Αλλαγές στα μέτρα ασφαλείας των τραπεζικών καταστημάτων και των Αυτόματων Ταμειολογιστικών Μηχανών (ΑΤΜ) φέρνει νέα υπουργική απόφαση, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και η οποία αναθεωρεί το θεσμικό πλαίσιο που ισχύει από το 2009. Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρότερες προδιαγραφές προστασίας, συστήματα αποτροπής εκρήξεων, ενισχυμένη βιντεοεπιτήρηση και ειδικές διαδικασίες ελέγχου, με στόχο την αντιμετώπιση ληστειών και επιθέσεων σε τραπεζικές εγκαταστάσεις.
Η απόφαση του υπουργού Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ, καθορίζει τους όρους ασφαλείας για τα πιστωτικά ιδρύματα, τα υποκαταστήματά τους και τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Βαρύτητα δίνεται στην προστασία των ΑΤΜ από επιθέσεις με εκρηκτικές ύλες, αλλά και στην ασφάλεια εργαζομένων και συναλλασσομένων.
Μία από τις σημαντικότερες προβλέψεις αφορά την υποχρεωτική εγκατάσταση συστημάτων αποτροπής παραβίασης των ΑΤΜ με χρήση εκρηκτικών υλών. Οι τράπεζες και οι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών που διαχειρίζονται δικά τους δίκτυα ΑΤΜ καλούνται να ολοκληρώσουν την εγκατάσταση των συγκεκριμένων συστημάτων μέσα σε δώδεκα μήνες από την έναρξη ισχύος της απόφασης. Μεταξύ των λύσεων που προβλέπονται περιλαμβάνονται ειδικά συστήματα εξουδετέρωσης εκρήξεων, ενισχυμένη θωράκιση, ρολά ασφαλείας, μηχανισμοί παραγωγής καπνού, διάχυσης κόλλας και χρωματισμού τραπεζογραμματίων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για παράδειγμα, σε περίπτωση απόπειρας διάρρηξης ενός ΑΤΜ, ένας μηχανισμός χρωμοπαγίδας μπορεί να καταστήσει τα χαρτονομίσματα αναγνωρίσιμα ως προϊόντα παραβίασης, δυσχεραίνοντας την αξιοποίησή τους από τους δράστες. Παράλληλα, προβλέπεται η ισχυρή πάκτωση των μηχανημάτων στο έδαφος, ώστε να καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολη η αποκόλλησή τους. Από την υποχρέωση εγκατάστασης συστημάτων αποτροπής εκρήξεων εξαιρούνται ΑΤΜ που βρίσκονται σε κλειστούς χώρους ή σε εγκαταστάσεις με εικοσιτετράωρη φύλαξη, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Απαγόρευση εισόδου σε άτομα με καλυμμένα χαρακτηριστικά
Αλλαγές προβλέπονται και στον τρόπο επιτήρησης των τραπεζικών καταστημάτων. Η απόφαση καθιερώνει τη λειτουργία ψηφιακών συστημάτων καταγραφής εικόνας στις εισόδους και εξόδους, μπροστά από τα ταμεία και στους χώρους των χρηματοκιβωτίων. Για τους χώρους των ΑΤΜ προβλέπεται συνεχής καταγραφή καθ’ όλο το εικοσιτετράωρο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων να μην επιτρέπουν την είσοδο σε πρόσωπα με καλυμμένα ή αλλοιωμένα χαρακτηριστικά προσώπου, όταν αυτό κρίνεται αναγκαίο για την πρόληψη παράνομων ενεργειών. Για παράδειγμα, εάν κάποιος επιχειρήσει να εισέλθει σε τραπεζικό κατάστημα με τρόπο που αποκρύπτει τα χαρακτηριστικά του, η τράπεζα μπορεί να εφαρμόσει τον συγκεκριμένο περιορισμό, λαμβάνοντας υπόψη και την υπόλοιπη ισχύουσα νομοθεσία.
Διευκρινίζεται, πάντως, ότι τα συστήματα καταγραφής δεν επιτρέπεται να πραγματοποιούν βιομετρικό έλεγχο, ενώ οι εικόνες που λαμβάνονται κατά την είσοδο των πελατών πρέπει να αποθηκεύονται κρυπτογραφημένες, με πρόσβαση αποκλειστικά μέσω κωδικών.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει επίσης ειδικές θύρες ασφαλείας, χρηματοκιβώτια με χρονοκαθυστέρηση και σιωπηλούς συναγερμούς που συνδέονται απευθείας με την Αστυνομία. Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για καταστήματα στα οποία έχουν σημειωθεί επανειλημμένα περιστατικά ληστείας. Συγκεκριμένα, εάν σε ένα τραπεζικό κατάστημα διαπραχθούν τουλάχιστον δύο ληστείες μέσα σε διάστημα δώδεκα μηνών, οι θύρες ασφαλείας πρέπει να ενισχυθούν με σύστημα ανίχνευσης μετάλλων εντός έξι μηνών από τη δεύτερη ληστεία.
Αντίστοιχα, σε καταστήματα ηλεκτρονικής τραπεζικής χωρίς ταμεία μετρητών, δύο ληστείες μέσα σε έναν χρόνο ενεργοποιούν την υποχρέωση εγκατάστασης ειδικών θυρών ασφαλείας. Επιπλέον, προβλέπεται η δυνατότητα τοποθέτησης φυσικών εμποδίων μπροστά από τραπεζικά καταστήματα, όπως μεταλλικά προστατευτικά και κιγκλιδώματα, κατόπιν άδειας της αρμόδιας δημοτικής αρχής.
Διαρκής εκπαίδευση του προσωπικού
Η τήρηση των νέων μέτρων θα ελέγχεται από ειδικές επιτροπές, στις οποίες συμμετέχουν αξιωματικοί της Ελληνικής Αστυνομίας και εκπρόσωποι των τραπεζικών ιδρυμάτων, ενώ για τα τραπεζικά καταστήματα προβλέπεται και εκπροσώπηση των εργαζομένων. Μετά την αυτοψία θα εκδίδεται πιστοποιητικό ασφαλείας, εφόσον διαπιστώνεται συμμόρφωση με τις απαιτήσεις. Για παραβάσεις προβλέπεται επιβολή προστίμων στους υπεύθυνους φορείς.
Παράλληλα, οι διοικήσεις υποχρεούνται να μεριμνούν για την εκπαίδευση του προσωπικού, τη συντήρηση των συστημάτων και τη συνεργασία με τις αστυνομικές αρχές.
Η υπουργική απόφαση προβλέπει μεταβατικές προθεσμίες, με βασικό χρονικό ορίζοντα τους δώδεκα μήνες για την εφαρμογή σημαντικού μέρους των μέτρων. Ειδικά για την εγκατάσταση συστημάτων συνεχούς καταγραφής εικόνας από τους προβλεπόμενους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών δίνεται προθεσμία πέντε ετών.
