Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου, με τον πόλεμο ΗΠΑ Ιράν να εντείνει τις ανησυχίες για την επάρκεια των διεθνών αποθεμάτων και την ομαλή τροφοδοσία, η Ελλάδα θέτει σε εφαρμογή νέο πλαίσιο για την τήρηση εμπορικών αποθεμάτων πετρελαιοειδών.
Απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία δημοσιεύθηκε σήμερα στο ΦΕΚ, καθορίζει τους όρους, τον τρόπο υπολογισμού και τον έλεγχο των εμπορικών αποθεμάτων που υποχρεούνται να διατηρούν οι κάτοχοι αδειών εμπορίας πετρελαιοειδών. Όπως αναφέρεται στην απόφαση, απώτερος στόχος είναι η ενίσχυση της «ομαλούς και συνεχούς τροφοδοσίας της αγοράς» και η προστασία των καταναλωτών.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι τα εμπορικά αποθέματα πρέπει να αντιστοιχούν τουλάχιστον στα 5/365 των ετήσιων πωλήσεων που πραγματοποιήθηκαν στην εγχώρια αγορά το προηγούμενο έτος, ανά κατηγορία προϊόντος και άδειας εμπορίας. Η υποχρέωση αφορά, μεταξύ άλλων, βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, ναυτιλιακά και αεροπορικά καύσιμα και υγραέριο. Σημασία έχει ότι τα εμπορικά αποθέματα είναι πρόσθετα των αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης, δημιουργώντας ουσιαστικά μία επιπλέον δικλείδα ασφαλείας για την εγχώρια αγορά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένα απλό παράδειγμα δείχνει τη διαφορά. Εάν μια εταιρεία εμπορίας έχει πουλήσει στην ελληνική αγορά 365.000 τόνους πετρελαίου κίνησης το προηγούμενο έτος, με βάση τον νέο κανόνα θα πρέπει να διατηρεί εμπορικό απόθεμα τουλάχιστον 5.000 τόνων, καθώς η υποχρέωση αντιστοιχεί στα 5/365 των ετήσιων πωλήσεών της. Αυτοί οι 5.000 τόνοι αποτελούν το εμπορικό απόθεμα: ένα ελάχιστο επίπεδο καυσίμων που η εταιρεία οφείλει να έχει διαθέσιμο καθημερινά στο πλαίσιο της κανονικής λειτουργίας και τροφοδοσίας της αγοράς.
Το απόθεμα έκτακτης ανάγκης, αντίθετα, αποτελεί ξεχωριστή υποχρέωση και λειτουργεί ως στρατηγική εφεδρεία για την αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων εφοδιασμού. Δεν μπορεί, μάλιστα, η ίδια ποσότητα καυσίμου να «μετρήσει» ταυτόχρονα και για τις δύο υποχρεώσεις. Το ΦΕΚ προβλέπει ότι, όταν μια εταιρεία είναι υπόχρεη και για αποθέματα έκτακτης ανάγκης, αυτά αφαιρούνται από το συνολικά αποθηκευμένο προϊόν προκειμένου να ελεγχθεί εάν καλύπτεται επιπλέον και το απαιτούμενο εμπορικό απόθεμα.
Με ακόμη πιο απλά λόγια, το εμπορικό απόθεμα είναι το καθημερινό «μαξιλάρι» της αγοράς, ενώ το απόθεμα έκτακτης ανάγκης είναι η ξεχωριστή εφεδρεία για μια σοβαρή κρίση εφοδιασμού.
Η χρονική συγκυρία έκδοσης του ΦΕΚ αποκτά σημασία λόγω της διεθνούς ενεργειακής κρίσης. Ο πόλεμος ΗΠΑ Ιράν και οι σοβαρές διαταραχές στις ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο έχουν περιορίσει σημαντικά το «μαξιλάρι» της παγκόσμιας αγοράς. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, μέχρι το τέλος Ιουλίου τα παρατηρούμενα παγκόσμια αποθέματα είχαν υποχωρήσει κάτω από τα 7,9 δισ. βαρέλια, καταγράφοντας σωρευτική μείωση περίπου 410 εκατ. βαρελιών από την έναρξη του πολέμου. Η ανησυχία έχει ενταθεί πρόσθετα μετά τη νέα κλιμάκωση των εχθροπραξιών. Οι διαταραχές στις εξαγωγές του Κόλπου έχουν αφαιρέσει μεγάλες ποσότητες από τη διεθνή αγορά, ενώ το Μπρεντ ξεπέρασε εκ νέου τα 100 δολάρια το βαρέλι.
