Την εποχή μετά τον ψυχρό πόλεμο οι στρατοί, παγκόσμια, πέρασαν στην εποχή του «εφησυχασμού». Οι πόλεμοι της «τρομοκρατίας» απαιτούσαν μικρούς επαγγελματικούς στρατούς με ελαφρύ οπλισμό, ικανούς να πάνε σε οποιοδήποτε μέρος του κόσμου. Οι απαιτήσεις δεν αφορούσαν τη διαφύλαξη της κυριαρχίας των κρατών. Η οικονομική παγκοσμιοποίηση οδηγούσε σε παγκόσμια διαφύλαξη των επιχειρηματικών συμφερόντων και όχι της κυριαρχίας των κρατών.
Η εποχή του «εφησυχασμού» πέρασε. Οι παγκόσμιοι ανταγωνισμοί σαν αποτέλεσμα των καπιταλιστικών ανταγωνισμών και της ανισομερούς ανάπτυξης οδήγησαν σε κρίσεις, περιφερειακούς πολέμους και στην ανάδειξη «μεσαίων» δυνάμεων όπως η Τουρκία που διεκδικούν μεγαλύτερο ζωτικό χώρο και περισσότερα κέρδη για τις νέες αναπτυσσόμενες αστικές τάξεις τους.
Ο κίνδυνος για τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας μας είναι αυξημένος αλλά δυστυχώς είτε αποκρύπτεται για να μη διαταραχθεί η αντίληψη της «σταθερότητας» που επιδιώκει η κυβέρνηση Μητσοτάκη είτε χρησιμοποιείται μόνο για να αγοραστούν πανάκριβα οπλικά συστήματα, όχι πάντοτε άμεσα συνδεδεμένα με τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων.
Και εδώ προκύπτουν βασικά ερωτήματα για την πολιτική Άμυνας της κυβέρνησης:
·Λαμβάνει υπόψιν της η κυβέρνηση τις διεθνείς αλλαγές συσχετισμών;
·Λαμβάνει υπόψιν τις αλλαγές στη μορφή του πολέμου;
·Έχει καταλάβει ότι δεν νικά πάντοτε αυτός που έχει τα περισσότερα και καλύτερα όπλα;
·Γιατί δίνει όπλα, πληρωμένα από το υστέρημα του ελληνικού λαού, στην Ουκρανία;
·Γιατί έχει στείλει στη Σαουδική Αραβία, πυροβολαρχία PATRIOT, σε εμπόλεμο ζώνη, με μόνους ωφελημένους κάποιους εφοπλιστές;
·Γιατί αγόρασε τα ισραηλινά αντιαεροπορικά συστήματα (θόλος του Αχιλλέα), όταν η χώρα αυτή απομονώνεται συνεχώς λόγω των εγκλημάτων και γενοκτονιών και ενώ η νέα ισραηλινή κυβέρνηση μπορεί να επιλέξει συνεργασία με την Τουρκία;
·Γιατί αντί να οχυρώσει συστηματικά και μεθοδικά τα νησιά και τον Έβρο αγοράζει ‘’υπερόπλα’’΄όπως οι φρεγάτες Belharra, που είναι κατάλληλες περισσότερο για ανοιχτές θάλασσες, τα δε αεροσκάφη F-35 είναι αμφίβολο αν επιτραπεί να χρησιμοποιηθούν για προστασία της χώρας από την Τουρκία και δεν προμηθεύεται φθηνότερα συστήματα (ταχύπλοα, κορβέτες) κατάλληλα για προστασία των νησιών ή μαχητικά αεροσκάφη που έχουμε τη δυνατότητα να συντηρήσουμε;
·Από τα 25 δις του 12ετούς προγράμματος που ανακοινώθηκε πέρυσι, τα 11 δις θα πάνε σε τρία μόλις προγράμματα (φρεγάτες Belharra, F-35, θόλος Αιγαίου). Τι περισσεύει για τα υπόλοιπα μικρότερα και ίσως πιο αναγκαία προγράμματα καθώς και για τη συντήρηση, καύσιμα, πυρομαχικά, εκπαίδευση, μισθούς κλπ;
·Γιατί δεν εκπαιδεύει τους στρατεύσιμους οπλίτες σε μάχιμες ειδικότητες αλλά τους χρησιμοποιεί μόνο για ‘’αγγαρείες’’ και άχρηστες σκοπιές που εξυπηρετούν μόνο την ευθυνοφοβία κάποιων διοικητών και απηχούν αντιλήψεις ανασφάλειας και εσωτερικού εχθρού από την εποχή του εμφυλίου;
Η επίδειξη των δυνατοτήτων της Άμυνας δεν μπορεί να επικεντρώνεται σε έργα ανάπλασης του ‘’Πενταγώνου’’ ούτε σε παρελάσεις με ομοιώματα όπλων που θα έρθουν μετά από χρόνια (ισραηλινά αντιαεροπορικά) είτε είναι δανεικά (αμερικανικά τεθωρακισμένα Stryker).
Τέλος, η σωστή προετοιμασία της Άμυνας δεν μπορεί να εξαρτάται από δωρητές-ολιγάρχες που βραβεύονται προκλητικά με απονομή βαθμών, δίνοντας το μήνυμα ότι ο πλούτος υπερτερεί της εργασίας των στελεχών ούτε μπορεί να υπάρξει Άμυνα χωρίς ενδιαφέρον για τις συνθήκες διαβίωσης και τις δίκαιες αμοιβές του προσωπικού (στοιχεία ΝΑΤΟ 2026, τελευταίοι στις δαπάνες για υποδομές με 0,40% των αμυντικών δαπανών).
(Ο Νίκος Τόσκας είναι υποστράτηγος ε.α. και πρώην υπουργός)


































