Η πιθανότητα αναπροσαρμογής των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά το 2030 βρίσκεται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο, προκαλώντας ανησυχία σε ασφαλισμένους και ειδικούς.
Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση επαναλαμβάνει πως δεν έχει ληφθεί απόφαση για αλλαγές, οι αναλογιστικές μελέτες και οι δημογραφικές προβλέψεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων στο ασφαλιστικό τα επόμενα χρόνια.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το κύμα εξόδου προς τη σύνταξη παραμένει ιδιαίτερα αυξημένο και φέτος, με τις γυναίκες να αποτελούν τη μεγάλη πλειονότητα των νέων αιτούντων. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περίπου επτά στις δέκα νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης προέρχονται από γυναίκες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Την ίδια ώρα, η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης συνδέεται και με το δημογραφικό πρόβλημα, καθώς η παράταση του εργασιακού βίου φαίνεται να επηρεάζει τις αποφάσεις για δημιουργία οικογένειας, την ώρα που οι γεννήσεις στην Ελλάδα έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα τελευταία δύο χρόνια.
«Τον λογαριασμό θα τον πληρώσουν οι ασφαλισμένοι»
Μιλώντας στο MEGA, ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου Αλέξης Μητρόπουλος αναφέρθηκε στις εξελίξεις που δρομολογούνται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία και η Δανία.
Όπως υποστήριξε, σε χώρες που αντιμετωπίζουν έντονο δημογραφικό πρόβλημα έχουν ήδη προχωρήσει ή εξετάζονται αλλαγές που οδηγούν τις νεότερες γενιές σε πολύ υψηλότερα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
«Συζητιέται ως νομοσχέδιο με εισήγηση του Καγκελαρίου για αύξηση. Οι σημερινοί 35άρηδες θα πάνε στα 69-70. Πριν λίγους μήνες στη Δανία ψηφίστηκε αντίστοιχος νόμος, σύμφωνα με τον οποίο οι σημερινοί 35-40άρηδες θα βγουν στα 69-70», ανέφερε.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι κυβερνήσεις των χωρών που αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη ένταση το δημογραφικό καλούνται να επανασχεδιάσουν τα ασφαλιστικά τους συστήματα, έχοντας ουσιαστικά δύο βασικές επιλογές: είτε την αύξηση των ορίων ηλικίας είτε τη μείωση των συνταξιοδοτικών δαπανών.
«Οι κυβερνήσεις λένε ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να καλύπτουν και να πληρώνουν σύνταξη για περισσότερα χρόνια, καθώς οι συνταξιούχοι γηράσκουν και ζουν περισσότερο», σημείωσε ο κ. Μητρόπουλος.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dkqya19wc649?integrationId=40599y14juihe6ly}
Η αύξηση των ορίων ηλικίας από το 2027
Ο καθηγητής Εργατικού Δικαίου εκτίμησε παράλληλα ότι η επόμενη κυβέρνηση ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με αποφάσεις για τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Όπως είπε, η Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕΝΥΠΕΚ) θεωρεί πιθανό ότι μεταξύ των πρώτων νομοθετικών παρεμβάσεων μιας νέας κυβέρνησης θα μπορούσε να είναι και η αύξηση των ορίων ηλικίας, καθώς η Ελλάδα διαθέτει νομοθεσία που συνδέει τα όρια συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής.
«Από τα πρώτα νομοθετήματα που θα ψηφιστούν με τον ερχομό της νέας κυβέρνησης μετά τις προσεχείς εκλογές, θα είναι η αύξηση των ορίων ηλικίας, επειδή η χώρα μας είναι από τις δέκα χώρες στον πλανήτη που έχουν νόμο για το προσδόκιμο ηλικίας», υποστήριξε.
Με βάση το ισχύον πλαίσιο, ανά τριετία εξετάζεται η μεταβολή του προσδόκιμου ζωής και, εφόσον αυτό έχει αυξηθεί, μπορεί να οδηγήσει σε αντίστοιχη αναπροσαρμογή των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης για άνδρες και γυναίκες.
Προς το τέλος του 2026 ή τις αρχές του 2027 αναμένεται να εξεταστεί εάν και σε ποιο βαθμό έχει αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής των ατόμων άνω των 65 ετών στην Ελλάδα κατά την περίοδο 2016-2025.
Εφόσον διαπιστωθεί αύξηση του προσδόκιμου, ανοίγει ο δρόμος για την αναπροσαρμογή των ορίων ηλικίας από το 2027.
Η ίδια διαδικασία προβλέπεται να επαναληφθεί τρία χρόνια αργότερα. Έτσι, προς το τέλος του 2029 αναμένεται νέα αξιολόγηση του προσδόκιμου ζωής, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα αύξηση των ορίων ηλικίας από την 1η Ιανουαρίου 2030. Αντίστοιχος έλεγχος προβλέπεται και το 2033.
Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, οι πέντε (5) βασικές αιτίες που οδηγούν τους περισσότερους εργαζόμενους να επιλέξουν τη συνταξιοδότηση είναι οι εξής:
1.Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 που άνοιξε και συντηρείται με ευθύνη της κυβέρνησης. Η «ρήτρα προσδοκίμου» ή «ρήτρα Τσίπρα», που προβλέπει ο πρωτομνημονιακός ν. 3863/2010 και επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με το γ’ Μνημόνιο (ν. 4336/2015) και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), αποτελεί μόνιμη απειλή για τους ασφαλισμένους τα επόμενα χρόνια.
Πρόσφατα διαβάσαμε σε φιλοκυβερνητικά έντυπα ότι η νέα αύξηση των ορίων ηλικίας θα μετατεθεί για το 2030, χωρίς όμως να έχει εξαγγελθεί επισήμως κάτι σχετικό (ότι δεν θα γίνει το 2027) από την πλευρά τής κυβέρνησης.
2.Ο φόβος για αλλαγή επί τα χείρω του θεσμικού πλαισίου για εξαγορά πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.) που επίσης άνοιξε με ευθύνη της κυβέρνησης. Το θεσμικό πλαίσιο της εξαγοράς πλασματικού χρόνου για ταχύτερη συνταξιοδότηση ή αύξηση της σύνταξης χρησιμοποιούν σήμερα 7 στους 10 ασφαλισμένους.
3.Η αλλαγή τού τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών επί τα χείρω από 1-1-2025 (και κατά παράταση από 1-1-2026).
4.Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου («ρήτρα Τσίπρα»).
5. Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερες συνθήκες απασχόλησής τους σε σχέση με τα προηγούμενα έτη (Σήμερα απασχολούνται πάνω από 300.000 συνταξιούχοι).
ΙΙΙ. Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 οδηγεί, κατά κύριο λόγο, τους ασφαλισμένους μαζικά στη συνταξιοδότηση
Τον τελευταίο καιρό η κυβέρνηση έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά την 1-1-2027 ενεργοποιώντας τη «ρήτρα προσδοκίμου» των ν. 3863/2010, 4336/2015 και 4387/2016.
Η κυβέρνηση συντηρεί το ευαίσθητο για τους ασφαλισμένους (κυρίως γυναίκες) αυτό ζήτημα τεχνηέντως μέσω των φιλικών της ΜΜΕ και συστημικών επιστημόνων. Ορισμένα μάλιστα κυβερνητικά στελέχη επικαλούνται την ψηφισμένη και ισχύουσα «ρήτρα προσδόκιμου» και εγείρουν κατά καιρούς τη συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας ανδρών και γυναικών από 1-1-2027 κι εφεξής. Υπενθυμίζουμε ότι η «ρήτρα προσδοκίμου» αρχικά είχε θεσπιστεί με τον πρωτομνημονιακό νόμο 3863/2010 και αργότερα επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με τον νόμο του γ’ Μνημονίου (4336/2015), που ψήφισαν και τα τρία κόμματα του μνημονιακού τόξου (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ), καθώς και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016).
Κάθε συζήτηση όμως πρέπει να αποκλειστεί άμεσα γιατί η χώρα μας:
-έχει τα μεγαλύτερα όρια ηλικίας στην Ευρώπη των 47 κρατών-μελών
-έχει καταργήσει οριστικά από 1-1-2023 όλες τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις με τον νόμο του γ’ Μνημονίου,
-έχει τους πιο γηρασμένους συνταξιούχους σε όλη την ΕΕ αφού το 81,78% ή 2.068.128 συνταξιούχοι (σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία Μαρτίου 2026 από ΗΔΥΚΑ/ΗΛΙΟΣ) είναι άνω των 65 ετών και
-κινδυνεύει με απόλυτη πληθυσμιακή κατάρρευση αν υποχρεώσει άνδρες και γυναίκες με παιδιά να παραμένουν στην εργασία μέχρι τα βαθειά γεράματα.
