Τι είναι το Ελεγκτικό Συνέδριο;

Το Ελεγκτικό Συνέδριο είναι το ανώτατο δημοσιονομικό Δικαστήριο και συγχρόνως ο ανώτατος θεσμός δημοσιονομικού ελέγχου στη Χώρα. Αποτελεί πλήρη και αυτοτελή δικαιοδοτικό κλάδο, και η αμιγώς δικαστική του φύση διατηρείται ανεξάρτητα από τις ειδικότερες αρμοδιότητες που ασκεί.

Οι αρμοδιότητές του είναι τρεις: δικαιοδοτικές, ελεγκτικές και γνωμοδοτικές. Και σε όλες εγγυάται την τήρηση τριών αρχών: του κράτους δικαίου, της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και της δίκαιης δίκης. Επιπλέον παρακολουθεί την τήρηση της νομιμότητας, της κανονικότητας και των αρχών της καλής διακυβέρνησης στο σύνολο των δημόσιων φορέων και επιτηρεί τους δημόσιους υπολόγους.

Η Γενική Επιτροπεία της Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Είναι ανεξάρτητη δικαστική αρχή, που δρα ενιαία και αδιαίρετα υπέρ του δημοσίου συμφέροντος. Συμμετέχει στη δικαιοδοτική και τη γνωμοδοτική λειτουργία (όχι στην ελεγκτική) και μεριμνά ιδίως για τη δίκαιη απόδοση ευθυνών όταν κινεί τη δικαστική διαδικασία καταλογισμού. Ο Γενικός Επίτροπος μπορεί, μάλιστα, να ζητήσει από τον Πρόεδρο τη σύγκληση της πλήρους Ολομέλειας για σοβαρά ζητήματα γενικότερου ενδιαφέροντος.

Τι δικάζει, τι ελέγχει και για τι γνωμοδοτεί το ΕλΣυν

Δικαιοδοτικά, το ΕλΣυν δικάζει ένδικα βοηθήματα και μέσα κατά καταλογιστικών πράξεων ή αποφάσεων από τον έλεγχο των δημόσιων λογαριασμών και τη λογοδοσία των δημόσιων υπολόγων και τις διαφορές από την απονομή σύνταξης σε όσους η σύνταξη βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Επίσης, δικάζει τις υποθέσεις αστικής ευθύνης των πολιτικών και στρατιωτικών δημοσίων υπαλλήλων, καθώς και των υπαλλήλων ΟΤΑ και άλλων ΝΠΔΔ.

Ελεγκτικά, το ΕλΣυν ελέγχει τις δαπάνες και τους λογαριασμούς των φορέων της ελεγκτικής του δικαιοδοσίας και διενεργεί κάθε έλεγχο για την έκθεση προς τη βουλή για τον απολογισμό και τον ισολογισμό του κράτους. Ο προληπτικός έλεγχος νομιμότητας και κανονικότητας δαπανών δεν είναι ο κανόνας γίνεται στις εξαιρετικές περιπτώσεις που το ΕλΣυν κρίνει, ύστερα από εκτίμηση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου στου φορέα, ότι μόνον έτσι διασφαλίζεται η νόμιμη και κανονική διάθεση του δημοσίου χρήματος. Το ΕλΣυν επιτηρεί τους δημόσιους υπολόγους και τους επιβάλλει χρηματική κύρωση αν δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα τους λογαριασμούς τους. Μπορεί να ελέγξει την Τράπεζα της Ελλάδας για τη φύλαξη και διαχείριση των διαθεσίμων του κράτους και την αποτελεσματικότητα του συστήματος εσωτερικού ελέγχου του Υπερταμείου, της ΕΤΑΔ, του ΤΧΣ και του ΤΑΙΠΕΔ, όπως προβλέπει το Ετήσιο Πρόγραμμα Ελέγχων του. Τέλος, μπορεί να αναλάβει τον έλεγχο διεθνούς οργανισμού στον οποίο συμμετέχει η Ελλάδα αντί αποζημιώσεως.

Γνωμοδοτικά, το ΕλΣυν γνωμοδοτεί για νομοσχέδια που αφορούν συντάξεις ή αναγνώριση υπηρεσίας για δικαίωμα σύνταξης. Επίσης, γνωμοδοτεί σε δημοσιονομικής φύσης ερωτήματα υπουργών, εφόσον η γνώμη δεν προκαταλαμβάνει την επίλυση διαφοράς που εκκρεμεί ήδη σε δικαιοδοτικό του σχηματισμό.

Η Ολομέλεια και οι αριθμοί της

Η πλήρης Ολομέλεια: Πρόεδρος, Αντιπρόεδροι και Σύμβουλοι. Λειτουργεί σε μείζονα και σε τρεις ελάσσονες σχηματισμούς. Η μείζων: 31 μέλη ο Πρόεδρος, όλοι οι Αντιπρόεδροι και Σύμβουλοι από κλήρωση, που συμμετέχουν για ένα δικαστικό έτος. Αν Σύμβουλος δεν κληρωθεί επί δύο συναπτά έτη, συμμετέχει υποχρεωτικά στην Ολομέλεια του τρίτου έτους. Η ελάσσων: 15 μέλη, τρεις σχηματισμοί, Πρόεδρος, Αντιπρόεδροι κατανεμημένοι κατ’ αρχαιότητα, Σύμβουλοι από κλήρωση που γίνεται κάθε τρία έτη, αν χρειαστεί Σύμβουλος σε δύο σχηματισμούς, επιλέγεται ο νεότερος, μπορούν να συμμετέχουν έως δύο Πάρεδροι με συμβουλευτική γνώμη, αν το προβλέπει ο κανονισμός.

Απαρτία: οι μισοί συν ένας του συνολικού αριθμού των μελών, μαζί με τον Πρόεδρο ή τον νόμιμο αναπληρωτή του. Και ο αριθμός διατηρείται περιττός με την αποχώρηση του νεότερου Συμβούλου ή αν αυτός είναι εισηγητής στην υπόθεση, του αμέσως αρχαιότερού του. Στις δικαστικές διακοπές η Ολομέλεια έχει 7 μέλη. Και σε έκτακτες περιπτώσεις η δημοσίευση αποφάσεων της Ολομέλειας μπορεί να γίνει από κλιμάκιο 5 μελών της, που συγκροτείται με απόφαση του Προέδρου.

Την Πλήρη Ολομέλεια για θέματα γενικότερου ενδιαφέροντος συγκαλεί ο Πρόεδρος, αν το κρίνει αναγκαίο. Μπορεί να το ζητήσει ο Γενικός Επίτροπος. Και είναι υποχρεωτική αν τη ζητήσει εγγράφως το ένα τρίτο των μελών, αν δεν συγκληθεί μέσα σε 5 ημέρες, τη συγκαλούν οι ίδιοι με αίτησή τους που γνωστοποιείται σε όλα τα μέλη.

Τμήματα και Κλιμάκια: ποιος ψηφίζει και ποιος απλώς γνωμοδοτεί

Δέκα Τμήματα: η Ολομέλεια ανακατανέμει τις τρεις κατηγορίες αρμοδιοτήτων με απόφαση που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Κάθε Τμήμα: ένας Αντιπρόεδρος ως Πρόεδρος ή ο νόμιμος αναπληρωτής του, δύο Σύμβουλοι και δύο Πάρεδροι. Οι Πάρεδροι στα Τμήματα μετέχουν με γνώμη συμβουλευτική. Αν το Τμήμα λειτουργεί επταμελές, προστίθενται δύο Σύμβουλοι. Ο Πρόεδρος του Δικαστηρίου μπορεί να προεδρεύει σε οποιοδήποτε Τμήμα. Η σύνθεση καθορίζετια κάθε έτος από την Ολομέλεια.

Κλιμάκια: ένας Σύμβουλος Πρόεδρος και δύο Πάρεδροι. Τον έναν Πάρεδρο μπορεί να τον αναπληρώνει Εισηγητής ή δόκιμος Εισηγητής. Στα Κλιμάκια Προσυμβατικού Ελέγχου, μετέχει Εισηγητής με διετή τουλάχιστον υπηρεσία, στην οποία μετρά και η δόκιμη. Εισηγητές και δόκιμοι Εισηγητές μετέχουν με γνώμη αποφασιστική. Αν η τριμελής σύνθεση δεν μπορεί να αποφασίσει, το Κλιμάκιο συνεδριάζει πενταμελές με δύο επιπλέον Παρέδρους.

Το διοικητικό κομμάτι: Γενικοί Συντονιστές και Επίτροποι

Ο Γενικός Συντονιστής Διοίκησης είναι ο αποκλειστικός αρμόδιος για την ασφάλεια κτιρίων και εγκαταστάσεων, την πυρασφάλεια, την υγειονομική προστασία και την εφαρμογή της νομοθεσίας προσωπικών δεδομένων ως προς τις διοικητικής φύσης εργασίες, ασκεί και τις αρμοδιότητες γενικού διευθυντή οικονομικών υπηρεσιών. Ο Πρόεδρος μπορεί να του απευθύνει συστάσεις, χωρίς να υποκαθίστανται στις ευθύνες του. Οι Γενικοί Συντονιστές Επιτρόπων συντονίζουν και εποπτεύουν το ελεγκτικό έργο των Υπηρεσιών Επιτρόπων. Και όλοι οι Γενικοί Συντονιστές ασκούν την πειθαρχική δίωξη κατά των υπαλλήλων της αρμοδιότητάς τους.

Η σχέση με τη βουλή: πρόγραμμα, έκθεση, απολογισμός

Κάθε χρόνο ο Πρόεδρος του ΕλΣυν παρουσιάζει στη βουλή το Ετήσιο Πρόγραμμα Ελέγχων. Το κοινοποιεί στον Πρόεδρο της Βουλής 10 ημέρες πριν. Η βουλή μπορεί να προτείνει προτεραιότητα σε ορισμένους ελέγχους και να εκφράσει ενδιαφέρον για άλλους, πέραν των προγραμματισμένων, έως τρεις κατ’ έτος, ιδίως για αδυναμίες στα συστήματα δημόσιας διαχείρισης.

Την Ετήσια Έκθεση Ευρημάτων, Πορισμάτων και Συστάσεων, την εκδίδει η Ολομέλεια, την εγχειρίζει ο Πρόεδρος του ΕλΣυν στον Πρόεδρο της Βουλής. Περιέχει κατηγοριοποιημένα ευρήματα και πορίσματα από το ελεγκτικό και το δικαιοδοτικό έργο, τα συμπεράσματα των θεματικών ελέγχων και συστάσεις για μεταρρυθμίσεις. Την προετοιμάζει το Όγδοο Τμήμα, υποβάλλεται στην Ολομέλεια που αποφασίζει την έκδοση, και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

Ο έλεγχος του Απολογισμού, του Ισολογισμού και των λοιπών χρηματοοικονομικών καταστάσεων του Κράτους, γίνεται από την αρμόδια Υπηρεσία Επιτρόπου κατά τις αρχές και τα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Ανωτάτων Ελεγκτικών Θεσμών, οι παρατηρήσεις λέγονται «Διαδηλώσεις» και μπαίνουν σε έκθεση που επεξεργάζεται το αρμόδιο Τμήμα Ελέγχων και εγκρίνει οριστικά η Ολομέλεια. Οι λογαριασμοί επιστρέφονται στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους μαζί με την έκθεση.

Πού σταματά ο έλεγχος

Τα ζητήματα που ανακύπτουν παρεμπιπτόντως επιτρέπεται να εξεταστούν, με επιφύλαξη του δεδικασμένου. Τα ελεγκτικά όργανα δεσμεύονται από τις δικαστικές αποφάσεις που ισχύουν έναντι όλων, από τις αμετάκλητες καταδικαστικές ποινικές αποφάσεις ως προς τα πραγματικά περιστατικά, από τις αμετάκλητες αθωωτικές και τα αμετάκλητα απαλλακτικά βουλεύματα εκτός αν η αθώωση στηρίχθηκε σε έλλειψη στοιχείων που δεν αποτελούν προϋπόθεση εφαρμογής του νόμου κατά τον έλεγχο του ΕλΣυν. Ο έλεγχος σκοπιμότητας εκφεύγει της αρμοδιότητας με επιφύλαξη των ελέγχων χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης (οικονομικότητα, αποδοτικότητα, αποτελεσματικότητα). Τέλος, αναγνωρίζεται στους ελεγχόμενους εύλογο περιθώριο εκτίμησης κατά την ερμηνεία των κανόνων.

Οι έλεγχοι που δεν παραλείπονται

Υπάρχουν έλεγχοι που πρέπει να γίνουν. Ο έλεγχος Απολογισμού και Ισολογισμού του Κράτους: υποχρεωτικός, ετήσιος καταλήγει σε ελεγκτική γνώμη. Ως προς τον Απολογισμό είναι έλεγχος αξιοπιστίας και νομιμότητας-κανονικότητας των υποκείμενων πράξεων, ως προς τον Ισολογισμό, μόνο αξιοπιστίας. Οι προσυμβατικοί έλεγχοι: υποχρεωτικοί έλεγχοι νομιμότητας εξατομικευμένων πράξεων. Οι έλεγχοι απολογισμού και ισολογισμού των ΟΤΑ και των άλλων ΝΠΔΔ: τουλάχιστον μία φορά ανά τετραετία και δεν καταλήγουν υποχρεωτικώς σε ελεγκτική γνώμη. Και ο έλεγχος αποτελεσματικότητας του συστήματος εσωτερικού ελέγχου: υποχρεωτικός, μέσα στο έτος, συγχρόνως ως θεματικός.

Τι πρέπει να ξέρετε οπωσδήποτε

• Φύση (άρθρο 1): ανώτατο δημοσιονομικό Δικαστήριο + ανώτατος θεσμός δημοσιονομικού ελέγχου, πλήρης και αυτοτελής δικαιοδοτικός κλάδος, η αμιγώς δικαστική φύση διατηρείται ανεξάρτητα από τις ειδικότερες αρμοδιότητες.
• Αποστολή (άρθρο 2): 3 αρμοδιότητες (δικαιοδοτικές, ελεγκτικές, γνωμοδοτικές) + 3 αρχές (κράτος δικαίου, δημοσιονομική βιωσιμότητα, δίκαιη δίκη), παρακολούθηση νομιμότητας, κανονικότητας, καλής διακυβέρνησης σε όλους τους δημόσιους φορείς· επιτήρηση δημόσιων υπολόγων.
• Γενική Επιτροπεία (άρθρο 7): ανεξάρτητη δικαστική αρχή, δρα ενιαία και αδιαίρετα υπέρ του δημοσίου συμφέροντος, συμμετέχει στη δικαιοδοτική και γνωμοδοτική (όχι στην ελεγκτική) λειτουργία.
• Συνταγματική βάση (άρθρα 8–10): καταλογισμοί και συντάξεις, αστική ευθύνη υπαλλήλων, έλεγχος δαπανών και λογαριασμών, απολογισμός/ισολογισμός, προσυμβατικός έλεγχος, γνωμοδοτήσεις για συνταξιοδοτικά νομοσχέδια.
• Προληπτικός έλεγχος (άρθρο 9 παρ. 1 περ. β΄): μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ύστερα από εκτίμηση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου του φορέα.
• Μείζων Ολομέλεια (άρθρο 18 παρ. 3): 31 μέλη, Σύμβουλοι με κλήρωση για ένα δικαστικό έτος, αν δεν κληρωθεί δύο συναπτά έτη → υποχρεωτικά το τρίτο.
• Ελάσσων Ολομέλεια (άρθρο 18 παρ. 4): 3 σχηματισμοί × 15 μέλη, κλήρωση Συμβούλων κάθε 3 έτη, αν χρειάζεται Σύμβουλος σε δύο σχηματισμούς → ο νεότερος, έως 2 Πάρεδροι με συμβουλευτική γνώμη (αν το προβλέπει ο κανονισμός).
• Απαρτία Ολομέλειας (άρθρο 18 παρ. 5): μισοί συν ένας, ο αριθμός παραμένει περιττός με αποχώρηση του νεότερου Συμβούλου (ή, αν είναι εισηγητής, του αμέσως αρχαιότερού του).
• 7 και 5 (άρθρο 18 παρ. 6–7): 7 μέλη στις δικαστικές διακοπές, 5μελές κλιμάκιο για δημοσίευση αποφάσεων σε έκτακτες περιπτώσεις, με απόφαση του Προέδρου.
• Σύγκληση πλήρους Ολομέλειας (άρθρο 20): Πρόεδρος, αίτημα Γενικού Επιτρόπου, υποχρεωτική αν ζητηθεί εγγράφως από το 1/3 των μελών – αν δεν συγκληθεί σε 5 ημέρες, τη συγκαλούν οι ίδιοι.
• Τμήματα (άρθρα 22–23): 10 Τμήματα, 1 Αντιπρόεδρος + 2 Σύμβουλοι + 2 Πάρεδροι (συμβουλευτική γνώμη), επταμελές = +2 Σύμβουλοι, σύνθεση κάθε έτος από την Ολομέλεια, ανακατανομή αρμοδιοτήτων με απόφαση Ολομέλειας στην ΕτΚ.
• Κλιμάκια (άρθρο 28): 1 Σύμβουλος + 2 Πάρεδροι (αποφασιστική γνώμη), αναπλήρωση Παρέδρου από Εισηγητή ή δόκιμο Εισηγητή· στα Κλιμάκια Προσυμβατικού Ελέγχου Εισηγητής με διετή τουλάχιστον υπηρεσία, αδυναμία απόφασης → πενταμελές με +2 Παρέδρους.
• Γενικοί Συντονιστές (άρθρο 44): Διοίκησης → ασφάλεια, πυρασφάλεια, υγειονομική προστασία, προσωπικά δεδομένα, γενικός διευθυντής οικονομικών υπηρεσιών, Επιτρόπων → συντονισμός και εποπτεία ελεγκτικού έργου, όλοι → πειθαρχική δίωξη υπαλλήλων της αρμοδιότητάς τους.
• Επίτροπος Γραμματείας (άρθρο 45 παρ. 3): παρίσταται στις δημόσιες συνεδριάσεις, συντάσσει πρακτικά, επικυρώνει αντίγραφα πράξεων, αποφάσεων και εγγράφων αλληλογραφίας.
• Ετήσιο Πρόγραμμα Ελέγχων (άρθρο 50): παρουσίαση στη Βουλή από τον Πρόεδρο, κοινοποίηση στον Πρόεδρο της Βουλής 10 ημέρες πριν, η Βουλή μπορεί να ζητήσει έως 3 επιπλέον ελέγχους κατ’ έτος.
• Ετήσια Έκθεση (άρθρο 51): εκδίδει η Ολομέλεια, εγχειρίζει ο Πρόεδρος ΕλΣυν στον Πρόεδρο της Βουλής, προετοιμάζει το Όγδοο Τμήμα, δημοσιεύεται στην ΕτΚ.
• Απολογισμός/Ισολογισμός (άρθρο 53): πρότυπα Διεθνούς Οργανισμού Ανωτάτων Ελεγκτικών Θεσμών, οι παρατηρήσεις λέγονται «Διαδηλώσεις».
• Όρια ελέγχου (άρθρο 73): παρεμπίπτων έλεγχος επιτρέπεται, δέσμευση από αμετάκλητες ποινικές αποφάσεις (με την εξαίρεση της παρ. 2), ο έλεγχος σκοπιμότητας εκφεύγει – όχι όμως οι έλεγχοι οικονομικότητας, αποδοτικότητας, αποτελεσματικότητας, εύλογο περιθώριο εκτίμησης.
• Εγγυήσεις (άρθρα 74–75): δικαιώματα άμυνας πριν από μέτρα και κυρώσεις, πλήρης τεκμηρίωση, ειδική και επαρκής αιτιολογία δυσμενών πράξεων.
• Ποινικά (άρθρο 76): ανεξαρτησία από ποινικές διαδικασίες, όχι έλεγχοι αποκλειστικά για ποινικά αδικήματα, καμία διαβεβαίωση στις εκθέσεις, ανακοίνωση σε Πρόεδρο ΕλΣυν, εισαγγελέα, Υπουργό/αρμόδιο όργανο.
• Υποχρεωτικοί έλεγχοι (άρθρο 99): Απολογισμός → αξιοπιστία + νομιμότητα/κανονικότητα, Ισολογισμός → μόνο αξιοπιστία, ετήσιος, με ελεγκτική γνώμη, ΟΤΑ/ΝΠΔΔ → τουλάχιστον μία φορά ανά τετραετία, χωρίς υποχρεωτική ελεγκτική γνώμη, έλεγχος συστήματος εσωτερικού ελέγχου → υποχρεωτικός, εντός του έτους, ως θεματικός.

Συνοπτικές ερωτήσεις – απαντήσεις

Ε: Τι είναι το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά τον Οργανικό του Νόμο;

Α: Το ανώτατο δημοσιονομικό Δικαστήριο και συγχρόνως ο ανώτατος θεσμός δημοσιονομικού ελέγχου στη Χώρα· πλήρης και αυτοτελής δικαιοδοτικός κλάδος.

(άρθρο 1)

Ε: Ποιες αρχές εγγυάται το Ελεγκτικό Συνέδριο κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του;

Α: Την τήρηση των αρχών του κράτους δικαίου, της δημοσιονομικής βιωσιμότητας και της δίκαιης δίκης.

(άρθρο 2 παρ. 1)

Ε: Η Γενική Επιτροπεία της Επικρατείας συμμετέχει και στην ελεγκτική λειτουργία του Δικαστηρίου;

Α: Όχι. Συμμετέχει στην άσκηση της δικαιοδοτικής και της γνωμοδοτικής λειτουργίας.

(άρθρο 7)

Ε: Σε ποια συνταγματική διάταξη στηρίζεται η εκδίκαση των διαφορών από την απονομή σύνταξης;

Α: Στην περ. στ΄ της παρ. 1 του άρθρου 98 του Συντάγματος, εφόσον η σύνταξη βαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό.

(άρθρο 8 παρ. 3)

Ε: Πότε διενεργεί το Συνέδριο προληπτικό έλεγχο νομιμότητας και κανονικότητας δαπανών;

Α: Στις εξαιρετικές περιπτώσεις που κρίνει, ύστερα από εκτίμηση των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου του ελεγχόμενου φορέα, ότι μόνον έτσι διασφαλίζεται η νόμιμη και κανονική διάθεση του δημοσίου χρήματος.

(άρθρο 9 παρ. 1 περ. β΄)

Ε: Τι κύρωση μπορεί να επιβάλει το Συνέδριο σε δημόσιο υπόλογο που δεν υποβάλλει ή υποβάλλει εκπρόθεσμα τους λογαριασμούς του;

Α: Χρηματική κύρωση.

(άρθρο 9 παρ. 4)

Ε: Μπορεί το Ελεγκτικό Συνέδριο να ελέγξει την Τράπεζα της Ελλάδος;

Α: Ναι, ως προς τη φύλαξη και διαχείριση των χρηματικών διαθεσίμων του Κράτους και των άλλων φορέων Γενικής Κυβέρνησης, και ως προς την άσκηση δημόσιας εξουσίας που της έχει ανατεθεί, όταν ενεργεί αυτοτελώς και όχι σε εκτέλεση όρων οργάνου της ΕΕ.

(άρθρο 9 παρ. 7)

Ε: Ποιοι φορείς αναφέρονται ως δυνάμενοι να ελεγχθούν ως προς την αποτελεσματικότητα του συστήματος εσωτερικού ελέγχου τους;

Α: Η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας, η Εταιρεία Ακινήτων του Ελληνικού Δημοσίου, το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και το ΤΑΙΠΕΔ, όπως προβλέπεται στο Ετήσιο Πρόγραμμα Ελέγχων.

(άρθρο 9 παρ. 8)

Ε: Με ποιον όρο γνωμοδοτεί το Συνέδριο σε δημοσιονομικής φύσης ερωτήματα υπουργών;

Α: Εφόσον η γνώμη δεν προκαταλαμβάνει την επίλυση διαφοράς που εκκρεμεί ήδη σε δικαιοδοτικό του σχηματισμό.

(άρθρο 10 παρ. 2 περ. γ΄)

Ε: Από πόσα μέλη αποτελείται η μείζων Ολομέλεια και πώς επιλέγονται οι Σύμβουλοι;

Α: Από 31 μέλη: Πρόεδρο, όλους τους Αντιπροέδρους και Συμβούλους που προκύπτουν από κλήρωση, οι κληρωθέντες συμμετέχουν για ένα δικαστικό έτος.

(άρθρο 18 παρ. 3)

Ε: Σύμβουλος δεν κληρώθηκε για τη μείζονα Ολομέλεια επί δύο συναπτά έτη. Τι γίνεται;

Α: Συμμετέχει υποχρεωτικά στη σύνθεση της Ολομέλειας του τρίτου έτους.

(άρθρο 18 παρ. 3)

Ε: Κάθε πότε διενεργείται η κλήρωση των Συμβούλων για την ελάσσονα Ολομέλεια;

Α: Κάθε τρία έτη.

(άρθρο 18 παρ. 4)

Ε: Αν για τη συγκρότηση των τριών σχηματισμών της ελάσσονος Ολομέλειας απαιτείται Σύμβουλος να συμμετέχει σε δύο, ποιος επιλέγεται;

Α: Ο νεότερος Σύμβουλος.

(άρθρο 18 παρ. 4)

Ε: Πώς διατηρείται περιττός ο αριθμός των μελών της Ολομέλειας;

Α: Με την αποχώρηση του νεότερου Συμβούλου ή, αν αυτός είναι εισηγητής στην κρινόμενη υπόθεση, με την αποχώρηση του αμέσως αρχαιοτέρου του.

(άρθρο 18 παρ. 5)

Ε: Από πόσα μέλη συγκροτείται η Ολομέλεια κατά τις δικαστικές διακοπές;

Α: Από επτά (7) μέλη.

(άρθρο 18 παρ. 6)

Ε: Μπορεί να γίνει δημοσίευση απόφασης της Ολομέλειας από λιγότερα μέλη;

Α: Σε έκτακτες περιπτώσεις, από κλιμάκιο πέντε (5) μελών της, που συγκροτείται με απόφαση του Προέδρου.

(άρθρο 18 παρ. 7)

Ε: Το ένα τρίτο των μελών ζήτησε εγγράφως τη σύγκληση της πλήρους Ολομέλειας και ο Πρόεδρος δεν τη συγκάλεσε εντός πέντε ημερών. Τι μπορούν να κάνουν;

Α: Να τη συγκαλέσουν οι ίδιοι με αίτησή τους, η οποία γνωστοποιείται σε όλα τα μέλη της.

(άρθρο 20 παρ. 3)

Ε: Πόσα Τμήματα λειτουργούν στο Ελεγκτικό Συνέδριο και πώς μπορούν να ανακατανεμηθούν οι αρμοδιότητές τους;

Α: Δέκα (10) Τμήματα, η ανακατανομή γίνεται με απόφαση της Ολομέλειας που δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

(άρθρο 22)

Ε: Ποια η σύνθεση ενός Τμήματος και με ποια γνώμη μετέχουν οι Πάρεδροι;

Α: Ένας Αντιπρόεδρος (ή ο νόμιμος αναπληρωτής του) ως Πρόεδρος, δύο Σύμβουλοι και δύο Πάρεδροι, οι Πάρεδροι μετέχουν με γνώμη συμβουλευτική.

(άρθρο 23 παρ. 1)

Ε: Τι αλλάζει όταν το Τμήμα λειτουργεί με επταμελή σύνθεση;

Α: Προστίθενται στη σύνθεσή του δύο Σύμβουλοι.

(άρθρο 23 παρ. 1)

Ε: Ποια η σύνθεση Κλιμακίου και με ποια γνώμη μετέχουν οι Πάρεδροι σε αυτό;

Α: Ένας Σύμβουλος ως πρόεδρος και δύο Πάρεδροι, Πάρεδροι, Εισηγητές και δόκιμοι Εισηγητές μετέχουν με γνώμη αποφασιστική.

(άρθρο 28 παρ. 1 και 3)

Ε: Ποιος μπορεί να αναπληρώνει Πάρεδρο στα Κλιμάκια Προσυμβατικού Ελέγχου;

Α: Εισηγητής με διετή τουλάχιστον υπηρεσία, στην οποία συνυπολογίζεται και η υπηρεσία του ως δόκιμου Εισηγητή.

(άρθρο 28 παρ. 2)

Ε: Τριμελές Κλιμάκιο αδυνατεί να λάβει απόφαση. Τι γίνεται;

Α: Συνεδριάζει με πενταμελή σύνθεση, στην οποία συμμετέχουν επιπλέον δύο Πάρεδροι.

(άρθρο 28 παρ. 4)

Ε: Ποιος ασκεί τις αρμοδιότητες γενικού διευθυντή οικονομικών υπηρεσιών στο Ελεγκτικό Συνέδριο;

Α: Ο Γενικός Συντονιστής Διοίκησης.

(άρθρο 44 παρ. 1)

Ε: Μπορεί ο Πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου να απευθύνει συστάσεις στον Γενικό Συντονιστή Διοίκησης;

Α: Ναι, χωρίς όμως να υποκαθίσταται στις ευθύνες του.

(άρθρο 44 παρ. 1)

Ε: Ποιος ασκεί την πειθαρχική δίωξη κατά των υπαλλήλων του Ελεγκτικού Συνεδρίου;

Α: Οι Γενικοί Συντονιστές, για τους υπαλλήλους που υπάγονται στην αρμοδιότητά τους.

(άρθρο 44 παρ. 3)

Ε: Ποιος επικυρώνει τα αντίγραφα των πράξεων και αποφάσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου;

Α: Ο Επίτροπος της Υπηρεσίας Επιτρόπου στη Γραμματεία και οι προϊστάμενοι των τμημάτων της.

(άρθρο 45 παρ. 3)

Ε: Πόσες ημέρες πριν από την παρουσίαση στη Βουλή κοινοποιείται το Ετήσιο Πρόγραμμα Ελέγχων στον Πρόεδρο της Βουλής;

Α: Δέκα (10) ημέρες πριν.

(άρθρο 50)

Ε: Μπορεί η Βουλή να ζητήσει ελέγχους πέραν των προγραμματισμένων;

Α: Μπορεί να εκφράσει ενδιαφέρον για τη διενέργεια και άλλων ελέγχων, έως τριών κατ’ έτος, ιδίως με αντικείμενο αδυναμίες στα συστήματα δημόσιας διαχείρισης.

(άρθρο 50)

Ε: Ποιο Τμήμα προετοιμάζει την Ετήσια Έκθεση προς τη Βουλή και ποιος αποφασίζει την έκδοσή της;

Α: Το Όγδοο Τμήμα, την έκδοση αποφασίζει η Ολομέλεια, και η έκθεση δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.

(άρθρο 51 παρ. 3)

Ε: Σε ποιον εγχειρίζεται η Ετήσια Έκθεση και από ποιον;

Α: Στον Πρόεδρο της Βουλής, από τον Πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

(άρθρο 51 παρ. 1)

Ε: Πώς ονομάζονται οι παρατηρήσεις που προκύπτουν από τον έλεγχο του Απολογισμού και Ισολογισμού του Κράτους;

Α: «Διαδηλώσεις», περιλαμβάνονται σε έκθεση που επεξεργάζεται το αρμόδιο Τμήμα Ελέγχων και εισάγεται στην Ολομέλεια για οριστική έγκριση.

(άρθρο 53 παρ. 2)

Ε: Σύμφωνα με ποια πρότυπα διενεργείται ο έλεγχος των λογαριασμών του Κράτους;

Α: Σύμφωνα με τις αρχές και τα πρότυπα του Διεθνούς Οργανισμού Ανωτάτων Ελεγκτικών Θεσμών, από την αρμόδια Υπηρεσία Επιτρόπου.

(άρθρο 53 παρ. 2)

Ε: Δεσμεύονται τα ελεγκτικά όργανα από αμετάκλητη αθωωτική απόφαση ποινικού δικαστηρίου;

Α: Κατ’ αρχήν ναι, εκτός αν η αθώωση στηρίχθηκε σε έλλειψη αντικειμενικών ή υποκειμενικών στοιχείων που δεν αποτελούν προϋπόθεση εφαρμογής του νόμου κατά τον έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

(άρθρο 73 παρ. 2)

Ε: Ελέγχει το Ελεγκτικό Συνέδριο τη σκοπιμότητα των πράξεων των ελεγχόμενων φορέων;

Α: Όχι, ο έλεγχος σκοπιμότητας εκφεύγει της αρμοδιότητάς του, με την επιφύλαξη των ελέγχων χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης (οικονομικότητας, αποδοτικότητας, αποτελεσματικότητας).

(άρθρο 73 παρ. 3)

Ε: Τι αναγνωρίζεται στα όργανα των ελεγχόμενων φορέων κατά την ερμηνεία των εφαρμοστέων κανόνων;

Α: Εύλογο περιθώριο εκτίμησης, ανάλογα με το πλαίσιο, τον βαθμό σαφήνειας των κανόνων και την προηγούμενη ή μη ερμηνεία τους από τα δικαστήρια.

(άρθρο 73 παρ. 4)

Ε: Ποια απαίτηση θέτει ο νόμος για τις πράξεις με τις οποίες επιβάλλονται δυσμενή μέτρα σε πρόσωπα;

Α: Να είναι ειδικώς και επαρκώς αιτιολογημένες, οι έλεγχοι εν γένει πρέπει να είναι πλήρως τεκμηριωμένοι.

(άρθρο 75)

Ε: Διενεργεί το Ελεγκτικό Συνέδριο ελέγχους αποκλειστικά για τον εντοπισμό ποινικών αδικημάτων;

Α: Όχι· και οι πράξεις ή εκθέσεις ελέγχου του δεν περιλαμβάνουν διαβεβαίωση σχετικά με την τέλεση ή μη ποινικώς κολάσιμων πράξεων.

(άρθρο 76 παρ. 2)

Ε: Σε ποιους ανακοινώνεται ποινικώς κολάσιμη πράξη που διαπιστώνεται κατά τον έλεγχο λογαριασμών;

Α: Στον Πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στον αρμόδιο εισαγγελέα, στον Υπουργό ή άλλο αρμόδιο όργανο στο οποίο υπάγεται ο υπόλογος.

(άρθρο 76 παρ. 3)

Ε: Ποια η διαφορά του ελέγχου Απολογισμού από τον έλεγχο Ισολογισμού του Κράτους;

Α: Ο έλεγχος του Απολογισμού είναι έλεγχος αξιοπιστίας λογαριασμού και νομιμότητας-κανονικότητας των υποκείμενων πράξεων, του Ισολογισμού μόνο έλεγχος αξιοπιστίας του λογαριασμού. Και οι δύο είναι υποχρεωτικοί, ετήσιοι και καταλήγουν σε ελεγκτική γνώμη.

(άρθρο 99 παρ. 1)

Ε: Κάθε πότε ελέγχονται ο απολογισμός και ο ισολογισμός των ΟΤΑ και καταλήγει ο έλεγχος σε ελεγκτική γνώμη;

Α: Τουλάχιστον μία φορά ανά τετραετία, δεν καταλήγει υποχρεωτικώς σε διατύπωση ελεγκτικής γνώμης.

(άρθρο 99 παρ. 3)

Ε: Είναι υποχρεωτικός ο έλεγχος αποτελεσματικότητας του συστήματος εσωτερικού ελέγχου του ελεγχόμενου φορέα;

Α: Ναι, διεξάγεται κατά τη διάρκεια του έτους, συγχρόνως ως θεματικός έλεγχος στα θέματα του Ετήσιου Προγράμματος Ελέγχων.

(άρθρο 99 παρ. 4)

Μικρά πρακτικά

Πρακτικό 1. Σε Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη διάσκεψη, ο Πάρεδρος διαφωνεί με τους δύο Συμβούλους. Μετρά η ψήφος του;

Απάντηση: Όχι. Στα Τμήματα οι Πάρεδροι μετέχουν με γνώμη συμβουλευτική (άρθρο 23 παρ. 1). Αντίθετα, σε Κλιμάκιο η γνώμη τους είναι αποφασιστική (άρθρο 28 παρ. 3).

Πρακτικό 2. Κλιμάκιο Προσυμβατικού Ελέγχου: απουσιάζει Πάρεδρος και ορίζεται να τον αναπληρώσει δόκιμος Εισηγητής με έναν χρόνο υπηρεσίας. Είναι νόμιμη η σύνθεση;

Απάντηση: Όχι. Στα Κλιμάκια Προσυμβατικού Ελέγχου τον Πάρεδρο αναπληρώνει Εισηγητής με διετή τουλάχιστον υπηρεσία (συνυπολογιζόμενης της δόκιμης) – άρθρο 28 παρ. 2. Η γενική δυνατότητα αναπλήρωσης από δόκιμο Εισηγητή (παρ. 1) δεν αρκεί εδώ.

Πρακτικό 3. Υπουργός ζητεί γνώμη του Ελεγκτικού Συνεδρίου για δημοσιονομικό ζήτημα το οποίο όμως αποτελεί αντικείμενο έφεσης που εκκρεμεί σε Τμήμα του. Γνωμοδοτεί;

Απάντηση: Όχι, εφόσον η γνώμη θα προκαταλάμβανε την επίλυση διαφοράς που εκκρεμεί ήδη σε δικαιοδοτικό σχηματισμό – άρθρο 10 παρ. 2 περ. γ΄.

Πρακτικό 4. Κατά τον έλεγχο Απολογισμού ΟΤΑ, η Υπηρεσία Επιτρόπου ελέγχει μόνο ορισμένες εγγραφές και δεν διατυπώνει ελεγκτική γνώμη. Είναι ελλιπής ο έλεγχος;

Απάντηση: Όχι. Για ΟΤΑ και άλλα ΝΠΔΔ ο έλεγχος μπορεί, ανάλογα με τις ελεγκτικές δυνάμεις, να περιορίζεται σε ορισμένες εγγραφές ή πράξεις και δεν καταλήγει υποχρεωτικώς σε ελεγκτική γνώμη – άρθρο 99 παρ. 3. Η ελεγκτική γνώμη είναι υποχρεωτική για τον Απολογισμό και Ισολογισμό του Κράτους (παρ. 1).

Πρακτικό 5. Υπόλογος αθωώθηκε αμετάκλητα από ποινικό δικαστήριο για έλλειψη δόλου. Δεσμεύεται το ελεγκτικό όργανο να μην του καταλογίσει το έλλειμμα;

Απάντηση: Όχι κατ’ ανάγκη. Η δέσμευση από αμετάκλητη αθωωτική απόφαση δεν ισχύει αν η αθώωση στηρίχθηκε σε έλλειψη υποκειμενικών στοιχείων που δεν αποτελούν προϋπόθεση εφαρμογής του νόμου κατά τον έλεγχο του Συνεδρίου – άρθρο 73 παρ. 2. Εξάλλου, οι έλεγχοι και οι κυρώσεις είναι ανεξάρτητοι από τις ποινικές διαδικασίες – άρθρο 76 παρ. 1.

Πρακτικό 6. Η Βουλή, κατά την ακρόαση του Προέδρου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ζητεί πέντε επιπλέον ελέγχους εκτός προγράμματος. Τι προβλέπει ο νόμος;

Απάντηση: Η Βουλή μπορεί να εκφράσει ενδιαφέρον για άλλους ελέγχους, πέραν των προγραμματισμένων, έως τριών κατ’ έτος – άρθρο 50.

Πρακτικό 7. Στην ελάσσονα Ολομέλεια, Σύμβουλος που είναι εισηγητής της υπόθεσης είναι συγχρόνως ο νεότερος των παρισταμένων. Ο αριθμός των μελών είναι άρτιος. Ποιος αποχωρεί;

Απάντηση: Ο αμέσως αρχαιότερός του Σύμβουλος, όχι ο εισηγητής – άρθρο 18 παρ. 5.