Οι κυβερνήσεις είναι πιθανότερο να υποστηρίξουν νέους ευρωπαϊκούς φόρους για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, εάν συγκεντρώνουν χρήματα που οι εθνικές κυβερνήσεις δεν εισπράττουν ήδη, δήλωσε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Σε συνέντευξή του στο Politico, ο Κόστα παρουσίασε για πρώτη φορά τα συμπεράσματα που αποκόμισε από τους ηγέτες κατά τη διάρκεια της περιοδείας του σε 25 πρωτεύουσες για ένα από τα πιο ακανθώδη ζητήματα των συνομιλιών: πώς θα οικοδομηθεί υποστήριξη για τις νέες ευρωπαϊκές εισφορές που θα δημιουργήσουν τα απαραίτητα έσοδα για τον προϋπολογισμό.
Η απάντηση θα βοηθήσει να καθοριστεί εάν οι κυβερνήσεις της ΕΕ μπορούν να συμφωνήσουν σε έναν προϋπολογισμό έως το τέλος του έτους - πριν οι εκλογές του 2027 σε Γαλλία, Ιταλία, Ισπανία και Πολωνία απειλήσουν να εκτροχιάσουν τις συνομιλίες - χωρίς είτε να περικόψουν τις δαπάνες για τις νέες προτεραιότητες της Ένωσης είτε να ζητήσουν από τις εθνικές κυβερνήσεις να πληρώσουν περισσότερα. «Αν δεν δημιουργήσουμε νέους ίδιους πόρους, θα πρέπει να ζητήσουμε περισσότερα χρήματα από τα κράτη μέλη», δήλωσε ο Κόστα. «Γνωρίζουμε ότι πρέπει να κρατήσουμε τις εθνικές εισφορές σε ένα λογικό όριο. Για το σκοπό αυτό, χρειαζόμαστε ένα αξιόπιστο καλάθι νέων ιδίων πόρων.»
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για την ώρα, ορισμένες από τις επιλογές που βρίσκονται στο τραπέζι - όπως ο φόρος στα προϊόντα καπνού - συναντούν τη σθεναρή αντίδραση των κυβερνήσεων, καθώς θα αντλούσαν έσοδα που συλλέγονται ήδη στο εσωτερικό των χωρών.Ο καπνός φορολογείται ήδη σε εθνικό επίπεδο σε όλες τις χώρες της ΕΕ, σημείωσε ο Κόστα, πράγμα που σημαίνει ότι ένας φόρος της ΕΕ θα μπορούσε απλώς να μειώσει τα εθνικά έσοδα. Όμως, νεότερα προϊόντα, όπως τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα προϊόντα ατμου, δεν φορολογούνται σε πολλές χώρες.
«Το αν φορολογείς το ίδιο πράγμα ή διαφορετικό πράγμα έχει σημασία», είπε ο Κόστα. Αν πρόκειται για διαφορετικό πράγμα, «τότε πρόκειται για πραγματικά νέα χρήματα. Αυτό σημαίνει ότι είναι ευκολότερο [να επιτευχθεί συμφωνία].»
Ο Κόστα άφησε να εννοηθεί ότι ορισμένες από τις προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι μπορούν να «προσαρμοστούν» για να αντιμετωπιστούν οι ανησυχίες των κυβερνήσεων της ΕΕ. «Στο τέλος, πρέπει να έχουμε ένα καλάθι με επαρκή ισορροπία μεταξύ όλων των κρατών μελών», δήλωσε.
«Πρέπει να μοιραστούμε τη δυσαρέσκεια», τόνισε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. «Είναι ο μόνος τρόπος για να μοιραστούμε επίσης τη χαρά των ευρωπαϊκών επενδύσεων», πρόσθεσε.
Πού θα βρεθούν τα χρήματα
Η ιρλανδική κυβέρνηση, στο πλαίσιο του ρόλου της στο τιμόνι της εξάμηνης εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, ετοιμάζει ένα νέο πακέτο διαπραγμάτευσης για τον Οκτώβριο, βάσει της αξιολόγησής της για τις θέσεις των κυβερνήσεων τόσο όσον αφορά τις περικοπές δαπανών όσο και τους νέους φόρους.
Η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που δημοσιεύθηκε πέρυσι, περιλάμβανε πέντε εισφορές - οι οποίες εκτιμάται ότι θα απέφεραν περισσότερα από 60 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως.
Κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, ωστόσο, οι κυβερνήσεις προέβαλαν αντιστάσεις σε επιλογές που θεωρούσαν ότι θα τις επηρέαζαν δυσανάλογα.
Οι πιο ανεπιθύμητες ιδέες περιλαμβάνουν έναν φόρο στις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη, γνωστό ως CORE - στον οποίο εναντιώνεται η Γερμανία και άλλοι - καθώς και έναν μηχανισμό για τη διοχέτευση εσόδων από ρυπογόνες εταιρείες στον προϋπολογισμό της ΕΕ, τον οποίο απορρίπτουν η Πολωνία και άλλες ανατολικές χώρες.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει προτείνει πρόσθετες εισφορές στα κρυπτονομίσματα, τον διαδικτυακό τζόγο και τις μεγάλες ψηφιακές εταιρείες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τον Μάιο εκτιμήσεις για κάθε νέα επιλογή.Ο Κόστα δήλωσε ότι μια εισφορά στα κρυπτονομίσματα έχει ιδιαίτερες προοπτικές, επειδή οι εθνικές κυβερνήσεις δεν φορολογούν επί του παρόντος τον τομέα.
«Όλοι συμφωνούν ότι δεν υπάρχει λόγος να μένουν τα κρυπτονομίσματα χωρίς φορολόγηση», είπε. «Δεν είναι λογικό. Και για να έχουμε μια δίκαιη φορολόγηση - οφείλουμε να το κάνουμε.» Ωστόσο, πρόσθεσε ότι πρέπει ακόμη να επιλυθούν τεχνικά ζητήματα.
Ο Κόστα χαρακτήρισε τον ψηφιακό φόρο ως πιο σύνθετο, με τις κυβερνήσεις να εμφανίζονται διαιρεμένες τόσο ως προς τον σχεδιασμό όσο και ως προς το πεδίο εφαρμογής του.«Υπάρχουν πολλές χώρες που θα ήθελαν να έχουν» έναν ψηφιακό φόρο, σημείωσε. «Έχουμε χώρες που διαθέτουν ήδη ψηφιακό φόρο, άλλες προτιμούν να τον συμπεριλάβουν στο CORE, ενώ άλλες δεν προκρίνουν αυτή την ιδέα.»
Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί επίσης από το αν η εισφορά θα καλύπτει εταιρείες, καταναλωτές ή τη διαφήμιση, ανέφερε ο Κόστα.
Η ευρύτερη μάχη για τον προϋπολογισμό
Η συζήτηση για τα νέα έσοδα συνδέεται με μια ευρύτερη διαμάχη σχετικά με το μέγεθος του προϋπολογισμού.
Όταν η Κύπρος είχε την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026, «έκοψε» 32 δισεκατομμύρια ευρώ από την αρχική πρόταση της Επιτροπής. Η Ιρλανδία αναμένεται να αναθεωρήσει εκ νέου το ποσό, με τη Γερμανία και άλλες κυβερνήσεις να πιέζουν για μειώσεις εκατοντάδων δισεκατομμυρίων ευρώ.
Ο Κόστα, ωστόσομ προειδοποίησε ότι οι περικοπές στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες ενδέχεται να προκαλέσουν αντιστάσεις από άλλες κυβερνήσεις.«Ποιος θέλει να κάνει περικοπές στην άμυνα; Κανείς», δήλωσε. «Ποιος θέλει να κάνει περικοπές στην ανταγωνιστικότητα; Κανείς. Ποιος θέλει να κάνει περικοπές στη γεωργία; Κανείς.»
Οι κυβερνήσεις συμφωνούν σε γενικές γραμμές ότι οι διοικητικές δαπάνες της ΕΕ μπορούν να μειωθούν, ανέφερε ο Κόστα, αλλά αυτό δεν θα αρκούσε για να καλυφθεί το κενό, καθώς «πρόκειται για ένα πολύ μικρό ποσό.»
Ο Κόστα δήλωσε ότι όλοι οι ηγέτες με τους οποίους μίλησε παραμένουν πιστοί στη δέσμευσή τους για επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του έτους, ώστε ο επόμενος προϋπολογισμός να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2028.
Χωρίς συμφωνία, πρόσθεσε, η ΕΕ θα αντιμετώπιζε περικοπές στη χρηματοδότηση για αγρότες, επιχειρήσεις, ερευνητές και φοιτητές.Ο Κόστα θα αναλάβει τις διαπραγματεύσεις μετά τη σύνοδο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Οκτώβριο, όταν οι ηγέτες της ΕΕ θα τοποθετηθούν επί του διαπραγματευτικού πακέτου της Ιρλανδίας.
