Η δραματική συρρίκνωση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου εξελίσσεται σε νέο πονοκέφαλο για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά, την ώρα που η ζήτηση της Κίνας ανακάμπτει και ο ανταγωνισμός για διαθέσιμα φορτία εντείνεται. Η εξέλιξη πιέζει ιδιαίτερα τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια, ενώ επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο νέας αναταραχής στα Στενά του Ορμούζ.
Καταρρέουν οι ιρανικές εξαγωγές
Η Κίνα, ουσιαστικά ο μοναδικός μεγάλος αγοραστής ιρανικού αργού, εισήγαγε κατά μέσο όρο 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 2025. Τον Απρίλιο οι ποσότητες είχαν φθάσει περίπου στα 1,76 εκατ. βαρέλια ημερησίως, όμως ο αμερικανικός αποκλεισμός ανέτρεψε τα δεδομένα.
Οι φορτώσεις από το νησί Χαργκ, τον βασικό εξαγωγικό κόμβο του Ιράν, κατέρρευσαν από 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο σε 260.000 τον Μάιο. Μια προσωρινή χαλάρωση των περιορισμών επέτρεψε την ανάκαμψή τους το καλοκαίρι, αλλά μετά τη λήξη της τον Αύγουστο οι εξαγωγές υποχώρησαν ξανά. Τον Σεπτέμβριο δεν καταγράφηκαν νέες φορτώσεις στον Κόλπο.
Τα αποθέματα στα δεξαμενόπλοια μειώνονται
Για μήνες, η Τεχεράνη διατήρησε τις παραδόσεις προς την Κίνα αξιοποιώντας τεράστιες ποσότητες πετρελαίου αποθηκευμένες σε δεξαμενόπλοια. Το πλωτό απόθεμα, που έφθανε τα 160 εκατ. βαρέλια τον Απρίλιο, έχει πλέον περιοριστεί σε περίπου 86 εκατ. βαρέλια, με 23 εκατ. εξ αυτών εγκλωβισμένα εντός του Κόλπου.
Οι κινεζικές εισαγωγές ιρανικού αργού μειώθηκαν από 980.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο σε 475.000 τον Σεπτέμβριο, ενώ οι αφίξεις σταμάτησαν από τις 26 Σεπτεμβρίου. Τα ανεξάρτητα διυλιστήρια της Σαντόνγκ στρέφονται πλέον σε ακριβότερες προμήθειες από τη Μέση Ανατολή, τη Δυτική Αφρική, τη Βραζιλία και τη Γουιάνα, επιβαρυνόμενα παράλληλα από τα υψηλά ναύλα.
Πιέσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου
Η επιστροφή της Κίνας στην αγορά σημαίνει ότι περισσότερα φορτία θα διεκδικούνται από λιγότερους διαθέσιμους προμηθευτές, αυξάνοντας την πίεση στις διεθνείς τιμές.
Στο επίκεντρο ξανά τα Στενά του Ορμούζ
Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί, ωστόσο, το Ορμούζ. Περίπου 13 εκατ. βαρέλια ημερησίως πετρελαίου άλλων παραγωγών διέρχονται πλέον από τα Στενά, την ώρα που οι εξαγωγές της Τεχεράνης παραμένουν μπλοκαρισμένες. Όσο τα πετρελαϊκά έσοδα του Ιράν συρρικνώνονται, αυξάνεται ο κίνδυνος νέας διατάραξης των διελεύσεων.
