Στο πρώτο επιστημονικό πεδίο οι βάσεις θα εμφανίσουν ελαφρές αυξομειώσεις και θα κυμανθούν στα επίπεδα του 2018 αλλά στην πλειονότητα θα υπερτερεί το θετικό πρόσημο και όχι το αρνητικό.
Στο 2ο πεδίο θετικών επιστημών θα δούμε τις βάσεις να παίρνουν τον κατήφορο που τις σπρώχνουν τα δυσκολότερα θέματα που δόθηκαν φέτος στη Χημεία και στη Φυσική.
Στο 3ο πεδίο επιστημών υγεία, ζωής αναμένεται μικρή πτώση που προκλήθηκε και εδώ από τα θέματα της Φυσικής και της Χημείας αλλά εξομαλύνθηκε κάπως από τα ευκολότερα θέματα της Βιολογίας. Πάντως αναμένεται ήπια πτώση βάσεων, σε καμία όμως περίπτωση δεν θα προσεγγίζει την πτώση του 2ου Πεδίου Θετικών Επιστημών.
Στο 4ο επιστημονικό πεδίο σπουδών οικονομίας και πληροφορικής θα υπάρξει σταθερότητα και μικρές αυξομειώσεις στις Βάσεις 2019, γιατί τα θέματα είχαν στο σύνολο τους βαθμό δυσκολίας που δεν διαφέρει σημαντικά από τον αντίστοιχο της περασμένης χρονιάς, με εξαίρεση το μάθημα Αρχές Οικονομικής Θεωρίας που ήταν περισσότερο απαιτητικό. Σημειώνουμε ότι στο πεδίο αυτό διατέθηκαν οι περισσότερες θέσεις από τις 4.000 περίπου που δόθηκαν σε όλα τα επιστημονικά πεδία και εδώ υπάρχουν οι πιο πολλές Σχολές, όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και σε όλη την περιφέρεια και αυτός θα είναι ο σπουδαιότερος παράγοντας που θα χαμηλώσει τις βάσεις, κυρίως στην περιφέρεια.
Άμεσα αναμένεται να φτάσουν στο υπουργείο Παιδείας όλες οι απαντήσεις από την πλευρά των διοικήσεων των ΑΕΙ, από τις οποίες η νέα υπουργός Νίκη Κεραμέως ζήτησε την περασμένη εβδομάδα ενημέρωση για το ποια από τα νέα τμήματα τους έχουν εγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών και ποια δεν έχουν.
Μέχρι την Τετάρτη τα μηχανογραφικές των φετινών Πανελλήνιων
Παράλληλα, όλα τα Γενικά και Επαγγελματικά Λύκεια της χώρας θα είναι ανοικτά (ώρες σχολείων), προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους υποψηφίους για το Μηχανογραφικό τους Δελτίο.
Υπενθυμίζεται ότι δόθηκε παράταση δύο ημερών στην υποβολή των μηχανογραφικών δελτίων, δηλαδή έως την Τετάρτη 17 Ιουλίου. Οι υποψήφιοι που έχουν ήδη οριστικοποιήσει το Μηχανογραφικό Δελτίο θα έχουν πρόσβαση στην ηλεκτρονική διεύθυνση exams.it.minedu.gov.gr μόνο για να βλέπουν την οριστικοποιημένη μορφή του Μηχανογραφικού Δελτίου, το οποίο φέρει αριθμό πρωτοκόλλου.
Αμερικανικό μοντέλο στην ανώτατη εκπαίδευση
Τα πανεπιστήμια αυτονομούνται ενώ θα δίνεται η δυνατότητα αύξησης των πηγών χρηματοδότησής τους μέσω δωρεών ή άλλων πηγών.
Σαρωτικές αλλαγές έρχονται στην ανώτατη εκπαίδευση της χώρας, με τα πανεπιστήμια να κατακτούν την πολυπόθητη αυτονομία τους σε κρίσιμα θέματα που αφορούν την καθημερινή λειτουργία φοιτητών και καθηγητών. Έτσι το τοπίο αλλάζει συνολικά και πλησιάζει περισσότερο την εικόνα του αμερικανικού μοντέλου διάρθρωσης της ανώτατης εκπαίδευσης: τα ΑΕΙ αυτονομούνται και οι διοικήσεις τους στο μέλλον θα αποφασίζουν για όλα όσα τις αφορούν. Αριθμός εισακτέων, ορισμός βαθμολογικών κριτηρίων για την επιλογή των φοιτητών, μεταπτυχιακά προγράμματα, θα αποτελούν στο μέλλον ευθύνη των διοικήσεων των ΑΕΙ, ενώ θα δίνεται η δυνατότητα αύξησης των πηγών χρηματοδότησής τους μέσω δωρεών ή άλλων πηγών.
Μια από τις οποίες βέβαια μπορεί να είναι η διαχείριση στις «πατέντες» των επιστημόνων τους. Η ατζέντα της νέας υπουργού Παιδείας βέβαια όπως είναι ήδη γνωστό ανοίγει τις επόμενες ημέρες με τις διατάξεις για την κατάργηση του πανεπιστημιακού ασύλου, ωστόσο μέσα στους επόμενους μήνες το κεφάλαιο ανώτατη εκπαίδευση θα απασχολήσει κατά προτεραιότητα τις επόμενες νομοθετικές της κινήσεις.
Ενώ, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», τα ΤΕΙ που έγιναν πανεπιστήμια (Δυτικής Αττικής και Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο) δεν αλλάζουν φυσιογνωμία αλλά αντίθετα αναβαθμίζονται.
Συγκεκριμένα και ανά βαθμίδα:
Τα πανεπιστήμια θα αποφασίζουν στο μέλλον για τον αριθμό των εισακτέων τους αλλά και τις βάσεις εισαγωγής στα προγράμματά τους, ενώ ανοίγει η χρηματοδότησή τους και σε άλλες πηγές (δωρεές, πατέντες κ.λπ.). Η ηγεσία του υπουργείου Παιδείας θα προχωρήσει στη θέσπιση σχετικής διάταξης αφού οριστεί ειδική επιστημονική επιτροπή με την οποία θα δίνονται στα πανεπιστήμια οι αρμοδιότητες που επί σειρά ετών ζητούσαν οι διοικήσεις τους. Ετσι θα σταματήσουν οι αντιπαραθέσεις μεταξύ υπουργείου Παιδείας και διοικήσεων των ΑΕΙ για τον καθορισμό και στη συνέχεια υπερδιπλασιασμό των εισακτέων στα πανεπιστήμια των πρωτοετών φοιτητών τους μέσω του θεσμού των μετεγγραφών. Οπως είναι γνωστό, οι διοικήσεις των ΑΕΙ υποβάλλουν ετησίως τις προτάσεις τους προς το υπουργείο Παιδείας σχετικά με τον αριθμό των ατόμων που μπορούν να εκπαιδεύσουν. Ο αριθμός αυτός στη συνέχεια αφού αυξηθεί από το υπουργείο Παιδείας, διπλασιάζεται τελικά στα κεντρικά Ιδρύματα της χώρας από τους μετεγγραφόμενους.
Θα καθορίζεται, λοιπόν, σύμφωνα με τη διάταξη που μελετάει το υπουργείο Παιδείας από την αρχή της χρονιάς ο αριθμός των εισακτέων σε κάθε πανεπιστήμιο από τις ίδιες τις διοικήσεις τους και σ' αυτόν τον αριθμό θα προβλέπονται εκ των προτέρων και οι πιθανές μετεγγραφές, όπως και τα κριτήριά τους, κάτι που θα γίνει σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας. Παράλληλα, το υπουργείο, όπως είναι φυσικό, θα διατηρεί δυνατότητες ελέγχου όλων των σχετικών αποφάσεων.
Δωρεές, κληροδοτήματα, πατέντες. Αλλάζει και εκσυγχρονίζεται το θεσμικό πλαίσιο για δωρεές και πρόσθετη χρηματοδότηση των ανωτάτων Ιδρυμάτων. Θα αξιοποιούνται από τα Ιδρύματα έσοδα από επιχειρήσεις έντασης γνώσης και κοινές ερευνητικές δραστηριότητες με άλλους φορείς του δημοσίου ή ιδιωτικού τομέα. Πολλά ιδρύματα άλλωστε έχουν στο παρελθόν ξεκινήσει διαδικασίες για τη δημιουργία Εδρών στο εσωτερικό τους, αλλά οι πολιτικές αυτές δεν προχώρησαν από τις αλλεπάλληλες αλλαγές πολιτικής της τελευταίας δεκαετίας και την απουσία κλίματος σταθερότητας και ασφάλειας στην ακαδημαϊκή κοινότητα. Παράλληλα ειδικό πλαίσιο μέτρων αναμένεται να θεσπιστεί και για το λεγόμενο «brain drain» και τον επαναπατρισμό μεγάλων ελλήνων επιστημόνων από το εξωτερικό που χρειάζονται, όπως είναι φυσικό, ένα περιβάλλον σταθερότητας για να συνεχίσουν την επιστημονική τους έρευνα από ένα ελληνικό πανεπιστήμιο, συνδέοντας τη χώρα μας με τα μεγάλα κέντρα του εξωτερικού.
Αλλάζει το θεσμικο πλαίσιο διαχείρισης των Ειδικών Λογαριασμών των ΑΕΙ στην κατεύθυνση της ευελιξίας τους και της πιο εύκολης διαχείρισης των κονδυλίων από τα ερευνητικά προγράμματα στα πανεπιστήμια. Οπως είναι γνωστό πρόκειται για τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Ερευνας (ΕΛΚΕ), που συνίσταται σε κάθε πανεπιστήμιο για τη διαχείριση και αξιοποίηση των κονδυλίων επιστημονικής έρευνας, εκπαίδευσης, κατάρτισης, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας. Η διαχείριση των κονδυλίων αυτών τα τελευταία χρόνια ήταν πλήρης γραφειοκρατικών κωλυμάτων, ενώ αποτελεί στρέβλωση το γεγονός ότι τα ΑΕΙ της χώρας εξαιτίας της χρόνιας υποχρηματοδότησής τους χρησιμοποιούσαν και με τη «βούλα» του νόμου τα κονδύλια αυτά για την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών, στερώντας τα τελικά από την έρευνα.
