Όπως ορίζει η απόφαση οι Σχολικές Μονάδες σε συνεργασία με τους Σχολικούς Συμβούλους σταθμίζουν τις εκπαιδευτικές ανάγκες και δυνατότητες και εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις που τίθενται από το ΥΠΠΕΘ και εξειδικεύονται σε σχετική εγκύκλιο, υποβάλλουν, στην οικεία Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, αίτημα ένταξης στο Σύστημα Δικτύου Σχολικών Βιβλιοθηκών. Τα αιτήματα διαβιβάζονται από τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στις οικείες Περιφερειακές Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίες στη συνέχεια τα διαβιβάζουν στο Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (ΥΠΠΕΘ), προκειμένου να εκδοθεί σχετική υπουργική απόφαση ένταξης Σχολικών Μονάδων στο Σύστημα Δικτύου Σχολικών Βιβλιοθηκών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Σκοπός λειτουργίας του Συστήματος Δικτύου Σχολικών Βιβλιοθηκών Σκοπός της δημιουργίας Συστήματος Δικτύου Σχολικών Βιβλιοθηκών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση είναι η θεσμοθέτηση ενιαίας ανάπτυξης, οργάνωσης και λειτουργίας Σχολικών Βιβλιοθηκών καθώς και ο βέλτιστος συντονισμός τους για την αποτελεσματική συμβολή τους στη δημόσια εκπαίδευση. Οι στόχοι που εξυπηρετούνται μέσω του ως άνω αναφερόμενου σκοπού είναι: α) η υποστήριξη της μάθησης, ως ανώτατο αγαθό όλων των ανθρώπων και κυρίως των μαθητών/τριών, προκειμένου να έχουν θέση και ρόλο στην πνευματική, την κοινωνικο-πολιτιστική και πολιτική ζωή β) η ανάδειξη της Σχολικής Βιβλιοθήκης σε βασικό πυλώνα της Δια Βίου Μάθησης και της εκπαίδευσης για το περιβάλλον και την αειφορία και γ) η ενιαία και επιστημονικά τεκμηριωμένη αντιμετώπιση θεμάτων ίδρυσης, στελέχωσης, εξοπλισμού και αξιοποίησης των Σχολικών Βιβλιοθηκών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.
Κάθε Σχολική Βιβλιοθήκη αποτελεί μέρος του Συστήματος Δικτύου Σχολικών Βιβλιοθηκών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης και ανήκει στην ευρύτερη βιβλιοθηκονομική κοινότητα. Οργανικά εντάσσεται στη Σχολική Μονάδα, εντός της οποίας λειτουργεί και ακολουθεί τον δικό της εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας.
Η Σχολική Βιβλιοθήκη νοείται ως: α) Χώρος μάθησης και κοινωνικοποίησης, όπου συγκεντρώνονται τεκμήρια της παγκόσμιας πνευματικής κληρονομιάς. β) Μονάδα πληροφόρησης και πνευματικής παραγωγής, αποθετήριο μορφωτικού υλικού και κέντρο γνωστικών πηγών, χώρος αλληλόδρασης και συνεργασίας εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών. γ) Δυναμικό σημείο ανάπτυξης επιστημονικού διαλόγου και εν δυνάμει χώρος οργάνωσης πολιτιστικών εκδηλώσεων. δ) Κέντρο με ηλεκτρονικό και ψηφιακό εξοπλισμό, όπου αποθηκεύεται, επεξεργάζεται και διακινείται η γνώση, με πρόσβαση στο διαδίκτυο και σε έναν ανοιχτό κόσμο πληροφοριών. ε) Χώρος προαγωγής της φιλαναγνωσίας και εργαλείο εμπλουτισμού και επέκτασης των προγραμμάτων σπουδών. Υποστηρικτικό εργαλείο για την έρευνα και την οργάνωση της διδασκαλίας, βάσει της πρόσβασης, αναφοράς και χρήσης της υπάρχουσας βιβλιογραφίας και όχι αποκλειστικά των προβλεπόμενων συγγραμμάτων.
Ως χρήστες ορίζονται: Τα μέλη της σχολικής κοινότητας και συγκεκριμένα οι μαθητές/τριες, το διδακτικό και βοηθητικό προσωπικό, προς όφελος των οποίων λειτουργεί η Σχολική Βιβλιοθήκη. Από τα μέλη της σχολικής κοινότητας οι μαθητές/τριες καλύπτουν, κατά προτεραιότητα, έναντι των άλλων χρηστών, τις εκπαιδευτικές και μορφωτικές ανάγκες τους.
Η έννοια της Πρόσβασης στην πληροφορία ορίζεται από τα Διεθνή Πρότυπα της βιβλιοθηκονομικής κοινότητας και περιγράφεται ως: α) Προσδιορισμός και σαφής διατύπωση της πληροφοριακής ανάγκης, ώστε να οδηγείται ο χρήστης στην διαδικασία της αναζήτησης. β) Ανάπτυξη στρατηγικών αναζήτησης, εντοπισμός της ζητούμενης πληροφορίας, αξιολόγηση των πληροφοριακών πηγών, επιλογή και ανάκτηση της εντοπισμένης πληροφορίας. γ) Κριτική αντιμετώπιση των ανακτημένων πληροφοριών, μέσα από διαδικασίες ανάλυσης, γενίκευσης, αξιολόγησης της ακρίβειας και της σχετικότητας, οργάνωσης και σύνθεσης των επιλεγμένων πληροφοριών. δ) Λειτουργική αξιοποίηση και χρήση των πληροφοριών, μετά από αναστοχαστικές, αφαιρετικές και μεταγνωστικές διεργασίες.
Η Σχολική Βιβλιοθήκη εκτός από χώρο συγκέντρωσης και διαχείρισης τεκμηρίων με καταγεγραμμένες πληροφορίες και γνώσεις, μετεξελίσσεται σε υβριδική βιβλιοθήκη, με την έννοια ότι επιτρέπει στους χρήστες ολοκληρωμένη πρόσβαση σε φυσικούς και ψηφιακούς χώρους πληροφόρησης. Σε κάθε σχολική μονάδα, για τη στέγαση της Σχολικής Βιβλιοθήκης, επιλέγεται ο πλέον κατάλληλος χώρος, ο οποίος πρέπει να διαθέτει θέρμανση, εξαερισμό και καλό φωτισμό, με πρόβλεψη για την προσπελασιμότητα των ατόμων με ανάγκες (ΑμεΑ). Οι προδιαγραφές και σχετικές λεπτομέρειες καθορίζονται με σχετική εγκύκλιο.
Η Σχολική Βιβλιοθήκη βρίσκεται στην αιχμή της διδασκαλίας και της μάθησης και καθώς ξεπερνά τον παραδοσιακό ρόλο της, ενεργοποιεί πλήρως το δυναμικό της, προσφέροντας εμπειρίες μάθησης και κοινωνικοποίησης σε κάθε μέλος της σχολικής κοινότητας.
Η Σχολική Βιβλιοθήκη αποτελεί εναλλακτικό περιβάλλον μάθησης, που χρησιμοποιεί την τεχνολογία των πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ) και ταυτόχρονα μετατοπίζει το βάρος από τη διδασκαλία των μηχανισμών αναζήτησης, εύρεσης και ανάκτησης της πληροφορίας , στην προαγωγή του κριτικού γραμματισμού και της ανάπτυξης δεξιοτήτων που αφορούν στην αποτελεσματική χρήση και την αξιοποίηση των αποκτηθέντων γνώσεων. 3. Η Σχολική Βιβλιοθήκη γίνεται ένας σταθερός, εγγυημένος, αειφόρος παράγοντας της εκπαιδευτικής διαδικασίας, ένα δυναμικό μέσο διδασκαλίας, που συνδέεται με το πρόγραμμα σπουδών, το ενισχύει και το εξελίσσει. Συνεισφέρει στον πληροφοριακό γραμματισμό και απαντά στις ανάγκες των νέων χρηστών για αυτομόρφωση, ανεξάρτητη έρευνα, κριτική αποτίμηση της πληροφορίας, βαθιά κατανόηση και αποτελεσματική χρήση της γνώσης.
Γενικά: α) Όλα τα μέλη της σχολικής κοινότητας έχουν πρόσβαση στο φυσικό και εικονικό χώρο της βιβλιοθήκης, κάνουν χρήση και αξιοποιούν τους ενσώματους και άυλους πόρους της, ακολουθώντας και τηρώντας πιστά τους όρους που περιγράφονται στον εσωτερικό κανονισμό κάθε Σχολικής Βιβλιοθήκης. β) Η Σχολική Βιβλιοθήκη παρέχει το δικαίωμα δανεισμού σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και βοηθητικό προσωπικό, εφόσον εγγραφούν και αποκτήσουν κάρτα μέλους. Αρμόδιος για την έκδοσή της είναι ο/η Υπεύθυνος/η Σχολικής Βιβλιοθήκης. Αντικείμενα δανεισμού δεν μπορούν να γίνουν σπάνια ή ευαίσθητα ως προς τη χρήση τους τεκμήρια, καθώς και ο περιοδικός τύπος. Αυτά διατίθενται στα μέλη μόνο στο χώρο του αναγνωστηρίου. Ο χαρακτηρισμός τους ως σπάνια ή ευαίσθητα αποφασίζεται από το Σύλλογο Διδασκόντων. γ) Σε περίπτωση απώλειας της κάρτας μέλους, αυτή επανεκδίδεται.
Σε ό,τι αφορά τον μαθητικό πληθυσμό, η αρχική έκδοση κάρτας μέλους προϋποθέτει έγγραφη συγκατάθεση του γονέα/κηδεμόνα. Η κάρτα μέλους είναι προσωπική και ο κάτοχός της πρέπει να τη φέρει πάντα μαζί του σε κάθε περίπτωση δανεισμού οποιουδήποτε υλικού. δ) Ο/Η Υπεύθυνος/η Σχολικής Βιβλιοθήκης ενημερώνει τα μέλη για τους όρους δανεισμού, όπως αυτοί περιγράφονται στον εσωτερικό κανονισμό της Σχολικής Βιβλιοθήκης, υπόδειγμα του οποίου επισυνάπτεται σε σχετική εγκύκλιο. ε) Τα μέλη της Σχολικής Βιβλιοθήκης αποκτούν δικαίωμα πρόσβασης στο διαδίκτυο εντός του φυσικού χώρου της βιβλιοθήκης. Ειδικότερα, όσον αφορά στους/στις μαθητές/τριες, με την εποπτεία του/της εκπαιδευτικού της τάξης, επισκέπτονται μόνο επιλεγμένους, από εκείνον/η, διαδικτυακούς τόπους και θεματικές ιστοσελίδες που σχετίζονται κυρίως με τα γνωστικά αντικείμενα του προγράμματος σπουδών. Χρησιμοποιούν δε συγκεκριμένες μηχανές αναζήτησης που υποδεικνύονται από το εκπαιδευτικό προσωπικό. στ) Η παραγωγή φωτοαντιγράφων έντυπου υλικού επιτρέπεται μόνο για τα τεκμήρια που δεν θεωρούνται σπάνια/πολύτιμα ή/και ευαίσθητα για φθορά και καταστροφή. Οι προϋποθέσεις για την παραγωγή φωτοαντιγράφων αναφέρονται στον εσωτερικό κανονισμό της Σχολικής Βιβλιοθήκης και σε κάθε περίπτωση τηρείται η νομοθεσία περί πνευματικών δικαιωμάτων.
