Την ανάγκη ενίσχυσης του ανταγωνισμού στην ελληνική τραπεζική αγορά, με στόχο υψηλότερα επιτόκια καταθέσεων και περισσότερες επιλογές για τους αποταμιευτές, αναδεικνύει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, προτείνοντας μεταξύ άλλων τη δημιουργία ειδικών λογαριασμών με κρατικά καθοριζόμενες αποδόσεις.
Στην τελική έκθεση της κλαδικής έρευνας, που καλύπτει την περίοδο 2019 έως τις αρχές του 2025, η ανεξάρτητη αρχή διαπιστώνει ότι η υψηλή συγκέντρωση του τραπεζικού συστήματος, η περιορισμένη κινητικότητα των καταθετών και η πλεονάζουσα ρευστότητα των τραπεζών συντηρούν τα επιτόκια αποταμίευσης σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, Εθνική, Eurobank, Alpha Bank και Πειραιώς, ελέγχουν πάνω από το 90% των καταθέσεων. Παράλληλα, το 89% των συμμετεχόντων στην έρευνα διατηρεί ως βασική ή μοναδική τράπεζα μία από τις τέσσερις, ενώ λιγότεροι από ένας στους τρεις έχουν ανοίξει λογαριασμό σε διαφορετικό πιστωτικό ίδρυμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι αυξήσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας δεν μεταφέρθηκαν ουσιαστικά στους Έλληνες καταθέτες, καθώς οι τράπεζες δεν είχαν ισχυρά κίνητρα προσέλκυσης πρόσθετων κεφαλαίων.
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκεται η υιοθέτηση του γαλλικού μοντέλου αποταμιευτικών λογαριασμών, όπως τα Livret A και LEP, με επιτόκια που καθορίζονται μέσω κρατικής παρέμβασης. Στις αρχές του 2025, οι αποδόσεις τους διαμορφώνονταν στο 2,4% και 3,5% αντίστοιχα, όταν τα ελληνικά επιτόκια καταθέσεων πρώτης ζήτησης κυμαίνονταν μεταξύ 0,05% και 0,07%
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία προϊόντων που επιβραβεύουν τη συστηματική αποταμίευση, κατά το βελγικό πρότυπο, προσφέροντας πρόσθετο επιτόκιο για χρήματα που παραμένουν στον λογαριασμό επί συγκεκριμένο διάστημα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στην ευκολότερη αλλαγή τράπεζας, στη διαφάνεια και στη δυνατότητα άμεσης σύγκρισης επιτοκίων μέσω διαδικτυακών εργαλείων. Εξετάζεται ακόμη, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η φορητότητα τραπεζικών λογαριασμών, ώστε οι καταθέτες να μετακινούνται χωρίς να διαταράσσονται οι συναλλαγές τους.
