Ο θόρυβος για τους ποινικούς κώδικες φαίνεται πως έχει ενορχηστρωθεί για να συκοφαντήσει και να πλήξει, με τα αδιάντροπα ψέματά του, τον Αλέξη Τσίπρα και την ΕΛΑΣ. Η συζήτηση που έχει ξεσπάσει και το απύθμενο μίσος κατά του Τσίπρα, ο οποίος επιδίωξε την αλλαγή των ποινικών κωδίκων προς το ανθρωπινότερο, θέλει να κρύψει και κάτι άλλο. Πέραν του προφανή στόχου που είναι ο Τσίπρας, αυτός ο θόρυβος μου θύμισε και τον θόρυβο της συντηρητικής Ευρώπης του 19ου αιώνα κατά του φαντάσματος του κομμουνισμού.
Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω και από τη σημερινή Ελλάδα. Είναι το φάντασμα της ανοικτής δυτικής κοινωνίας που αμφισβητεί την κυριαρχία της κλειστής εθνικιστικής κοινωνίας. Το φάντασμα της ανεκτικότητας που αμφισβητεί την «κοινωνία της επιτήρησης». Όλες οι δυνάμεις της γηραιάς συντηρητικής και ακροδεξιάς Ελλάδας, η βαθιά ΝΔ, η ελληνική Ακροδεξιά του Βελόπουλου και της Λατινοπούλου, οι νεοναζί διώκτες των μεταναστών, οι συνδικαλιστικοί και τηλεοπτικοί εκπρόσωποι των δυνάμεων της κρατικής καταστολής και της αστυνομοκρατίας, οι εθνικιστές «οργανικοί διανοούμενοι» του συναισθήματος του μίσους κατά κάθε εθνικά διαφορετικού έχουν συνενωθεί σε μια «ιερή καταδίωξη» αυτού του φαντάσματος. Έχουν συσπειρωθεί κατά ενός φαντάσματος που επιδιώκει να αντικαταστήσει με τα συναισθήματα της αλληλεγγύης και της ανεκτικότητας τα συναισθήματα του μίσους και της «τιμωρίας» του διαφορετικού. Έχουν συσπειρωθεί κατά των στόχων της αναθεώρησης του Ποινικού Κώδικα.
Έτσι αν αναρωτιέστε, αν υπάρχει ακόμη η διάκριση μεταξύ προόδου–συντήρησης ή πλέον αυτή είναι ξεπερασμένη, δείτε όλα αυτά που συμβαίνουν και σπεύστε να απαντήσετε πως υπάρχει. Όσα συμβαίνουν με το θέμα της αναθεώρησης του Ποινικού Κώδικα, η οποία προέκυψε από μια μεγάλη προσπάθεια σοβαρών επιστημόνων στο χώρο, πέραν από την απίστευτη λάσπη και τις συκοφαντίες που εκτοξεύονται κατά του Αλέξη Τσίπρα, έχει και αυτή τη διάσταση. Όλος αυτός ο θόρυβος με τους «βαρυποινίτες» που απελευθερώθηκαν για να συνεχίσουν την εγκληματική τους ζωή, δείχνει μόνο ένα πράγμα. Αυτή η αναθεώρηση ήταν έκφραση μιας αντίληψης που θέλει οι άνθρωποι να μη καταδικάζονται για ψύλλου πήδημα σε στέρηση της ελευθερίας τους, να μη ασφυκτιούν οι φυλακές με ανθρώπους που χρωστούν μικροποσά, να μη γεμίζουν οι φυλακές μας με Γιάννηδες Αγιάννηδες σε αντίθεση με την ακροδεξιά συντήρηση που θέλει οι κοινωνίες μας να είναι «κοινωνίες της επιτήρησης» και της τιμωρίας.
Οι νόμοι της ανθρώπινης σύμβασης πρέπει να είναι με τέτοιο τρόπο δοσμένοι ώστε να εξασφαλίζουν «την μεγαλύτερη ευτυχία καταμερισμένη στον μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων», έγραφε ο Τσέζαρε Μπεκαρία. Και συνέχιζε αυτός από τον μακρινό 18ο αιώνα. Οι άνθρωποι στις κοινωνίες παραχωρούν μερίδια της ελευθερίας τους για να εξασφαλίσουν την ηρεμία και την ύπαρξή τους. Οι νόμοι τιμωρούν όσους επιδιώκουν να σφετεριστούν αυτές τις ελευθερίες. Η βλάβη της κοινωνίας είναι το αληθινό μέτρο των εγκλημάτων. Ο κυρίαρχος έχει δικαίωμα να τιμωρεί τα εγκλήματα μόνο για να θωρακίσει το δημόσιο συμφέρον έναντι των πιθανών σφετεριστών του. Το ποινικό σύστημα δεν εκδικείται, δεν φοβίζει, δεν απειλεί, απλά και μόνο προστατεύει και αποτρέπει. Αυτά πρέσβευε ο Διαφωτισμός, αυτά πρέσβευε ο Βολταίρος που δεν συμβιβάστηκε με τη μισαλλοδοξία της καθολικής Εκκλησίας (υπόθεση Καλάς) γράφοντας την «Πραγματεία περί ανοχής» και υποστήριζε εκεί πως δεν μπορείς να υποστηρίζεις πως «υπάρχουν εννιακόσια εκατομμύρια μικρά μυρμήγκια σαν εμάς στη γη, αλλά μόνο η δική μου μυρμηγκοφωλιά είναι αγαπητή στον Θεό». Αυτά έγραφε και ο Ζολά στο «Κατηγορώ» του. Και τα έγραφαν όλα αυτά πολλές φορές σε αντίθεση με ένα περί του «κοινού δικαίου αισθήματος» που ήθελε αίμα αντί της ανεκτικότητας. Αυτά όλα ήταν όσα καθοδήγησαν τα πορίσματα αυτών των νομοπαρασκευαστικών επιτροπών.
Το μίσος κατά του Τσίπρα είναι μίσος κατά οποιασδήποτε απειλής κατά του συντηρητικού κατεστημένου της χώρας. Η ΕΛΑΣ έχει πολύ δρόμο να διανύσει, αν όμως στο κοινωνικό επίπεδο κινηθεί στο πνεύμα αυτής της αναθεώρησης, θα τον καλύψει γρήγορα.
(Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι κοινωνιολόγος)
