Η μόνη επίσημη τοποθέτηση του ΑΣΕΠ για το νέο σύστημα επιλογής προϊσταμένων είναι όσα είπε ο Πρόεδρος της Ανεξάρτητης Αρχής στη βουλή, στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, ενώπιον της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης. Εκεί έκρινε το ισχύον σύστημα ιδιαίτερα γραφειοκρατικό και όχι πάντα ικανό να αναδείξει στελέχη με την απαιτούμενη διοικητική επάρκεια. Τη γραπτή δοκιμασία την υποδέχθηκε θετικά, επειδή αξιολογεί γνώσεις και, κυρίως, δεξιότητες. Για τα τυπικά προσόντα ήταν σαφής: ανήκουν στις προϋποθέσεις συμμετοχής, χωρίς να είναι ο βασικός δείκτης διοικητικής ικανότητας.

Ο Πρόεδρος του ΑΣΕΠ επέμεινε ότι η μεταρρύθμιση θα κριθεί στην πράξη. Γι’ αυτό, όπως τόνισε, η πρώτη εφαρμογή απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό. Χρόνο θα χρειαστούν, κατά τον ίδιο, η δημιουργία και λειτουργία του Μητρώου στο Υπουργείο Εσωτερικών, καθώς και ο συντονισμός του Υπουργείου με τα υπόλοιπα υπουργεία. Στις απαιτήσεις του νέου συστήματος ενέταξε επίσης τον αυτοματοποιημένο έλεγχο των προϋποθέσεων συμμετοχής και τη διασύνδεση με τις διαδικασίες του ΑΣΕΠ. Εκτίμησε, τέλος, ότι οι υποψήφιοι μπορεί να είναι πάρα πολλοί, κάτι που επιβάλλει καλή προετοιμασία και σταδιακή ανάπτυξη.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στον φόρτο που έρχεται. Στο 2027, θα συμπέσουν νέος διαγωνισμός προσλήψεων, οι τακτικές διαδικασίες προσλήψεων και οι νέες αρμοδιότητες του ΑΣΕΠ. Για την εξεταστέα ύλη και τον χρόνο διεξαγωγής του διαγωνισμού, επίσημη πληροφόρηση από το ΑΣΕΠ δεν υπάρχει. Έως τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, δεν έχουμε εντοπίσει στην ιστοσελίδα της Αρχής καμία ανακοίνωση που να ορίζει θεματικές ενότητες, μορφή εξέτασης ή ημερομηνία. Το μόνο ασφαλές σημείο αναφοράς για τους υποψηφίους θα είναι η επίσημη πρόσκληση της Αρχής, όταν εκδοθεί.

Το πιο κοντινό προηγούμενο που έχουμε είναι ο διαγωνισμός του 2024 για τους Διοικητές και Υποδιοικητές ΥΠΕ και Νοσοκομείων. Ήταν η πρώτη φορά που το ΑΣΕΠ εξέτασε γραπτά, και μάλιστα ηλεκτρονικά, υποψηφίους για θέσεις ευθύνης με τρεις δοκιμασίες: παραγωγικό συλλογισμό, επαγωγικό συλλογισμό και διαχείριση εργασιακών σεναρίων. Καμία από αυτές δεν ζητούσε αποστήθιση. Ζητούσαν να συνδυάσεις πληροφορίες, να βρεις τον κανόνα πίσω από ένα μοτίβο και να διαλέξεις την πιο αποτελεσματική ενέργεια ως προϊστάμενος. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο διαγωνισμός των προϊσταμένων θα είναι ίδιος, αφού το ΑΣΕΠ δεν έχει ανακοινώσει τίποτα για τη μορφή του. Είναι όμως το μόνο πραγματικό δείγμα του πώς αντιλαμβάνεται η Αρχή την εξέταση για θέσεις ευθύνης, και γι’ αυτό αξίζει να το γνωρίζει κάθε υποψήφιος.

Υπάρχουν πάντως λόγοι να μην περιμένουμε πιστή επανάληψη του 2024. Ο Πρόεδρος του ΑΣΕΠ μίλησε στη Βουλή για δοκιμασία που αξιολογεί γνώσεις και, κυρίως, δεξιότητες, ενώ οι Διοικητές δεν εξετάστηκαν καθόλου σε γνώσεις. Είναι επομένως λογικό να προστεθεί κάποια γνωστική ενότητα δίπλα στον συλλογισμό. Διαφέρει και η κλίμακα: το 2024 εξετάστηκαν 1.034 υποψήφιοι, ενώ τώρα οι ενδιαφερόμενοι θα είναι δεκάδες χιλιάδες κάτι που φέρνει την οργάνωση πιο κοντά στον πανελλήνιο γραπτό του 2025, όπου εξετάστηκαν ηλεκτρονικά 43.000 άτομα. Εκείνος ο διαγωνισμός είχε και διαφορετικό εργαλείο για την εργασιακή κρίση, τις τριάδες εργασιακών συμπεριφορών αντί για τα σενάρια με τις τέσσερις ενέργειες. Η εκτίμησή μου, και μόνο ως εκτίμηση τη δίνω, είναι ότι ο συλλογισμός θα υπάρχει σχεδόν σίγουρα, ότι κάποιο εργαλείο εργασιακής κρίσης είναι πολύ πιθανό και ότι θα προστεθεί γνωστικό μέρος. Γι’ αυτό η ασφαλέστερη προετοιμασία, μέχρι να μιλήσει επίσημα το ΑΣΕΠ, είναι να δουλέψει κανείς και τα δύο πρότυπα, του 2024 και του 2025.

Για να δείτε στην πράξη τι σημαίνουν όλα αυτά, ετοιμάστηκε ένα τεστ προσομοίωσης 12 ερωτήσεων, χτισμένο πάνω στον τύπο των παραδειγμάτων που είχε αναρτήσει το ΑΣΕΠ για τους Διοικητές του 2024. Περιλαμβάνει τέσσερις ερωτήσεις παραγωγικού συλλογισμού, τέσσερις επαγωγικού συλλογισμού και τέσσερα εργασιακά σενάρια, δηλαδή τις τρεις ενότητες εκείνης της εξέτασης. Οι ερωτήσεις είναι πρωτότυπες και όχι θέματα του ΑΣΕΠ και είναι σκόπιμα απαιτητικέ.

Δώστε στον εαυτό σας 25 λεπτά, χωρίς αριθμομηχανή και με ένα πρόχειρο δίπλα σας, όπως συμβαίνει και σε πραγματική εξέταση. Στο τέλος θα βρείτε τις απαντήσεις με την αιτιολόγηση τους, για να δείτε όχι μόνο τι απαντήσατε λάθος, αλλά και για τί.

Τεστ προσομοίωσης

12 ερωτήσεις, προτεινόμενος χρόνος 25 λεπτά. Χωρίς αριθμομηχανή, με πρόχειρο. Στην πραγματική εξέταση του 2024 ο παραγωγικός συλλογισμός απαντιόταν με κλικ και σύρσιμο, εδώ οι ίδιες ερωτήσεις δίνονται με επιλογές.

Ενότητα Α: Παραγωγικός Συλλογισμός

Ερώτηση Α1. Πέντε στελέχη πρέπει να κάνουν μία δίωρη σύσκεψη με φυσική παρουσία όλων, μέσα στην εβδομάδα (Δευτέρα έως Παρασκευή), σε μία από τις ζώνες 09:00-11:00, 11:00-13:00, 13:00-15:00.

• Η κ. Αναστασίου έχει άδεια Δευτέρα και Τρίτη.
• Ο κ. Βλάχος παρακολουθεί σεμινάριο 09:00-11:00 κάθε ημέρα εκτός Παρασκευής.
• Η κ. Γεωργίου τηλεργάζεται την Τετάρτη.
• Ο κ. Δήμου είναι απασχολημένος Τετάρτη 11:00-13:00 και Πέμπτη 13:00-15:00, και την Παρασκευή αποχωρεί στις 13:00.
• Η κ. Ευαγγέλου είναι εκτός υπηρεσίας την Πέμπτη 11:00-13:00.
• Η αίθουσα συσκέψεων είναι κλεισμένη την Παρασκευή 11:00-13:00.

Πότε μπορεί να γίνει η σύσκεψη;

1. Α. Πέμπτη 09:00-11:00
2. Β. Πέμπτη 11:00-13:00
3. Γ. Πέμπτη 13:00-15:00
4. Δ. Παρασκευή 09:00-11:00
5. Ε. Παρασκευή 13:00-15:00

Ερώτηση Α2. Έξι φάκελοι (Κ, Λ, Μ, Ν, Ρ, Σ) εξετάζονται ένας κάθε ημέρα, σε έξι διαδοχικές ημέρες.

• Ο Μ εξετάζεται πριν από τον Κ.
• Ο Κ εξετάζεται πριν από τον Λ.
• Ο Λ και ο Ν εξετάζονται σε διαδοχικές ημέρες.
• Ο Ρ δεν εξετάζεται ούτε πρώτος ούτε τελευταίος.
• Ο Σ εξετάζεται ακριβώς δύο ημέρες μετά τον Μ.
• Ο Ν δεν εξετάζεται τελευταίος.

Οι πληροφορίες δεν αρκούν για να οριστεί ολόκληρη η σειρά. Ποιο από τα παρακάτω ισχύει οπωσδήποτε;

Α. Ο Κ εξετάζεται δεύτερος.

Β. Ο Ρ εξετάζεται τέταρτος.

Γ. Ο Σ εξετάζεται τρίτος.

Δ. Ο Ν εξετάζεται αμέσως μετά τον Ρ.

Ε. Ο Κ εξετάζεται αμέσως πριν από τον Ν.

Ερώτηση Α3. Τέσσερις υπάλληλοι (Παππάς, Ρήγας, Σταύρου, Τζίμα) αναλαμβάνουν από ένα αντικείμενο: Πρωτόκολλο, Προμήθειες, Μισθοδοσία, Αρχείο.

• Ο Παππάς δεν αναλαμβάνει τη Μισθοδοσία.
• Ο Ρήγας δεν αναλαμβάνει τις Προμήθειες.
• Η Τζίμα δεν αναλαμβάνει ούτε το Αρχείο ούτε το Πρωτόκολλο.
• Αν ο Ρήγας αναλάβει το Πρωτόκολλο, τότε η Σταύρου αναλαμβάνει το Αρχείο.
• Αν η Σταύρου αναλάβει τη Μισθοδοσία, τότε ο Παππάς αναλαμβάνει τις Προμήθειες.
• Αν η Τζίμα αναλάβει τη Μισθοδοσία, τότε ο Ρήγας αναλαμβάνει το Αρχείο.

Αν η Σταύρου αναλάβει το Πρωτόκολλο και ο Παππάς δεν αναλάβει το Αρχείο, ποιος αναλαμβάνει τη Μισθοδοσία;

Α. Ο Παππάς

Β. Ο Ρήγας

Γ. Η Σταύρου

Δ. Η Τζίμα

Ε. Δεν μπορεί να προσδιοριστεί

Ερώτηση Α4. Πέντε υπάλληλοι (Αλεξίου, Βασιλείου, Γκίκας, Δούκα, Ευθυμίου) καλύπτουν το γκισέ από Δευτέρα έως Παρασκευή. Καθένας εργάζεται στο γκισέ ακριβώς τρεις ημέρες και κάθε ημέρα βρίσκονται εκεί ακριβώς τρεις.

• <Ο Βασιλείου και ο Γκίκας συμπίπτουν ακριβώς μία ημέρα.
Ο Βασιλείου εργάζεται την Τετάρτη. >Ο Γκίκας δεν εργάζεται την Τρίτη.

Ποιοι βρίσκονται στο γκισέ την Πέμπτη;

Α. Αλεξίου, Βασιλείου, Δούκα

Β. Αλεξίου, Βασιλείου, Γκίκας

Γ. Αλεξίου, Γκίκας, Δούκα

Δ. Βασιλείου, Γκίκας, Ευθυμίου

Ε. Αλεξίου, Γκίκας, Ευθυμίου

Ενότητα Β: Επαγωγικός Συλλογισμός

Σε κάθε ερώτηση, οι εικόνες της πάνω σειράς αλλάζουν με βάση κανόνες. Επιλέξτε ποια από τις εικόνες Α έως Ε μπαίνει στη θέση του «?». Σε κάθε ερώτηση ισχύουν περισσότεροι από ένας κανόνες ταυτόχρονα.

Ενότητα Γ: Διαχείριση Εργασιακών Σεναρίων

Σε κάθε σενάριο επιλέξτε την πιο αποτελεσματική ενέργεια. Μόνο μία θεωρείται η πιο αποτελεσματική.

Ερώτηση Γ1. Είστε Προϊστάμενος Τμήματος με οκτώ υπαλλήλους. Δύο έμπειροι υπάλληλοι διαφωνούν έντονα για την κατανομή των φακέλων, η ένταση έχει γίνει αντιληπτή σε όλο το τμήμα και οι υποθέσεις τις καθυστερούν. Τι κάνετε;

Α. Ανακατανέμετε μόνος τις τις φακέλους και ανακοινώνετε τη νέα κατανομή με υπηρεσιακό σημείωμα.

Β. Καλείτε τις δύο σε κοινή συνάντηση, συμφωνείτε συγκεκριμένα κριτήρια κατανομής και ορίζετε επανέλεγχο σε δύο εβδομάδες.

Γ. Ενημερώνετε τον Διευθυντή και ζητάτε να μετακινηθεί ο τις από τις δύο.

Δ. Τις ζητάτε να το λύσουν μεταξύ τις και να τις ενημερώσουν όταν συμφωνήσουν.

Ερώτηση Γ2. Το τμήμα τις πρέπει να περάσει σε νέο πληροφοριακό σύστημα μέσα σε έναν μήνα. Οι περισσότεροι υπάλληλοι δυσανασχετούν και συνεχίζουν να δουλεύουν με τον παλιό τρόπο. Τι κάνετε;

Α. Ορίζετε ημερομηνία από την οποία ο παλιός τρόπος απαγορεύεται και ενημερώνετε ότι θα ελέγχετε την τήρηση.

Β. Ζητάτε από την ιεραρχία παράταση, μέχρι να ωριμάσει η ομάδα.

Γ. Ορίζετε δύο υπαλλήλους ως σημεία αναφοράς, οργανώνετε σύντομη εκπαίδευση και περνάτε τις διαδικασίες σταδιακά, με εβδομαδιαίο έλεγχο προόδου μέσα στην προθεσμία.

Δ. Αναθέτετε τις τις καταχωρίσεις στον πιο εξοικειωμένο υπάλληλο, ώστε να μην επιβαρυνθούν οι υπόλοιποι.

Ερώτηση Γ3. Υπάλληλός τις εντοπίζει λάθος σε πράξη που έχει ήδη σταλεί σε πολίτες. Ο Διευθυντής επιστρέφει από άδεια σε πέντε ημέρες. Τι κάνετε;

Α. Ενημερώνετε αμέσως τον αναπληρωτή του Διευθυντή, δρομολογείτε τη διόρθωση και την ενημέρωση των πολιτών και καταγράφετε την αιτία του λάθους.

Β. Περιμένετε την επιστροφή του Διευθυντή, ώστε να αποφασίσει ο τις.

Γ. Διορθώνετε την πράξη στο αρχείο του τμήματος, χωρίς περαιτέρω ενέργειες, για να μην εκτεθεί η υπηρεσία.

Δ. Εντοπίζετε πρώτα ποιος έκανε το λάθος και του ζητάτε έγγραφες εξηγήσεις.

Ερώτηση Γ4. Έχετε τρεις επείγουσες εργασίες με προθεσμία την ίδια εβδομάδα και τις από τις πέντε υπαλλήλους τις μπαίνει σε αναρρωτική άδεια. Τι κάνετε;

Α. Αναλαμβάνετε τις προσωπικά τη δουλειά του απόντος, με υπερωρίες.

Β. Μοιράζετε τη δουλειά του απόντος εξίσου τις υπόλοιπους και διατηρείτε τις τις προθεσμίες.

Γ. Ζητάτε να μετατεθούν και οι τρεις προθεσμίες.

Δ. Ιεραρχείτε τις εργασίες με βάση προθεσμία και επίπτωση, ανακατανέμετε ανάλογα και ενημερώνετε έγκαιρα την ιεραρχία για ό,τι δεν προλαβαίνει.

Απαντήσεις με αιτιολόγηση

Παραγωγικός Συλλογισμός

Α1 → Δ. Δευτέρα και Τρίτη αποκλείονται (Αναστασίου), Τετάρτη αποκλείεται (Γεωργίου). Πέμπτη: 09-11 Βλάχος, 11-13 Ευαγγέλου, 13-15 Δήμου. Παρασκευή: 11-13 αίθουσα, 13-15 Δήμου. Μένει Παρασκευή 09-11, γιατί το σεμινάριο του Βλάχου δεν γίνεται Παρασκευή.

Α2 → Γ. Αν ο Μ ήταν 2ος, ο Σ θα ήταν 4ος και δεν χωρά η αλυσίδα Κ πριν από Λ με Λ-Ν διαδοχικούς και Ν όχι τελευταίο· το ίδιο για Μ 3ο ή 4ο. Άρα Μ 1ος και Σ 3ος. Οι δύο δυνατές σειρές είναι Μ-Κ-Σ-Ρ-Ν-Λ και Μ-Ρ-Σ-Κ-Ν-Λ. Τα Α, Β, Δ, Ε ισχύουν μόνο στη μία.

Α3 → Δ. Με τη Σταύρου στο Πρωτόκολλο, η Τζίμα παίρνει Προμήθειες ή Μισθοδοσία. Ο Παππάς δεν παίρνει Μισθοδοσία ούτε (κατά την υπόθεση) Αρχείο, άρα παίρνει Προμήθειες. Η Τζίμα παίρνει Μισθοδοσία και ο Ρήγας Αρχείο, όπως απαιτεί ο τελευταίος κανόνας.

Α4 → Β. Ο Ευθυμίου, χωρίς συνεχόμενες ημέρες, εργάζεται Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή. Ο Αλεξίου λείπει Δευτέρα, άρα η Δευτέρα θέλει έναν ακόμη από Βασιλείου/Γκίκα. Η μοναδική λύση: Αλεξίου Τρ-Τε-Πε, Βασιλείου Τρ-Τε-Πε, Γκίκας Δε-Πε-Πα, Δούκα Δε-Τρ-Πα, Ευθυμίου Δε-Τε-Πα. Πέμπτη: Αλεξίου, Βασιλείου, Γκίκας.

Επαγωγικός Συλλογισμός

Β1 → Δ. Τρεις κανόνες. Το βέλος στρέφεται δεξιόστροφα με βήμα που μεγαλώνει (45°, 90°, 135°, άρα 180°): δείχνει δεξιά. Η κουκκίδα πάει αριστερόστροφα από γωνία σε γωνία, το τρίγωνο δεξιόστροφα. Όταν συμπίπτουν στην ίδια γωνία, εμφανίζεται μαύρο τρίγωνο. Στην 5η εικόνα δεν συμπίπτουν: κουκκίδα πάνω αριστερά, λευκό τρίγωνο κάτω δεξιά. Το Α κρατά σταθερό βήμα 45°, το Ε μαυρίζει το τρίγωνο χωρίς σύμπτωση.

Β2 → Β. Δύο χαρακτηριστικά ανά κουτί. Πλήθος κύκλων: κάθε γραμμή έχει δικό της βήμα (+1, +2 με επαναφορά, −1), άρα στη 2η γραμμή 2-4-2-4. Μαύροι κύκλοι: αυξάνονται κατά έναν σε κάθε βήμα και μηδενίζονται όταν θα ξεπερνούσαν το πλήθος των κύκλων του κουτιού. Στη 2η γραμμή: 1, 2, 0, άρα 1. Τέσσερις κύκλοι, ένας μαύρος.

Β3 → Ε. Το μαύρο τετράγωνο προχωρά στα κελιά με σειρά ανάγνωσης και βήμα που μεγαλώνει (1, 2, 3, 4, 5): στην 4η εικόνα βρίσκεται κάτω αριστερά. Ο κύκλος πηγαίνει προς τα πίσω ανά δύο κελιά: βρίσκεται πάνω δεξιά. Ο κύκλος γίνεται γκρι μόνο όταν είναι στην ίδια γραμμή με το τετράγωνο· εδώ δεν είναι, άρα λευκός. Το Γ έχει σωστές θέσεις αλλά λάθος χρώμα.

Β4 → Γ. Το σχήμα εναλλάσσεται (τετράγωνο, κύκλος) και το χρώμα κάνει κύκλο τριών (λευκό, γκρι, μαύρο): 6η εικόνα μαύρος κύκλος. Ο δείκτης στρέφεται εναλλάξ κατά 45° και 90°: από 270° πάει στις 315° (πάνω αριστερά). Η κουκκίδα στην άκρη του δείκτη εμφανίζεται μόνο όταν το σχήμα είναι μαύρο. Οι γραμμές κάτω αριστερά αυξάνονται κατά μία μετά από κάθε κύκλο: μένουν τρεις.

Διαχείριση Εργασιακών Σεναρίων

Γ1 → Β. Λύνει την αιτία (ασαφή κριτήρια) με τη συμμετοχή των ίδιων και προβλέπει έλεγχο. Το Α επιβάλλει χωρίς να λύνει τη σύγκρουση, το Γ μεταθέτει το πρόβλημα προς τα πάνω, το Δ το αφήνει να διογκωθεί.

Γ2 → Γ. Συνδυάζει στήριξη, σταδιακή εφαρμογή και παρακολούθηση, και τηρεί την προθεσμία. Το Α αγνοεί την αιτία της αντίστασης, το Β αναβάλλει, το Δ δημιουργεί εξάρτηση από έναν άνθρωπο.

Γ3 → Α. Άμεση ενημέρωση της ιεραρχίας μέσω του αναπληρωτή, αποκατάσταση προς τους πολίτες και πρόληψη επανάληψης. Το Β χάνει πέντε ημέρες, το Γ αποκρύπτει, το Δ βάζει την απόδοση ευθυνών πριν από τη διόρθωση.

Γ4 → Δ. Ιεράρχηση, ανακατανομή και έγκαιρη ενημέρωση. Το Α δεν είναι βιώσιμο και αφήνει την ομάδα χωρίς καθοδήγηση, το Β αγνοεί τις προτεραιότητες, το Γ εγκαταλείπει τον στόχο χωρίς προσπάθεια.