Το παραμύθι της «ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας» κατέρρευσε ξανά με τον πιο επώδυνο τρόπο. Για ακόμα μία φορά, η Ευρώπη χωρίζεται βίαια στα δύο, με τους πολίτες της Ελλάδας, των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης να μετατρέπονται στα μόνιμα θύματα μιας ανεξέλεγκτης αισχροκέρδειας. Την ώρα που στη Γερμανία, τη Γαλλία και το Βέλγιο η ηλεκτρική ενέργεια πωλείται σε τιμές πέριξ των 45 με 52 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στην Ελλάδα η μέση τιμή στο Χρηματιστήριο Ενέργειας εκτοξεύτηκε στα 212,18 ευρώ. Μια εφιαλτική αύξηση άνω του 28% μέσα σε μόλις τρία εικοσιτετράωρα.
Η εκτίναξη αυτή σημειώνεται ημέρα Σάββατο, όταν η συνολική ζήτηση υποχωρεί αισθητά. Αντί όμως οι τιμές να υποχωρήσουν, το χρηματιστηριακό ταμπλό πήρε φωτιά, αποδεικνύοντας ότι το σύστημα δεν λειτουργεί με όρους πραγματικής προσφοράς και ζήτησης, αλλά με όρους καθαρής κερδοσκοπίας.
Οι συνήθεις «αναλυτές» σπεύδουν να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα. Επικαλούνται τις καιρικές συνθήκες, τους «ασθενείς ανέμους» που δήθεν φταίνε για τη χαμηλή απόδοση των αιολικών πάρκων, και τη συμμετοχή του πανάκριβου φυσικού αερίου κατά 32% στο μίγμα ηλεκτροπαραγωγής. Αποσιωπούν όμως την αλήθεια.Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις που θα έπρεπε να μεταφέρουν τη φθηνή ενέργεια από τη Δυτική Ευρώπη προς τα ανατολικά είναι ελλιπείς και ανεπαρκείς. Η Νοτιοανατολική Ευρώπη παραμένει εγκλωβισμένη σε ένα ενεργειακό «γκέτο» υψηλών τιμών. Το ελληνικό ενεργειακό μοντέλο αφήνει απλήρωτη και ανυπεράσπιστη την κοινωνία, επιτρέποντας στις τιμές του φυσικού αερίου TTF (που καλπάζουν στα 80 ευρώ) να συμπαρασύρουν αυτόματα ολόκληρη την εγχώρια αγορά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Την ίδια στιγμή, στη γειτονική Βουλγαρία ,παρά τα συστήματα αποθήκευσης, η τιμή σκαρφάλωσε στα 232 ευρώ, ενώ η Ιταλία, η Αυστρία και η Σλοβενία ξεπέρασαν τα 200 ευρώ. Πρόκειται για μια ολόκληρη περιφέρεια που φλέγεται, ενώ οι δυτικοευρωπαίοι εταίροι απολαμβάνουν ρεύμα σε υποπολλαπλάσιες τιμές.
Μπροστά στη γενικευμένη κατακραυγή, η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι εθνικές κυβερνήσεις θυμήθηκαν ξανά τα «έκτακτα μέτρα». Συζητούν εκ των υστέρων την επιβολή έκτακτου φόρου στα υπερκέρδη των ενεργειακών κολοσσών, ενώ η Ιταλία διαπραγματεύεται άρον άρον την επιβολή πλαφόν στο φυσικό αέριο.
Όλα αυτά όμως αποτελούν ασπιρίνες. Οι ευρωπαϊκές συνηγορίες και οι καθυστερημένες διασκέψεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου δεν πληρώνουν τους φουσκωμένους λογαριασμούς των νοικοκυριών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Όταν το ρεύμα αντιμετωπίζεται ως χρηματιστηριακό προϊόν τζόγου και όχι ως θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό,οι αυξήσεις είναι αναμενόμενες Οι πολίτες δεν αντέχουν άλλο.
(Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια)
