρώων φοιτητών, συμβάλλοντας στη δημιουργία πιο ρεαλιστικών δεδομένων για τις ανάγκες των πανεπιστημίων και την αναβάθμιση της ποιότητας της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Φρένο από το ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ στις διαγραφές: «Αντικοινωνικό και τιμωρητικό μέτρο»
Μετωπική σύγκρουση με την κυβερνητική πολιτική για τις διαγραφές φοιτητών ανοίγει ο Ενιαίος Σύλλογος Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ), καταγγέλλοντας το μέτρο ως «βαθιά αντικοινωνικό και τιμωρητικό» και προειδοποιώντας για σοβαρές κοινωνικές και ακαδημαϊκές συνέπειες. Οι τοποθετήσεις έγιναν στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου, λίγες ημέρες πριν την κορύφωση της διαδικασίας διαγραφών, η οποία, βάσει του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, ολοκληρώνεται την Τετάρτη 31 Δεκεμβρίου 2025. Τα μέλη του ΕΣΔΕΠ υποστήριξαν ότι η συζήτηση περί «αιώνιων φοιτητών» συγκαλύπτει τις δομικές αδυναμίες της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης, μεταθέτοντας τις ευθύνες από το κράτος στους ίδιους τους φοιτητές. «Αυτό που πραγματικά λιμνάζει στα δημόσια ΑΕΙ δεν είναι οι φοιτητές, αλλά η κρατική αδιαφορία για την ουσιαστική στήριξή τους», τόνισαν χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος του ΕΣΔΕΠ ΑΠΘ, Ηλίας Κονδύλης, καθηγητής Ιατρικής, σημείωσε ότι οι φοιτητές που οδηγούνται στη διαγραφή δεν επιβαρύνουν οικονομικά τα πανεπιστήμια, καθώς δεν κάνουν χρήση παροχών όπως σίτιση, στέγαση ή μεταφορές, ούτε στερούν θέσεις από νέους εισακτέους. Όπως υπογράμμισε, το μέτρο δεν επιλύει καμία από τις πραγματικές παθογένειες των ΑΕΙ, όπως η χρόνια υποστελέχωση, η υποχρηματοδότηση και η μισθολογική απαξίωση των μελών ΔΕΠ.
Αντίθετα, σύμφωνα με τον ίδιο, οι διαγραφές λειτουργούν ως επικοινωνιακός αντιπερισπασμός, αποπροσανατολίζοντας τη δημόσια συζήτηση από τα κρίσιμα προβλήματα της πανεπιστημιακής λειτουργίας και καλλιεργώντας ένα αφήγημα κοινωνικού αυτοματισμού εις βάρος των φοιτητών. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους λόγους που οδηγούν χιλιάδες φοιτητές σε καθυστέρηση ολοκλήρωσης των σπουδών τους. Όπως ανέφερε ο κ. Κονδύλης, βασικοί παράγοντες είναι η παράλληλη εργασία, τα σοβαρά κοινωνικά και οικογενειακά προβλήματα, καθώς και ζητήματα σωματικής ή ψυχικής υγείας. Μελέτες, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, δείχνουν ότι πάνω από το 50% όσων καθυστέρησαν ή εγκατέλειψαν τις σπουδές τους το έκαναν για τέτοιους λόγους.
Στο ίδιο πλαίσιο αναδείχθηκε η ανεπάρκεια της φοιτητικής μέριμνας, ειδικά στο ΑΠΘ. Από περίπου 50.000 ενεργούς φοιτητές, λιγότεροι από 4.000 έχουν πρόσβαση σε δωρεάν σίτιση, ενώ κάτω από 1.250 δικαιούνται δωρεάν στέγαση. Την ίδια στιγμή, ένας στους δύο φοιτητές εργάζεται παράλληλα, γεγονός που καθιστά τον περιορισμό του χρόνου φοίτησης ακόμη πιο ασφυκτικό.
Καταγγελίες για έλλειψη διαφάνειας
Ο ΕΣΔΕΠ κατήγγειλε επίσης σοβαρή έλλειψη διαφάνειας στη διαδικασία των διαγραφών. Όπως επισημάνθηκε, ακόμη και λίγες ημέρες πριν την ολοκλήρωσή της, δεν υπάρχουν συγκεντρωτικά στοιχεία για τον συνολικό αριθμό των φοιτητών που θα διαγραφούν, τα ηλικιακά τους χαρακτηριστικά ή τον ακριβή αριθμό των αιτήσεων εξαίρεσης.
Σε ορισμένα τμήματα, σύμφωνα με τον Σύλλογο, απορρίφθηκε από 10% έως 30% των αιτήσεων παράτασης, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε σε περιπτώσεις φοιτητών που έχουν καλύψει πάνω από το 70% των απαιτούμενων ECTS, αλλά διαγράφονται επειδή δεν συμμετείχαν στις δύο τελευταίες εξεταστικές περιόδους. «Αυτούς τους ανθρώπους οφείλεις να τους στηρίξεις, όχι να τους τιμωρείς», υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΕΣΔΕΠ.
Ο Σύλλογος δήλωσε τη ρητή στήριξή του στους διοικητικούς υπαλλήλους που απέχουν από τη σύνταξη των καταλόγων διαγραφών, ξεκαθαρίζοντας ότι δεν θα γίνει ανεκτή καμία πειθαρχική ή ποινική δίωξη σε βάρος τους. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι πρόκειται για κυλιόμενο μέτρο, το οποίο τα επόμενα χρόνια θα αφορά φοιτητές που σήμερα θεωρούνται απολύτως ενεργοί. Τέλος, εκπρόσωποι του ΕΣΔΕΠ προανήγγειλαν νέες κινητοποιήσεις από την 1η Ιανουαρίου, τονίζοντας ότι οι διαγραφές δεν αποτελούν μεταρρύθμιση αλλά συνειδητή κοινωνική επιλογή με βαριές συνέπειες. Όπως ανέφεραν χαρακτηριστικά, το αφήγημα περί «λιμναζόντων» ή «ανενεργών» φοιτητών καταρρίπτεται από την πραγματικότητα: πρόκειται για ανθρώπους που προσπαθούν να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους μέσα σε συνθήκες αυξημένης οικονομικής πίεσης και ανεπαρκούς κρατικής στήριξης.
