Τον κώδωνα του κινδύνου για τη νέα διεύρυνση των παγκόσμιων οικονομικών ανισορροπιών κρούει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται παρεμβάσεις τόσο από τις χώρες με μεγάλα πλεονάσματα όσο και από εκείνες με επίμονα ελλείμματα.
Το κινεζικό πλεόνασμα αυξήθηκε κατά περίπου 300 δισ. δολάρια, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη διεύρυνση σε απόλυτους όρους τουλάχιστον από το 2000, και διαμορφώθηκε περίπου στο 0,6% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Αντίθετα, το έλλειμμα των ΗΠΑ μειώθηκε κατά 69 δισ. δολάρια, παραμένοντας ωστόσο μακράν το μεγαλύτερο διεθνώς, στο 0,9% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Μάλιστα, υπερβαίνει τα πλεονάσματα Κίνας και ευρωζώνης μαζί.
Η εξέλιξη καταγράφεται σε περίοδο αυξημένων εμπορικών εντάσεων και σημαντικής αλλαγής της αμερικανικής εμπορικής πολιτικής. Το ΔΝΤ σημειώνει ότι οι εμπορικοί φραγμοί δεν έχουν ιστορικά σαφή επίδραση στα συνολικά ισοζύγια, έχουν όμως ήδη αναδιαμορφώσει τις εμπορικές ροές. Οι αμερικανικές εισαγωγές από την Κίνα μειώθηκαν απότομα, ενώ αυξήθηκαν εκείνες από τον υπόλοιπο κόσμο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ανησυχία προκαλεί η διεύρυνση των «υπερβολικών» εξωτερικών ανισορροπιών. Στην Κίνα, το ΔΝΤ αποδίδει την αύξηση του πλεονάσματος από το 2023 στην εξασθένηση των επενδύσεων, αρχικά στα ακίνητα και στη συνέχεια στη μεταποίηση και τις υποδομές. Παράλληλα, οι υψηλές ιδιωτικές αποταμιεύσεις παραμένουν σημαντικός παράγοντας, καθώς τα αδύναμα δίχτυα κοινωνικής προστασίας ενισχύουν την αποταμίευση για λόγους προφύλαξης. Στις ΗΠΑ, αντίθετα, το μεγάλο εξωτερικό έλλειμμα συνδέεται με τη χαμηλή αποταμίευση και το υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα.
Το Ταμείο προειδοποιεί ότι οι επίμονες ανισορροπίες μπορούν να αυξήσουν τις χρηματοπιστωτικές ευπάθειες, τις εμπορικές εντάσεις και τον οικονομικό κατακερματισμό. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι η διόρθωσή τους μπορεί να γίνει απότομα, μέσω αντιστροφής κεφαλαιακών ροών, πτώσης των τιμών περιουσιακών στοιχείων και επιβράδυνσης της ανάπτυξης.
Ως αποτελεσματικότερη λύση, το ΔΝΤ προκρίνει συντονισμένες πολιτικές από ΗΠΑ, Κίνα και ευρωζώνη. Οι πλεονασματικές οικονομίες καλούνται να ενισχύσουν την εγχώρια ζήτηση και τις επενδύσεις, ενώ οι ελλειμματικές να αυξήσουν την αποταμίευση και να περιορίσουν τις δημοσιονομικές ανισορροπίες. Χωρίς αλλαγή πορείας, προειδοποιεί το Ταμείο, οι παγκόσμιες ανισορροπίες και οι κίνδυνοι μιας πιο επώδυνης μελλοντικής προσαρμογής ενδέχεται να ενταθούν.
