Πρόταση, σύμφωνα με το άρθρο 68 παρ. 2 του Συντάγματος και τον Κανονισμό της Βουλής, για σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για το ιδιωτικό χρέος, τη διερεύνηση των κρατικών αποφάσεων, του θεσμικού και εποπτικού πλαισίου, των τιτλοποιήσεων και της διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων, των κρατικών εγγυήσεων του προγράμματος «Ηρακλής» και των συνεπειών τους για το Δημόσιο, τους οφειλέτες και την οικονομία, κατέθεσε η ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ.
Η πρόταση έχει ως βασική αφετηρία την πρωτοβουλία της συλλογικής πρωτοβουλίας πολιτών «Η Δικαίωση», η οποία απέστειλε στην Κοινοβουλευτική μας Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ ολοκληρωμένη και τεκμηριωμένη πρόταση για την κοινοβουλευτική διερεύνηση της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, των τιτλοποιήσεων, της λειτουργίας των funds και των servicers και των συνεπειών τους για τους δανειολήπτες και το Ελληνικό Δημόσιο.
Στην πρωτοβουλία «Η Δικαίωση» συμμετέχουν: Το Ινστιτούτο Καταναλωτών (ΙΝΚΑ), η Ομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας Πελοποννήσου, Νοτιοδυτικής Ελλάδας, Ζακύνθου, Κεφαλληνίας και Ιθάκης (ΟΕΕΣΠ), ο Εμπορικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης, ο Εμπορικός Σύλλογος Κεφαλονιάς «Η Κράνη» και η Ένωση Καταναλωτών «Η Δικαίωση».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ανταποκρινόμενος σε αυτή την πρωτοβουλία των πολιτών, επεξεργάστηκε και διαμόρφωσε την παρούσα κοινοβουλευτική πρόταση, με στόχο την πλήρη διαφάνεια, τη θεσμική λογοδοσία, την προστασία των δικαιωμάτων των οφειλετών και τη διερεύνηση των οικονομικών και δημοσιονομικών συνεπειών των σχετικών κυβερνητικών αποφάσεων.
Καλούμε και τα υπόλοιπα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης να πάρουν ξεκάθαρη θέση και να στηρίξουν την πρωτοβουλία, με την οποία επιδιώκεται να αποσαφηνιστεί ποιοι ωφελήθηκαν από τις μεταβιβάσεις δανείων, ποιοι ανέλαβαν τους οικονομικούς κινδύνους και ποιες ενδεχόμενες υποχρεώσεις εξακολουθούν να βαρύνουν το Ελληνικό Δημόσιο.
Κεντρικό ζήτημα είναι εάν η εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών συνοδεύτηκε από πραγματική αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους και εάν προστατεύθηκαν επαρκώς το δημόσιο συμφέρον, η περιουσία των πολιτών και η παραγωγική δραστηριότητα.
Η εξυγίανση των τραπεζών δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο από τη μείωση των κόκκινων δανείων στους ισολογισμούς τους. Οφείλει να εξετάζεται παράλληλα τι συνέβη στο ιδιωτικό χρέος, στην περιουσία των πολιτών, στην πραγματική οικονομία και στον δημοσιονομικό κίνδυνο που ανέλαβε το Δημόσιο.
Βασικοί άξονες της Εξεταστικής Επιτροπής
Ανακεφαλαιοποιήσεις τραπεζών και αποεπένδυση του Δημοσίου. Εξέταση των δημόσιων κεφαλαίων που διατέθηκαν για τη στήριξη του τραπεζικού συστήματος, της αξίας που ανακτήθηκε μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και των όρων αποεπένδυσης. Διερεύνηση τυχόν δικαιωμάτων συμμετοχής του Δημοσίου σε μεταγενέστερες ανακτήσεις.
Τιτλοποιήσεις και μεταβιβάσεις δανείων. Έλεγχος των πραγματικών τιμημάτων μεταβίβασης, της αποτίμησης των χαρτοφυλακίων, της κατοχής των ομολόγων υψηλής, ενδιάμεσης και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας και της πραγματικής μεταφοράς πιστωτικού κινδύνου.
Πρόγραμμα «Ηρακλής» και κρατικές εγγυήσεις. Διερεύνηση του ύψους, των όρων και των δικαιούχων των εγγυήσεων, των επιχειρηματικών σχεδίων των τιτλοποιήσεων, των αποκλίσεων μεταξύ προβλεπόμενων και πραγματικών ανακτήσεων και του κινδύνου δημοσιονομικής επιβάρυνσης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτούν οι διαπιστώσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2024, αναφορικά με την παρακολούθηση, τη λογιστική αποτύπωση και τη γνωστοποίηση ενδεχόμενων υποχρεώσεων από κρατικές εγγυήσεις.
Funds, servicers και εποπτεία. Έλεγχος των συμβάσεων διαχείρισης, των οικονομικών κινήτρων, των πολιτικών ρύθμισης οφειλών, της λειτουργίας εταιρειών απόκτησης ακινήτων (REOCOs), καθώς και της επάρκειας της εποπτείας από την Τράπεζα της Ελλάδος και τις λοιπές αρμόδιες αρχές.
Προστασία δανειοληπτών και κοινωνικές συνέπειες. Διερεύνηση της διαφάνειας των απαιτήσεων, των χρεώσεων, της νομιμοποίησης των διαχειριστών, της λειτουργίας του εξωδικαστικού μηχανισμού, των πλειστηριασμών και της προστασίας πρώτης κατοικίας και ευάλωτων οφειλετών. Αποτίμηση των επιπτώσεων στα νοικοκυριά, στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην αγορά ακινήτων.
Τα οκτώ βασικά ερωτήματα της Εξεταστικής Επιτροπής
Η πρόταση ορίζει ως χρονικό πεδίο διερεύνησης την περίοδο 2015 έως τη σύσταση της Επιτροπής, με δυνατότητα εξέτασης προγενέστερων πράξεων όπου είναι αναγκαίο.
1. Ανακεφαλαιοποιήσεις και αποεπένδυση: Ποιο ήταν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της δημόσιας στήριξης των τραπεζών και της αποεπένδυσης του Δημοσίου; Εξετάστηκαν δυνατότητες ανάκτησης πρόσθετης αξίας;
2. Μεταβιβάσεις και τιτλοποιήσεις: Με ποιους όρους μεταβιβάστηκαν οι δανειακές απαιτήσεις, πώς προσδιορίστηκαν και καταβλήθηκαν τα τιμήματα και πώς τεκμηριώθηκε η πραγματική μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου;
3. Νομοθετικό πλαίσιο: Πώς εφαρμόστηκαν οι νόμοι 3156/2003, 4354/2015 και 5072/2023 και ποιες συνέπειες είχαν για τη διαφάνεια, τη διαχείριση απαιτήσεων και τα δικαιώματα των οφειλετών;
4. Κρατικές εγγυήσεις «Ηρακλή»: Ποιοι κατείχαν τους εγγυημένους τίτλους, ποιες αποκλίσεις υπήρξαν στις ανακτήσεις και πώς αντιμετωπίστηκαν από τα αρμόδια όργανα; Διασφαλίστηκαν η παρακολούθηση, η λογιστική αποτύπωση και η γνωστοποίηση των ενδεχόμενων δημοσιονομικών υποχρεώσεων, ιδίως υπό το πρίσμα των διαπιστώσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το 2024;
5. Εποπτεία τραπεζών και servicers: Πώς ασκήθηκε η εποπτεία των τραπεζών, των εταιρειών διαχείρισης και των αγοραστών πιστώσεων; Υπήρξαν συγκεκριμένες πράξεις ή παραλείψεις των αρμόδιων αρχών;
6. Διαφάνεια και δικαιώματα οφειλετών: Τηρήθηκαν οι υποχρεώσεις ενημέρωσης, προστασίας προσωπικών δεδομένων και απόδειξης νομιμοποίησης κατά τη διαχείριση και δικαστική διεκδίκηση των απαιτήσεων;
7. Ρυθμίσεις και πλειστηριασμοί: Πόσο αποτελεσματικοί υπήρξαν οι μηχανισμοί ρύθμισης οφειλών και προστασίας ευάλωτων δανειοληπτών; Ποιες ήταν οι κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες των πλειστηριασμών;
8. Αναγκαίες παρεμβάσεις: Ποιες νομοθετικές, διοικητικές και εποπτικές αλλαγές απαιτούνται με βάση τα τεκμηριωμένα ευρήματα της έρευνας;
Αναλυτικά:
ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΣΥΡΙΖΑ – ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΜΑΧΙΑ
ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΣΤΑΣΗ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Αθήνα, 21 Οκτωβρίου 2026
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ
ΘΕΜΑ: Σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής για τη διερεύνηση των κρατικών αποφάσεων, του θεσμικού και εποπτικού πλαισίου, των τιτλοποιήσεων και της διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων, των κρατικών εγγυήσεων του προγράμματος «Ηρακλής» και των συνεπειών τους για το Δημόσιο, τους οφειλέτες και την οικονομία.
Οι υπογράφοντες βουλευτές, σύμφωνα με το άρθρο 68 παρ. 2 του Συντάγματος και τα άρθρα 144–149 του Κανονισμού της Βουλής, υποβάλλουμε την παρούσα πρόταση για τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής προς διερεύνηση ειδικού ζητήματος μείζονος δημόσιου ενδιαφέροντος.
Η παρούσα κοινοβουλευτική πρωτοβουλία βασίζεται στην ολοκληρωμένη πρόταση που απέστειλε στην Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία η συλλογική πρωτοβουλία πολιτών «Η Δικαίωση», με αίτημα την κατάθεση πρότασης για τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής σχετικά με το ιδιωτικό χρέος και τη διαχείριση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Εκπρόσωποι της Πρωτοβουλίας συναντήθηκαν επίσης με εκπροσώπους της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας και παρουσίασαν αναλυτικά τις θέσεις, τα στοιχεία και τα ζητήματα που ζητούν να διερευνηθούν. Η πρόταση αυτή αποτέλεσε βασική αφετηρία για την επεξεργασία και διαμόρφωση της παρούσας κοινοβουλευτικής μας πρότασης.
Α. ΑΝΑΓΚΗ ΚΑΙ ΔΗΜΟΣΙΟ ΣΥΜΦΕΡΟΝ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
Η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, η εξυγίανση των τραπεζικών ισολογισμών και η μεταβίβαση μεγάλου όγκου δανειακών απαιτήσεων συνιστούν κρίσιμες δημόσιες υποθέσεις. Οι αποφάσεις για τις ανακεφαλαιοποιήσεις, τις τιτλοποιήσεις, τις κρατικές εγγυήσεις και την εποπτεία της αγοράς διαχείρισης απαιτήσεων επηρεάζουν ταυτόχρονα τα δημόσια οικονομικά, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, την κατοικία, την επιχειρηματική δραστηριότητα και τη δυνατότητα ουσιαστικής προστασίας των οφειλετών.
Η κοινοβουλευτική διερεύνηση δεν αφορά μεμονωμένη δανειακή διαφορά ούτε αποσκοπεί στην υποκατάσταση των δικαστηρίων. Αφορά τον τρόπο σχεδιασμού και εφαρμογής ενός σύνθετου συστήματος, τη λογοδοσία των αρμόδιων δημόσιων οργάνων και την πραγματική οικονομική κατανομή του κινδύνου και του οφέλους. Η Βουλή οφείλει να εξετάσει όχι μόνον την τυπική συμμόρφωση με τους νόμους αλλά και τις πραγματικές οικονομικές συνέπειες: ποιος μεταβίβασε, ποιος απέκτησε, ποιο τίμημα συμφωνήθηκε και καταβλήθηκε, ποιος ανέλαβε τον κίνδυνο, ποιος ωφελήθηκε από τις ανακτήσεις και ποιος ενδέχεται να επιβαρυνθεί από κρατικές εγγυήσεις.
Το γεγονός ότι μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα απομακρύνθηκαν από τραπεζικούς ισολογισμούς δεν αρκεί, αυτοτελώς, για να τεκμηριώσει ότι αντιμετωπίστηκε και το ιδιωτικό χρέος των νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Απαιτείται έλεγχος της εξέλιξης των απαιτήσεων, των ρυθμίσεων, των εισπράξεων, των πλειστηριασμών και της πραγματικής πρόσβασης των οφειλετών σε βιώσιμες λύσεις.
Β. ΘΕΣΜΙΚΟ ΚΑΙ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Η έρευνα πρέπει να περιλάβει τη διαδοχική εφαρμογή του ν. 3156/2003 για την τιτλοποίηση απαιτήσεων, του ν. 4354/2015 για τη διαχείριση και μεταβίβαση απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, του ν. 4649/2019 για το πρόγραμμα παροχής εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου «Ηρακλής», του ν. 5072/2023 για το πλαίσιο διαχειριστών και αγοραστών πιστώσεων, καθώς και των μεταγενέστερων τροποποιήσεών τους. Η μνεία των νόμων δεν προδικάζει πλημμέλεια στην εφαρμογή τους· οριοθετεί το πλαίσιο των πράξεων που πρέπει να εξεταστούν.
Ειδικά πρέπει να διερευνηθεί πώς συνδυάστηκαν στην πράξη τα καθεστώτα τιτλοποίησης και διαχείρισης απαιτήσεων, ποια αιτιολογία δόθηκε για τις επιλογές νομικής δομής και ποια αποτελέσματα είχαν αυτές ως προς τη διαφάνεια, την ενημέρωση του οφειλέτη, την εποπτεία, τη δικαστική προστασία και την αναγκαστική εκτέλεση.
Γ. ΤΙΤΛΟΠΟΙΗΣΕΙΣ, ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΟΥΣΙΑ
Η Επιτροπή καλείται να διερευνήσει, ανά τράπεζα και σημαντικό χαρτοφυλάκιο, την ονομαστική και λογιστική αξία των απαιτήσεων, τις προβλέψεις, τις αποτιμήσεις, την τιμή μεταβίβασης, την πηγή χρηματοδότησης, τις ημερομηνίες και τις πράξεις με τις οποίες μεταβιβάστηκαν οι απαιτήσεις σε εταιρείες ειδικού σκοπού (SPVs). Να εξεταστεί η ακριβής χρονική ακολουθία από την απόφαση τιτλοποίησης έως τη μεταβίβαση, την έκδοση τίτλων και τη δημοσιότητα των πράξεων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει να προσδιοριστεί η σύνθεση των χαρτοφυλακίων κατά τη μεταβίβαση: εξυπηρετούμενα, ρυθμισμένα, ληξιπρόθεσμα, καταγγελμένα και μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει αν τα στοιχεία που διαβιβάστηκαν ήταν ακριβή και πλήρη και αν οι δανειολήπτες ενημερώθηκαν επαρκώς για τη μεταβολή του δικαιούχου της απαίτησης και του διαχειριστή.
Να ερευνηθεί η διάρθρωση των ομολογιών υψηλής, ενδιάμεσης και χαμηλής εξοφλητικής προτεραιότητας (senior, mezzanine και juniornotes), η πραγματική κατοχή και μεταβίβασή τους, οι τελικοί οικονομικοί δικαιούχοι, η τυχόν διακράτηση τίτλων από τις αρχικές τράπεζες και η πραγματική μεταφορά του πιστωτικού κινδύνου. Η διαφορά μεταξύ ονομαστικής αξίας απαιτήσεων και τιμήματος μεταβίβασης αποτελεί αντικείμενο οικονομικής διερεύνησης και δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη παράνομης πράξης.
Ενδεικτικές συναλλαγές που αναφέρονται στο αρχικό υπόμνημα, όπως η τιτλοποίηση FrontierI, μπορούν να εξεταστούν κατόπιν επαλήθευσης των επιμέρους συμβάσεων, των σχετικών αποφάσεων και των αριθμητικών στοιχείων. Η πρόταση δεν υιοθετεί ως ήδη εξακριβωμένα συγκεκριμένα ποσά ή ιδιότητες ομολογιούχων που προκύπτουν μόνο από καταγγελίες.
Δ. ΑΝΑΚΕΦΑΛΑΙΟΠΟΙΗΣΕΙΣ, ΤΧΣ ΚΑΙ ΑΠΟΕΠΕΝΔΥΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ
Η διερεύνηση πρέπει να καλύψει τη σχέση ανάμεσα στις διαδοχικές παρεμβάσεις δημόσιας στήριξης των τραπεζών, στις ανακεφαλαιοποιήσεις, στις προβλέψεις και λογιστικές απομειώσεις απαιτήσεων, στις μεταγενέστερες τιτλοποιήσεις και στην αποεπένδυση του Δημοσίου μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Απαιτείται ενιαίος οικονομικός απολογισμός των δημοσίων κεφαλαίων που διατέθηκαν, της αξίας που ανακτήθηκε, των όρων αποεπένδυσης και των δημοσιονομικών συνεπειών.
Ειδικότερα να ελεγχθεί αν υπήρχαν συμβατικά, εταιρικά ή άλλα νόμιμα δικαιώματα συμμετοχής του Δημοσίου σε μεταγενέστερες ανακτήσεις, αν αυτά αξιολογήθηκαν από τα αρμόδια όργανα και πώς αποτιμήθηκαν κατά τις αποφάσεις αποεπένδυσης. Δεν θεωρείται δεδομένο ότι κάθε λογιστική διαγραφή συνεπάγεται απόσβεση της απαίτησης ή αυτοδίκαιη δημιουργία αξίωσης του Δημοσίου επί της μελλοντικής είσπραξης. Τα ενδεχόμενα δικαιώματα και η οικονομική τους βάση πρέπει να εξεταστούν με βάση συγκεκριμένα έγγραφα.
Ε. ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ «ΗΡΑΚΛΗΣ» ΚΑΙ ΚΡΑΤΙΚΕΣ ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ
Κεντρικό αντικείμενο της έρευνας αποτελεί η παροχή εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου επί τίτλων υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής». Η Επιτροπή πρέπει να εξετάσει τις αποφάσεις ένταξης, το ύψος και τη διάρκεια των εγγυήσεων, τις καταβληθείσες προμήθειες, τη διάρθρωση των τίτλων, τους δικαιούχους, την αξιολόγηση κινδύνων, τους μηχανισμούς παρακολούθησης και τις τυχόν καταπτώσεις ή δημοσιονομικές επιβαρύνσεις.
Πρέπει να ζητηθούν τα αρχικά επιχειρηματικά σχέδια (businessplans), οι προβλέψεις ανακτήσεων, οι εκθέσεις του ανεξάρτητου επόπτη και οι μεταγενέστερες αποκλίσεις. Ιδιαίτερη εξέταση απαιτείται για τη σχέση των πραγματικών εισπράξεων με τις πληρωμές των ομολογιών και τις προϋποθέσεις ενεργοποίησης της εγγύησης. Η Επιτροπή οφείλει να αποτιμήσει εάν ο σχεδιασμός και η λειτουργία των εγγυήσεων διασφάλισαν επαρκώς το δημόσιο συμφέρον και τη διαφάνεια της ανάληψης κινδύνου.
Να εξεταστεί επίσης η διαδικασία επιλογής, η ανεξαρτησία και οι πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων των εποπτικών και ελεγκτικών προσώπων, καθώς και η ενημέρωση της Βουλής και των αρμόδιων δημοσιονομικών αρχών σχετικά με την έκθεση του Δημοσίου.
ΣΤ. SERVICERS, FUNDS, REOCOs ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ
Η Επιτροπή πρέπει να διερευνήσει τις συμβάσεις διαχείρισης, τα όρια εξουσιοδότησης των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), τη σχέση τους με αγοραστές πιστώσεων, επενδυτικά κεφάλαια (funds), εταιρείες ειδικού σκοπού και εταιρείες απόκτησης ή αξιοποίησης ακινήτων (REOCOs). Να εξεταστούν οι πολιτικές ρυθμίσεων, η διαχείριση παραπόνων, οι αμοιβές και τα οικονομικά κίνητρα των διαχειριστών, καθώς και οι διαδικασίες εκτίμησης και διάθεσης ακινήτων.
Αντικείμενο ελέγχου αποτελεί η επάρκεια της εποπτείας από την Τράπεζα της Ελλάδος και τις λοιπές αρμόδιες αρχές, τα πορίσματα ελέγχων, οι κυρώσεις, οι καταγγελίες πολιτών και η ύπαρξη ενδεχόμενων εποπτικών κενών σε διασυνοριακές εταιρικές δομές. Η έρευνα πρέπει να διακρίνει την αρμοδιότητα κάθε αρχής και να αποφεύγει τη γενική απόδοση ευθυνών χωρίς προσδιορισμό συγκεκριμένης υποχρέωσης.
Ζ. ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΟΦΕΙΛΕΤΩΝ, ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΤΕΛΕΣΗ
Πρέπει να διερευνηθεί αν οι οφειλέτες είχαν έγκαιρη και ουσιαστική ενημέρωση για τη μεταβίβαση της απαίτησής τους, τη νομιμοποίηση του επισπεύδοντος, την ανάλυση του υπολοίπου, τους τόκους υπό το πρίσμα της υπ’ αριθ. 6/2026 ΑΠ απόφασης, που δικαιώνει τους δανειολήπτες του ν.3869/2010, τις χρεώσεις, καθώς και πραγματική πρόσβαση στα αναγκαία έγγραφα. Να εξεταστεί η λειτουργία του εξωδικαστικού μηχανισμού, οι προσφερόμενες ρυθμίσεις, η προστασία ευάλωτων οφειλετών και η αποτελεσματικότητα των διαδικασιών δικαστικής προστασίας.
Η έρευνα πρέπει να περιλάβει τη διαδρομή από την καταγγελία της σύμβασης έως την έκδοση διαταγής πληρωμής, την κατάσχεση και τον πλειστηριασμό, με έμφαση στην πρώτη κατοικία και την παραγωγική περιουσία μικρών επιχειρήσεων. Να εξεταστούν οι τιμές πρώτης προσφοράς και κατακύρωσης, η τυχόν εμπλοκή συνδεδεμένων εταιρειών και οι διαδικασίες αποτροπής συγκρούσεων συμφερόντων.
Η αναγκαιότητα ενδεχόμενων προσωρινών μέτρων προστασίας ή αλλαγών στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης αποτελεί αντικείμενο νομοθετικής αξιολόγησης από τη Βουλή και δεν συνιστά αυτοδίκαιη συνέπεια της σύστασης Εξεταστικής Επιτροπής. Τυχόν πρόταση γενικής αναστολής απαιτεί αυτοτελή νομική, συνταγματική και οικονομική τεκμηρίωση.
Η. ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ, ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΙ ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ
Να εξεταστεί η συμμόρφωση με το πλαίσιο προστασίας προσωπικών δεδομένων κατά τη διαβίβαση στοιχείων δανειοληπτών σε διαχειριστές, εταιρείες ειδικού σκοπού, επενδυτές και συμβούλους, ιδίως σε διασυνοριακές δομές.
Η Επιτροπή πρέπει να αξιολογήσει κατά πόσον ήταν δυνατή η εξακρίβωση της αλυσίδας μεταβίβασης και του πραγματικού οικονομικού δικαιούχου, τηρουμένων των περιορισμών του νόμου και των αναγκαίων εγγυήσεων εμπιστευτικότητας.
Θ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ
Η Επιτροπή πρέπει να αποτιμήσει την επίδραση των παραπάνω μηχανισμών στη δυνατότητα βιώσιμης ρύθμισης οφειλών, στην απώλεια κύριας κατοικίας και παραγωγικών περιουσιακών στοιχείων, στην πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση, στην αγορά ακινήτων και στη συνολική οικονομική δραστηριότητα. Για την αξιολόγηση απαιτούνται συγκρίσιμα και αξιόπιστα στοιχεία ανά έτος, κατηγορία οφειλέτη και τύπο δανείου.
Ι. ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ
Προτείνεται η Εξεταστική Επιτροπή να διερευνήσει τις δημόσιες αποφάσεις, πράξεις, παραλείψεις και εποπτικές διαδικασίες που σχετίζονται με τις ανακεφαλαιοποιήσεις, τη μεταβίβαση και τιτλοποίηση δανειακών απαιτήσεων, το πρόγραμμα «Ηρακλής» και τη διαχείριση μη εξυπηρετούμενων δανείων κατά την περίοδο 2015 έως την ημερομηνία σύστασής της, με αναφορά σε προγενέστερες πράξεις όπου αυτές είναι αναγκαίες για την κατανόηση και αποτίμηση των εξεταζόμενων συναλλαγών.
1. Ποιο ήταν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα των ανακεφαλαιοποιήσεων και της αποεπένδυσης του Δημοσίου και ποια δικαιώματα ή δυνατότητες ανάκτησης αξίας εξετάστηκαν από τα αρμόδια όργανα;
2. Με ποιους όρους πραγματοποιήθηκαν οι μεταβιβάσεις και τιτλοποιήσεις απαιτήσεων, πώς καθορίστηκαν και καταβλήθηκαν τα τιμήματα και πώς τεκμηριώθηκε η πραγματική μεταφορά πιστωτικού κινδύνου;
3. Πώς εφαρμόστηκαν και συνδυάστηκαν τα νομοθετικά καθεστώτα των ν. 3156/2003, 4354/2015 και 5072/2023 και ποιες συνέπειες προέκυψαν για τη διαφάνεια και τα δικαιώματα των οφειλετών;
4. Πώς λειτούργησαν οι κρατικές εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής», ποιοι κατείχαν τους εγγυημένους τίτλους και ποιες αποκλίσεις καταγράφηκαν μεταξύ των προβλεπόμενων και των πραγματικών ανακτήσεων των τιτλοποιήσεων; Πώς αξιολογήθηκαν και αντιμετωπίστηκαν από τα αρμόδια κυβερνητικά και εποπτικά όργανα οι αποκλίσεις αυτές, ιδίως υπό το πρίσμα των διαπιστώσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου για το οικονομικό έτος 2024, και κατά πόσον διασφαλίστηκαν η επαρκής παρακολούθηση, η αξιόπιστη λογιστική αποτύπωση και η γνωστοποίηση των ενδεχόμενων υποχρεώσεων και του κινδύνου κατάπτωσης των εγγυήσεων σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου;
5. Πώς ασκήθηκε η εποπτεία των τραπεζών, servicers, αγοραστών πιστώσεων και συναφών εταιρικών σχημάτων και ποιες συγκεκριμένες πράξεις ή παραλείψεις των αρμόδιων αρχών διαπιστώνονται;
6. Τηρήθηκαν οι υποχρεώσεις ενημέρωσης, διαφάνειας, προστασίας προσωπικών δεδομένων και απόδειξης νομιμοποίησης κατά τη διαχείριση και δικαστική επιδίωξη απαιτήσεων;
7. Πώς εφαρμόστηκαν οι μηχανισμοί ρύθμισης οφειλών, οι διαδικασίες πλειστηριασμών και η προστασία ευάλωτων δανειοληπτών και ποια ήταν τα κοινωνικά και οικονομικά αποτελέσματά τους;
8. Ποιες νομοθετικές, διοικητικές και εποπτικές παρεμβάσεις προκύπτουν ως αναγκαίες από τα τεκμηριωμένα ευρήματα της έρευνας;
ΙΑ. ΑΙΤΗΜΑ ΣΥΣΤΑΣΗΣ ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
Για τους παραπάνω λόγους, οι υπογράφοντες βουλευτές ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ, σύμφωνα με το άρθρο 68 παρ. 2 του Συντάγματος και τα άρθρα 144–149 του Κανονισμού της Βουλής:
1. Τη σύσταση Εξεταστικής Επιτροπής της Βουλής για τη διερεύνηση του αντικειμένου που ορίζεται στην παρούσα πρόταση και την απάντηση στα ανωτέρω οκτώ ερωτήματα.
2. Την ολοκλήρωση των εργασιών της εντός τεσσάρων (4) μηνών από τη συγκρότησή της, με δυνατότητα παράτασης σύμφωνα με τον Κανονισμό της Βουλής.
3. Την άσκηση των αρμοδιοτήτων συλλογής εγγράφων και εξέτασης μαρτύρων που προβλέπονται από το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής, με σεβασμό στα νόμιμα απόρρητα, στα προσωπικά δεδομένα και στην ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
4. Την υποβολή αιτιολογημένου πορίσματος προς την Ολομέλεια, με διαπιστώσεις, αποτίμηση των δημοσιονομικών και κοινωνικών συνεπειών και προτάσεις θεσμικής, νομοθετικής και διοικητικής βελτίωσης.
Η παρούσα πρόταση δεν προεξοφλεί παρανομία ούτε αποδίδει εκ των προτέρων ποινική ευθύνη σε οποιοδήποτε πρόσωπο. Αποσκοπεί στη διακρίβωση πραγματικών περιστατικών και στην άσκηση της συνταγματικής αρμοδιότητας κοινοβουλευτικού ελέγχου.
ΟΙ ΠΡΟΤΕΙΝΟΝΤΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ
Δούρου Ειρήνη
Αμανατίδης Γιάννης
Ακρίτα Έλενα
Ακριώτου Θεοδώρα
Γιαννούλης Χρήστος
Καρυπίδης Γιάννης
Ξανθόπουλος Θεόφιλος
Παππάς Νίκος
Παπαηλιού Γιώργος
Πολάκης Παύλος
