Το καμπανάκι του κινδύνου για ένα εκρηκτικό μείγμα πιέσεων στην παγκόσμια οικονομία κρούει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), καλώντας τις κυβερνήσεις να δράσουν άμεσα απέναντι στους κινδύνους που δημιουργούν η άνιση ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, το παρατεταμένο ενεργειακό σοκ και τα επίπεδα-ρεκόρ του παγκόσμιου χρέους.
Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, σε ομιλία της την Τετάρτη στη Σιγκαπούρη, ενόψει της ετήσιας συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Μπανγκόκ την επόμενη εβδομάδα, προειδοποίησε ότι η διεθνής οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές και αλληλοτροφοδοτούμενες πληθωριστικές πιέσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με την επικεφαλής του Ταμείου, η AI μπορεί να αποτελέσει έναν νέο ισχυρό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, ωστόσο μέχρι στιγμής τα οφέλη της συγκεντρώνονται σε έναν περιορισμένο αριθμό χωρών. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί τον κίνδυνο να διευρυνθεί περαιτέρω το χάσμα ανάμεσα στις οικονομίες που πρωταγωνιστούν στην τεχνολογική επανάσταση και σε εκείνες που μένουν πίσω.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Την ίδια ώρα, οι γεωπολιτικές συγκρούσεις εξακολουθούν να πιέζουν τις αγορές ενέργειας, τροφίμων και βασικών εμπορευμάτων. Οι επιπτώσεις από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία εκτιμάται ότι θα συνεχίσουν να επηρεάζουν τις κρίσιμες προμήθειες έως το 2027, διατηρώντας υψηλό τον κίνδυνο νέων ανατιμήσεων.
«Η οικοδομική έκρηξη γύρω από την AI είναι πληθωριστική. Τα ενεργειακά και επισιτιστικά σοκ είναι πληθωριστικά. Οι δασμοί, οι αμυντικές δαπάνες και το υψηλό δημόσιο χρέος μπορούν να είναι πληθωριστικά», δήλωσε χαρακτηριστικά η Γκεοργκίεβα.
Το συνολικό παγκόσμιο χρέος έχει ξεπεράσει τα 365 τρισ. δολάρια
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τάχθηκε υπέρ μιας «συνετά αυστηρής» νομισματικής πολιτικής από τις κεντρικές τράπεζες, προειδοποιώντας παράλληλα ότι οι κυβερνήσεις που έχουν συνηθίσει να λειτουργούν με μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα θα βρεθούν αντιμέτωπες με «πολύ δύσκολες πολιτικές επιλογές».
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η εκτόξευση του κόστους δανεισμού. Οι αποδόσεις των αμερικανικών, ευρωπαϊκών και ιαπωνικών κρατικών ομολόγων έχουν κινηθεί σε υψηλά πολλών δεκαετιών, επιβαρύνοντας τους προϋπολογισμούς χωρών που έχουν ήδη συσσωρεύσει τεράστιο δημόσιο χρέος. Η Γκεοργκίεβα χαρακτήρισε μάλιστα τις προηγμένες οικονομίες τους «χειρότερους παραβάτες» στο συγκεκριμένο μέτωπο.
Το συνολικό παγκόσμιο χρέος έχει πλέον ξεπεράσει τα 365 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με το Institute of International Finance, καθιστώντας την άνοδο των επιτοκίων ιδιαίτερα επικίνδυνη για τη δημοσιονομική σταθερότητα.
«Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής είχαν μια σχετικά εύκολη πορεία τα τελευταία 17 χρόνια, καθώς σε όλο αυτό το διάστημα τα επιτόκια παρέμεναν χαμηλότερα από τους ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ», σημείωσε η επικεφαλής του ΔΝΤ. «Τα υψηλότερα επιτόκια τώρα βάζουν τέλος σε αυτό».
Την ίδια στιγμή, η επενδυτική έκρηξη γύρω από την AI συνεχίζει να τροφοδοτεί τις χρηματιστηριακές αγορές και να ενισχύει τις εξαγωγές των ισχυρών ασιατικών οικονομιών που παράγουν ημιαγωγούς και άλλο κρίσιμο τεχνολογικό εξοπλισμό.
Η τεχνολογική κούρσα, ωστόσο, έχει και ενεργειακό κόστος. Τα κέντρα δεδομένων και οι τεράστιες υπολογιστικές υποδομές που απαιτούνται για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνουν σημαντικά τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, προσθέτοντας μία ακόμη πηγή πίεσης.
