Ορατός είναι ο κίνδυνος μιας νέας, απότομης επιβάρυνσης των τιμών των καυσίμων από τις αρχές Σεπτεμβρίου, εφόσον η κυβέρνηση δεν προχωρήσει σε νέα παρέμβαση και οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμείνουν στα σημερινά υψηλά επίπεδα. Η επιστροφή του βαρελιού στην περιοχή των 90 δολαρίων έχει ήδη αρχίσει να περνά στις τιμές των ελληνικών διυλιστηρίων, την ώρα που σε λιγότερο από τρεις εβδομάδες λήγουν οι εκπτώσεις και οι επιδοτήσεις που συγκρατούν σήμερα τις τιμές στην αντλία.
Νέα άνοδος στις τιμές διυλιστηρίου
Η αγορά βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με έναν διπλό κίνδυνο. Από τη μία πλευρά, οι νέες ανατιμήσεις στις διεθνείς αγορές αναμένεται να μετακυλιστούν σταδιακά στη λιανική τις επόμενες ημέρες. Από την άλλη, στις 31 Αυγούστου εκπνέουν οι υφιστάμενες παρεμβάσεις, γεγονός που, εάν δεν υπάρξει παράταση ή αντικατάστασή τους με νέα μέτρα, μπορεί να οδηγήσει σε πρόσθετη και άμεση αύξηση των τιμών από την 1η Σεπτεμβρίου.
Τα πρώτα σημάδια της νέας ανοδικής πορείας είναι ήδη ορατά. Χθες, Τρίτη 11 Αυγούστου, οι τιμές διυλιστηρίου για την Αττική αυξήθηκαν κατά περίπου 2 λεπτά το λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 και 100 οκτανίων και κατά 2,4 λεπτά στο diesel κίνησης. Στο υγραέριο η αύξηση διαμορφώθηκε στο 1,1 λεπτό ανά λίτρο, πριν από τον ΦΠΑ. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι ανατιμήσεις δεν σταματούν εδώ, καθώς αναμένονται νέες σημαντικές αυξήσεις στις τιμές διυλιστηρίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι αυξήσεις αυτές δεν περνούν ταυτόχρονα σε όλα τα πρατήρια. Η τελική τιμή εξαρτάται από το πότε κάθε πρατηριούχος ανανεώνει τα αποθέματά του και πραγματοποιεί την επόμενη παραλαβή. Κατά συνέπεια, η νέα άνοδος των τιμών διυλιστηρίου αναμένεται να γίνει σταδιακά αισθητή στις αντλίες μέσα στις επόμενες ημέρες, καθώς τα φθηνότερα αποθέματα θα αντικαθίστανται από καύσιμα αγορασμένα σε υψηλότερες τιμές.
Η νέα ανατροπή έρχεται προτού προλάβει να ολοκληρωθεί η αποκλιμάκωση των προηγούμενων ημερών. Τη Δευτέρα 10 Αυγούστου, η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης είχε διαμορφωθεί στα 1,980 ευρώ το λίτρο, ενώ η βενζίνη 100 οκτανίων πωλούνταν κατά μέσο όρο στα 2,236 ευρώ. Το diesel κίνησης είχε υποχωρήσει στα 1,986 ευρώ το λίτρο και το υγραέριο στα 0,962 ευρώ.
Σε σύγκριση με τις 3 Αυγούστου, η απλή αμόλυβδη είχε μειωθεί κατά περίπου 4 λεπτά το λίτρο, η βενζίνη 100 οκτανίων κατά 2,2 λεπτά και το diesel κατά 7,8 λεπτά. Η επιστροφή, όμως, του πετρελαίου κοντά στα 90 δολάρια απειλεί να εξανεμίσει γρήγορα αυτή τη μείωση, πριν μάλιστα προλάβει να περάσει ολόκληρη στον καταναλωτή.
Ήδη, με τις τελευταίες διαθέσιμες μέσες τιμές, το γέμισμα ενός ρεζερβουάρ 50 λίτρων κοστίζει περίπου 99 ευρώ με απλή αμόλυβδη και 99,30 ευρώ με diesel. Ακόμη βαρύτερος είναι ο λογαριασμός στα νησιά. Στις Κυκλάδες, όπου η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων είχε φθάσει στις 10 Αυγούστου στα 2,258 ευρώ το λίτρο, ένα γέμισμα 50 λίτρων κοστίζει περίπου 112,90 ευρώ.
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής τιμής εξακολουθεί να παίζει η φορολογία. Στην απλή αμόλυβδη, φόροι, τέλη και λοιπές επιβαρύνσεις αντιστοιχούσαν στις 7 Αυγούστου στο 55,17% της τελικής τιμής, έναντι 34,75% που αντιστοιχούσε στην τιμή διυλιστηρίου. Στο diesel, η συμμετοχή της τιμής διυλιστηρίου ήταν μεγαλύτερη, στο 45,39%, με αποτέλεσμα το πετρέλαιο κίνησης να είναι περισσότερο εκτεθειμένο στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών των διυλισμένων προϊόντων.
Η κρίσιμη ημερομηνία της 31ης Αυγούστου
Το μεγαλύτερο ερωτηματικό, ωστόσο, αφορά το τι θα συμβεί σε περίπου δύο εβδομάδες. Οι παρεμβάσεις που λειτουργούν σήμερα ως «ασπιρίνη» απέναντι στις υψηλές τιμές έχουν ημερομηνία λήξης την 31η Αυγούστου. Η συμφωνία της κυβέρνησης με τα δύο ελληνικά διυλιστήρια προβλέπει έκπτωση 10 λεπτών ανά λίτρο στην απλή αμόλυβδη 95 οκτανίων και 5 λεπτών στο diesel κίνησης. Παράλληλα, για ολόκληρο τον Αύγουστο εφαρμόζεται πρόσθετη κρατική επιδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο στο diesel.
Συνολικά, δηλαδή, το πετρέλαιο κίνησης συγκρατείται σήμερα κατά 15 λεπτά το λίτρο, ενώ στην απλή αμόλυβδη το αντίστοιχο ανάχωμα είναι 10 λεπτά. Για ένα γέμισμα 50 λίτρων, οι παρεμβάσεις μεταφράζονται σε ελάφρυνση περίπου 5 ευρώ για την αμόλυβδη και 7,50 ευρώ για το diesel.
Εάν τα μέτρα λήξουν στις 31 Αυγούστου χωρίς να αντικατασταθούν από νέα παρέμβαση, το σύνολο αυτής της προστασίας θα χαθεί από την αγορά. Θεωρητικά, ακόμη και αν όλοι οι υπόλοιποι παράγοντες παρέμεναν αμετάβλητοι, η κατάργηση των υφιστάμενων μέτρων θα δημιουργούσε περιθώριο επιβάρυνσης έως 10 λεπτά ανά λίτρο στην απλή αμόλυβδη και έως 15 λεπτά στο diesel σε σχέση με τις τιμές που θα ίσχυαν με τις σημερινές παρεμβάσεις.
Στην πράξη, όμως, ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος, καθώς η πιθανή λήξη των μέτρων συμπίπτει με έναν νέο κύκλο διεθνών ανατιμήσεων. Εάν οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου και διυλισμένων προϊόντων συνεχίσουν να περνούν στην ελληνική αγορά έως το τέλος Αυγούστου, οι καταναλωτές μπορεί να βρεθούν στις αρχές Σεπτεμβρίου αντιμέτωποι ταυτόχρονα με τις αυξήσεις της διεθνούς αγοράς και με την απώλεια των εκπτώσεων και επιδοτήσεων.
Για ένα ρεζερβουάρ 50 λίτρων, μόνο η απώλεια των σημερινών παρεμβάσεων αντιστοιχεί σε πρόσθετη επιβάρυνση έως 5 ευρώ στην αμόλυβδη και 7,50 ευρώ στο diesel, χωρίς να υπολογίζεται οποιαδήποτε νέα αύξηση στο κόστος του ίδιου του καυσίμου. Αυτό είναι και το σενάριο που προκαλεί τη μεγαλύτερη ανησυχία στην αγορά ενόψει Σεπτεμβρίου.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το βάρος μεταφέρεται πλέον στις κυβερνητικές αποφάσεις. Η νέα ανοδική κίνηση του πετρελαίου ενδέχεται να ενισχύσει τις πιέσεις για παράταση της κρατικής επιδότησης στο diesel ή για ένα νέο σχήμα παρέμβασης μετά την 31η Αυγούστου. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει ληφθεί σχετική απόφαση.
Πιέσεις στην κατανάλωση και το σενάριο του Σεπτεμβρίου
Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς οι υψηλές τιμές φαίνεται ότι έχουν ήδη αρχίσει να περιορίζουν την κατανάλωση. Οι πρώτες εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς δείχνουν ότι η ζήτηση για καύσιμα κίνησης τον Ιούλιο κινήθηκε ελαφρώς χαμηλότερα σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, παρά την αυξημένη τουριστική κίνηση. Η κάμψη αποδίδεται κυρίως στο υψηλό κόστος, το οποίο φαίνεται να περιορίζει τις οδικές μετακινήσεις.
Οι επόμενες δύο εβδομάδες καθίστανται, συνεπώς, κρίσιμες για την πορεία των τιμών. Εάν το πετρέλαιο παραμείνει κοντά ή πάνω από τα 90 δολάρια και ταυτόχρονα δεν υπάρξει νέα κυβερνητική παρέμβαση πριν από τη λήξη των σημερινών μέτρων, η αγορά κινδυνεύει να περάσει από τη σύντομη αποκλιμάκωση του Αυγούστου σε έναν νέο και αισθητά ακριβότερο κύκλο καυσίμων από τις αρχές Σεπτεμβρίου.
