Κρίσιμες θεωρούνται οι επόμενες δύο εβδομάδες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς Αθήνα και Παρίσι αναζητούν τη φόρμουλα που θα επιτρέψει την επανέναρξη των ερευνών για τον Great Sea Interconnector (GSI), με την 26η Οκτωβρίου να εξετάζεται ως πιθανή ημερομηνία για την επόμενη κίνηση επί του πεδίου.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η πραγματοποίηση βυθομετρικών ερευνών σε διεθνή ύδατα ανατολικά της Κάσου και της Καρπάθου. Η γαλλική Nexans αναμένεται να έχει κεντρικό ρόλο στη διαδικασία, ενημερώνοντας την τουρκική πλευρά για τον προγραμματισμό των ερευνών και ακολουθώντας παράλληλα τις προβλεπόμενες διαδικασίες έναντι της Αθήνας.
Το βασικό ζητούμενο είναι να βρεθεί ένας πρακτικός τρόπος ώστε οι εργασίες να προχωρήσουν χωρίς να δημιουργηθεί νέα ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο, την ώρα που Ελλάδα και Τουρκία εξακολουθούν να έχουν διαφορετικές θέσεις ως προς τις αρμοδιότητες και τα δικαιώματα στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται μια διαδικασία κατά την οποία η Άγκυρα θα ενημερωθεί εκ των προτέρων για τις κινήσεις της Nexans, χωρίς η Αθήνα να θεωρεί ότι η ενημέρωση αυτή συνιστά αίτημα για τουρκική έγκριση. Από την πλευρά της, η Τουρκία θα μπορούσε να ερμηνεύσει την προηγούμενη συνεννόηση με διαφορετικό τρόπο, διατηρώντας τις δικές της θέσεις για την υφαλοκρηπίδα στην Ανατολική Μεσόγειο.
Παρά την κινητικότητα, μέχρι στιγμής δεν προκύπτει ότι έχει οριστικοποιηθεί συμφωνία που να διασφαλίζει την απρόσκοπτη επανέναρξη των εργασιών. Τουρκικές πηγές ανέφεραν ότι οι προσπάθειες για την εξεύρεση μιας κοινά αποδεκτής φόρμουλας συνεχίζονται, ενώ μεταξύ των σεναρίων που έχουν συζητηθεί περιλαμβάνεται και η απευθείας συνεννόηση της Nexans με την Άγκυρα.
Τι αναφέρει το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας
Την ίδια στιγμή, το τουρκικό υπουργείο Εθνικής Άμυνας επανέλαβε δημοσίως τις πάγιες θέσεις της Άγκυρας, υποστηρίζοντας ότι δραστηριότητες πόντισης καλωδίων ή αγωγών, καθώς και επιστημονικές έρευνες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί ότι βρίσκονται εντός της υφαλοκρηπίδας της, θα πρέπει να συντονίζονται εκ των προτέρων με την τουρκική πλευρά.
Η Άγκυρα υποστηρίζει ότι δεν θα επιτρέψει «μη εξουσιοδοτημένες δραστηριότητες» στις συγκεκριμένες περιοχές και συνδέει τη θέση της με τις θαλάσσιες διεκδικήσεις που έχει καταθέσει στον ΟΗΕ, καθώς και με τις συμφωνίες που έχει συνάψει με την τουρκοκυπριακή πλευρά και τη Λιβύη.
Οι διαφορετικές νομικές προσεγγίσεις Αθήνας και Άγκυρας καθιστούν ιδιαίτερα σημαντική τη διαδικασία που θα ακολουθηθεί πριν από την επανέναρξη των ερευνών. Μεταξύ των ενδεχομένων που εξετάζονται είναι ακόμη και η έκδοση διαφορετικών NAVTEX από το Ηράκλειο και την Αττάλεια, ώστε κάθε πλευρά να διατηρήσει τις θέσεις της χωρίς αυτό να οδηγήσει κατ’ ανάγκην σε παρεμπόδιση των εργασιών. Είναι αυτό προς το συμφέρον της Ελλάδος; Κάποιοι λένε όχι.
‘Όπως υποστηρίζουν, εάν στην περίπτωση του GSI εκδοθούν παράλληλες NAVTEX και οι εργασίες πραγματοποιηθούν αφού προηγηθεί ενημέρωση ή συνεννόηση με την Άγκυρα, η Τουρκία θα μπορούσε στο μέλλον να παρουσιάσει το περιστατικό ως επιβεβαίωση της θέσης της ότι δραστηριότητες σε περιοχές που η ίδια θεωρεί τουρκική υφαλοκρηπίδα δεν μπορούν στην πράξη να πραγματοποιούνται χωρίς προηγούμενη συνεννόηση μαζί της. Θα μπορούσε, δηλαδή, να υποστηρίξει ότι δημιουργήθηκε μια πρακτική κατά την οποία τρίτες χώρες ή εταιρείες απευθύνονται και στην Τουρκία πριν δραστηριοποιηθούν στις επίμαχες περιοχές.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η Άγκυρα θα μπορούσε να επικαλεστεί την ίδια διαδικασία σε μελλοντικά έργα: νέα υποθαλάσσια καλώδια, ενεργειακές διασυνδέσεις, αγωγούς ή θαλάσσιες έρευνες. Το επιχείρημά της θα μπορούσε να είναι ότι «η ίδια διαδικασία ακολουθήθηκε και στην περίπτωση του Great Sea Interconnector». Πολιτικά, επομένως, θα επιχειρούσε να μετατρέψει μια εφάπαξ πρακτική διευθέτηση σε σημείο αναφοράς για επόμενες περιπτώσεις.
