Ουγγαρία. Η σαρωτική επικράτηση του κόμματος της αντιπολίτευσης Tisza υπό τον Πήτερ Μαγιάρ (45 ετών) αποτελεί ιστορική νίκη για την Ευρώπη και τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) κλείνει ένα επώδυνο κεφάλαιο. Το κεφάλαιο/βραχνάς Βίκτορ ΄Ορμπαν. Η ανακούφιση στις Βρυξέλλες και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι ανυπόκριτη. Επιτέλους ηττήθηκε πανηγυρικά και αποχωρεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο μαζί με τα βέτο που άσκησε, περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα, στα δεκαέξι χρόνια πρωθυπουργίας του . Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ορισμένα κράτη μέλη όπως Γαλλία και Γερμανία τα πρώτα χρόνια - από το 2010 έως το 2019 - ουσιαστικά «έκλεισαν τα μάτια» στο φαινόμενο Όρμπαν και βοήθησαν έτσι στην εδραίωσή του μαζί με το κόμμα του Φιντέζ (Findesz) για την οικοδόμηση ενός αυταρχικού κράτους-μαφία. Όταν όμως έγινε φανερό ότι αντιπροσώπευε πραγματική απειλή για την Ευρώπη και τη δημοκρατία, η Ένωση αποφάσισε να αντιδράσει. Επεδίωξε την εφαρμογή του άρθρου 7 της Συνθήκης προκειμένου να του αφαιρέσει το δικαίωμα ψήφου στο Συμβούλιο χωρίς όμως επιτυχία (απαιτεί ομοφωνία). Εφάρμοσε όμως τις ρυθμίσεις για τη δημοσιονομική αιρεσιμότητα, παγώνοντας σημαντικές χρηματοδοτήσεις στη χώρα (ύψους 17 δις ευρώ). Με αποτέλεσμα να οδηγηθεί σε στασιμότητα η οικονομία της. Το 2025 η ανάπτυξη του ΑΕΠ μόλις έφθασε το 0,4% - η χειρότερη επίδοση στην ΕΕ. Η οικονομική κατάρρευση υπήρξε ένας σημαντικός παράγοντας για την ήττα Όρμπαν.
Το εκλογικό αποτέλεσμα αντιπροσωπεύει επίσης ήττα μείζονος σημασίας για τον Τραμπισμό στην Ευρώπη – τον πρόεδρο Τραμπ και το κίνημα MAGA. Ο Β. Όρμπαν υπήρξε ο πιο πιστός και ενθουσιώδης εκφραστής του. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζ. Βανς έσπευσε μάλιστα σε εκλογική βοήθεια Όρμπαν αλλά χωρίς αποτέλεσμα. Το αντίθετο. Αποτελεί επίσης ήττα της Ρωσίας και νίκη της Ουκρανίας εντός της ΕΕ. Ο Όρμπαν υπήρξε ο ξεδιάντροπος υποστηρικτής του προέδρου Πούτιν, σκληρός πολέμιος της Ουκρανίας που αξιοποιούσε κάθε δυνατότητα βέτο για να εμποδίσει την στήριξη της, οικονομική ή στρατιωτική (χορήγηση 90 δις ευρώ, λ.χ.). Και φυσικά εταίρος της Κίνας.
Πάνω απ’ όλα όμως η εκλογική αποτυχία Όρμπαν συνιστά νίκη της Ευρωπαϊκής φιλελεύθερης δημοκρατίας. Ο Βίκτορ Όρμπαν επιχείρησε στα δεκαέξι χρόνια διακυβέρνησης να διαμορφώσει ένα νέο πρότυπο «ανελεύθερης δημοκρατίας» (illiberal democracy). Ένα τεχνοκρατικό αυταρχικό κράτος. Και να γράψει ένα εγχειρίδιο για το πώς μπορεί να οικοδομηθεί «από τα μέσα» με την αξιοποίηση των διαδικασιών και μηχανισμών της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Κύρια στοιχεία του εγχειριδίου ήταν η επίκληση του εθνικισμού και αξιών της χριστιανοσύνης και οικογενειακής παράδοσης, η διάπλασή τους σ’ ένα σύνολο με κύριο «διαβολικό αντίπαλο» την Ευρωπαϊκή ενοποίηση. Μαζί με την εσωτερική υπονόμευση του κράτους δικαίου και επικοινωνιακού συστήματος μέσω ελέγχου των θεσμικών και διαδικαστικών ερεισμάτων τους και τελική κατάληξη την ακύρωση της πλουραλιστικής κοινωνίας των πολιτών. «Έτσι πεθαίνουν οι δημοκρατίες στη σύγχρονη εποχή». Ο αντίπαλός του και αρχηγός της αντιπολίτευσης Πίτερ Μαγιάρ προερχόμενος από τα σπλάχνα του κυβερνώντος κόμματος Φιντέζ γνωρίζει τα τεχνάσματα αυτά. Αντιτάχθηκε στην ασύλληπτη διαφθορά της ορμπανικής διακυβέρνησης και κατάφερε να συνενώσει στο πρόσωπό του όλη την αντιπολίτευση με σημείο αναφοράς την επιστροφή της Ουγγαρίας στην Ευρωπαϊκή κανονικότητα. Η συνταγή απέδωσε. Και με 138 έδρες στο Κοινοβούλιο (199 συνολικά), πάνω από το όριο των δύο τρίτων, μπορεί να προωθήσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις για το ξήλωμα του αυταρχικού κράτους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η ήττα Όρμπαν έρχεται σε μια κομβική στιγμή για τη φιλελεύθερη Ευρώπη εν όψει και των κρίσιμων Γαλλικών εκλογών (Άνοιξη 2027). Οι δυνάμεις του λαϊκισμού, εθνικισμού, αντιευρωπαϊσμού υπέστησαν ήττες στις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις (Ιταλία, Γαλλία, Δανία,Σλοβενία, κ.α.). Ο Ντ. Τραμπ με τον τρόπο του (πολέμους, κ.λπ) «βοηθάει» την Ευρωπαϊκή ενοποίηση και φιλελεύθερη δημοκρατία. Αλλά πάνω απ’ όλα η πολιτική/εκλογική στρατηγική με κύρια αναφορά στην Ευρώπη έφερε τα θετικά αποτελέσματα.
(Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα Νέα»)
