Η επαναλειτουργία της Pizza Fan και η διασφάλιση περίπου 2.500 θέσεων εργασίας αποτελούν τα δύο μεγάλα ζητούμενα μετά την κρίση που έχει πλήξει την αλυσίδα εστίασης. Οι εξελίξεις δημιουργούν ένα σύνθετο επιχειρησιακό και εργασιακό τοπίο, ενώ η επόμενη ημέρα παραμένει αβέβαιη τόσο για τη λειτουργία των καταστημάτων όσο και για το προσωπικό.
Κομβικό σημείο για τη διακοπή της δραστηριότητας αποτέλεσε η κατάσχεση του τηλεφωνικού κέντρου και του λογισμικού διαχείρισης παραγγελιών από την Οικονομική Αστυνομία, στο πλαίσιο έρευνας για υπόθεση φοροδιαφυγής που αφορά ποσό 35 εκατ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή επηρέασε άμεσα τη δυνατότητα εξυπηρέτησης των πελατών, καθώς τα συγκεκριμένα συστήματα αποτελούν βασικό εργαλείο για την καθημερινή λειτουργία της αλυσίδας.
Η δυσλειτουργία των συστημάτων έχει δημιουργήσει σοβαρά εμπόδια στη διεκπεραίωση των παραγγελιών και στην ομαλή λειτουργία του δικτύου. Η επανεκκίνηση προϋποθέτει την αποκατάσταση των απαραίτητων υποδομών και τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου σχεδίου για τη συνέχεια.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση αβεβαιότητας, ο γνωστός δικηγόρος – εργατολόγος Γιάννης Καρούζος αναλύει το πλαίσιο των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που διέπουν τη θέση των εργαζομένων, αποσαφηνίζοντας τι ισχύει νομικά γύρω από τις συμβάσεις εργασίας, την καταβολή των μισθών και τις καταγγελίες.
Όπως επισημαίνει ο κ. Καρούζος, όσο η επιχείρηση και τα καταστήματα παραμένουν κλειστά για λόγους που αφορούν στην ίδια την επιχείρηση και στα υποκαταστήματα, η εργασιακή σύμβαση των εργαζομένων συνεχίζεται και οφείλονται μισθοί ακόμα και εάν οι εργαζόμενοι δεν παρέχουν εργασία. Αν, δε, προκύψει, φορολογικό σφράγισμα, κατά κανόνα, δεν παύει από μόνο του τις συμβάσεις εργασίας ούτε καταργεί την υποχρέωση καταβολής μισθού. Το κρίσιμο νομικό σημείο είναι αν η αδυναμία λειτουργίας οφείλεται σε λόγο που αφορά τον εργοδότη ή σε πραγματική ανωτέρα βία. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, το άρθρο 656 ΑΚ προβλέπει ρητά ότι, αν η αποδοχή της εργασίας είναι αδύνατη για λόγους που αφορούν τον εργοδότη και δεν οφείλονται σε ανωτέρα βία, ο εργαζόμενος μπορεί να απαιτήσει κανονικά τον μισθό του, μια αρχή που έχει επαναλάβει και ο Άρειος Πάγος στην απόφαση ΑΠ 855/2020. Επομένως, αν το σφράγισμα επιβλήθηκε λόγω φορολογικών παραβάσεων της ίδιας της επιχείρησης, υπάρχει ισχυρή νομική βάση να θεωρηθεί ότι πρόκειται για κώλυμα που αφορά αποκλειστικά τον εργοδότη και όχι για ανωτέρα βία που τον απαλλάσσει από την υποχρέωση καταβολής μισθών. Η τελική κρίση, ωστόσο, εξαρτάται από την αιτία και τους όρους της συγκεκριμένης πράξης σφράγισης, τη διάρκειά της και το αν οι εργαζόμενοι ήταν αποδεδειγμένα διαθέσιμοι να εργαστούν.
Αναφερόμενος στη νόμιμη λύση των συμβάσεων, ο κ. Καρούζος υπογραμμίζει ότι το σφράγισμα δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με απόλυση ή αναστολή των συμβάσεων εργασίας. Στην περίπτωση των συμβάσεων ορισμένου χρόνου, η πρόωρη λύση τους εξετάζεται χωριστά και αυστηρά με βάση τον «σπουδαίο λόγο» του άρθρου 672 ΑΚ, καθώς η απλή διακοπή λειτουργίας δεν λύνει αυτομάτως κάθε σύμβαση. Μάλιστα, όπως αναφέρει ο εργατολόγος, όταν η πρόωρη καταγγελία σύμβασης ορισμένου χρόνου γίνεται χωρίς σπουδαίο λόγο, δεν παράγει κανένα απολύτως αποτέλεσμα και μπορεί να συνεπάγεται την υποχρέωση καταβολής αποδοχών μέχρι τη συμφωνημένη λήξη. Συνεπώς, ο εργοδότης δεν μπορεί απλώς να ανακοινώνει αυθαίρετα ότι «η επιχείρηση σφραγίστηκε, άρα σταματούν οι μισθοί», καθώς απαιτείται να εξεταστεί εξονυχιστικά το έγγραφο της φορολογικής αρχής και το ατομικό εργασιακό καθεστώς κάθε εργαζομένου, με καθοριστικούς παράγοντες την αιτία και τη διάρκεια του σφραγίσματος, καθώς και το είδος της σύμβασης.
Μισθοί Οκτωβρίου: Ανοιχτό το ζήτημα της μισθοδοσίας
Ξεχωριστό ζήτημα αποτελεί η καταβολή των μισθών Οκτωβρίου. Η διακοπή της λειτουργίας των καταστημάτων δημιουργεί ερωτήματα για την εξόφληση των αποδοχών που αντιστοιχούν στην εργασία που έχει ήδη παρασχεθεί, αλλά και για την κάλυψη του προσωπικού κατά το διάστημα που δεν είναι δυνατή η απασχόλησή του.
Η έγκαιρη καταβολή των δεδουλευμένων αποτελεί βασική εκκρεμότητα, ενώ η αντιμετώπιση της μισθοδοσίας εξαρτάται και από τις συνθήκες υπό τις οποίες διακόπηκε η λειτουργία της επιχείρησης.
Η ΠΟΕΕΤ ζητά μισθολογική και ασφαλιστική κάλυψη
Παρέμβαση για την προστασία των εργαζομένων πραγματοποίησε η ΠΟΕΕΤ, η οποία με επιστολή της προς την υπουργό Εργασίας ζήτησε την ένταξή τους στο καθεστώς αναστολής συμβάσεων εργασίας. Στόχος είναι οι περίπου 2.500 εργαζόμενοι στα 110 καταστήματα της αλυσίδας σε όλη τη χώρα να λάβουν την αποζημίωση ειδικού σκοπού, καθώς και την προβλεπόμενη ασφαλιστική κάλυψη.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, εκατοντάδες εργαζόμενοι δεν εργάστηκαν την προηγούμενη ημέρα, χωρίς η διακοπή της εργασίας τους να οφείλεται σε δική τους υπαιτιότητα. Το μέλλον τους παραμένει αβέβαιο, καθώς δεν έχει αποσαφηνιστεί ποιος έλαβε την απόφαση που οδήγησε στη διακοπή λειτουργίας των 110 καταστημάτων ούτε ποια θα είναι η επόμενη ημέρα για το προσωπικό.
Η ΠΟΕΕΤ θέτει στο επίκεντρο το ζήτημα της ευθύνης για τη διακοπή λειτουργίας και τις υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτήν. Όπως επισημαίνει, όταν μια επιχείρηση κλείνει με διοικητική εντολή, προβλέπεται, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις, η δυνατότητα καταβολής αποζημίωσης ειδικού σκοπού και ασφαλιστικής κάλυψης από το κράτος. Αντίθετα, όταν η αδυναμία απασχόλησης αποδίδεται σε υπαιτιότητα του εργοδότη, τίθεται ζήτημα συνέχισης της μισθολογικής υποχρέωσής του.
Η εφαρμογή των σχετικών διατάξεων εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά και τον νομικό χαρακτηρισμό της διακοπής λειτουργίας. Για τον λόγο αυτό, η Ομοσπονδία ζητά ξεκάθαρες απαντήσεις από την πολιτεία και άμεση μέριμνα για τους εργαζομένους.
