Ένα νέο, αυστηρότερο αλλά και περισσότερο στοχευμένο σύστημα επιβολής προστίμων για παραβάσεις της νομοθεσίας περί υγείας και ασφάλειας στην εργασία θέτει σε εφαρμογή η κυβέρνηση, με κοινή υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.
Στόχος της απόφασης είναι οι κυρώσεις να γίνουν περισσότερο αναλογικές, ώστε μια παράβαση που ενέχει περιορισμένο κίνδυνο να μην αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως μια περίπτωση που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρό εργατικό ατύχημα ή ακόμη και σε απώλεια ανθρώπινης ζωής. Παράλληλα, λαμβάνεται υπόψη το μέγεθος της επιχείρησης και η επικινδυνότητα της δραστηριότητάς της, ενώ αυστηρότερη αντιμετώπιση προβλέπεται για τους εργοδότες που υποτροπιάζουν.
Η νέα μεθοδολογία βασίζεται σε τρεις βασικούς δείκτες. Ο πρώτος αφορά τον αριθμό των εργαζομένων που απασχολούνται στον χώρο όπου πραγματοποιείται ο έλεγχος. Όσο μεγαλύτερη είναι η επιχείρηση, τόσο υψηλότερος είναι ο σχετικός συντελεστής. Ο δεύτερος δείκτης αποτυπώνει τη σοβαρότητα της παράβασης, ενώ ο τρίτος σχετίζεται με την κατηγορία επικινδυνότητας της επιχείρησης, ανάλογα με το αντικείμενο δραστηριότητάς της. Οι τρεις αυτοί παράγοντες συνδυάζονται μέσω μαθηματικού τύπου, από τον οποίο προκύπτει η κλίμακα του προστίμου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ενδεικτικά, ως χαμηλής σοβαρότητας θεωρούνται παραβάσεις που θα μπορούσαν να προκαλέσουν μικροτραυματισμούς, όπως εκδορές, διαστρέμματα πρώτου βαθμού ή ήπιους ερεθισμούς των ματιών. Στη μεσαία κατηγορία εντάσσονται περιπτώσεις που ενδέχεται να οδηγήσουν σε κατάγματα δακτύλων, τραυματισμούς από ξένα σώματα στα μάτια ή προβλήματα από έκθεση σε ακραίες θερμοκρασίες και χημικές ουσίες.
Οι παραβάσεις υψηλής σοβαρότητας
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στις παραβάσεις υψηλής και πολύ υψηλής σοβαρότητας. Για παράδειγμα, η εκτέλεση εργασιών αποξήλωσης αμιάντου από μη αδειοδοτημένη επιχείρηση ή η έλλειψη βασικών διατάξεων ηλεκτρικής προστασίας κατατάσσονται στις σοβαρές παραβάσεις. Στην ανώτατη κατηγορία περιλαμβάνονται περιπτώσεις όπως η μη λήψη μέτρων προστασίας από πτώση σε οικοδομικά έργα, η παράλειψη μέτρων ασφαλείας κατά τις εκσκαφές ή η εργασία κοντά σε εναέρια ηλεκτροφόρα καλώδια χωρίς τα προβλεπόμενα μέτρα, καθώς πρόκειται για παραβάσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε ακρωτηριασμό ή ακόμη και σε θανατηφόρο εργατικό ατύχημα.
Το νέο σύστημα δεν περιορίζεται μόνο στις τεχνικές παραβάσεις. Προβλέπει επίσης κυρώσεις για διοικητικές υποχρεώσεις των εργοδοτών. Έτσι, η μη ανάθεση καθηκόντων τεχνικού ασφαλείας ή ιατρού εργασίας, η μη τήρηση της γραπτής εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου, η απουσία ειδικού βιβλίου ατυχημάτων ή η μη τήρηση του ημερολογίου μέτρων ασφαλείας στις οικοδομές εξακολουθούν να επισύρουν πρόστιμα, αν και κατατάσσονται στη χαμηλότερη βαθμίδα σοβαρότητας.
Στο επίκεντρο και οι εργοδότες
Στην πράξη, δύο επιχειρήσεις που διαπράττουν την ίδια παράβαση ενδέχεται να κληθούν να πληρώσουν διαφορετικό πρόστιμο. Για παράδειγμα, η έλλειψη προστατευτικών κιγκλιδωμάτων σε ένα μικρό εργοτάξιο με πέντε εργαζόμενους δεν θα αξιολογηθεί με τον ίδιο τρόπο όπως η ίδια παράβαση σε μια μεγάλη κατασκευαστική εταιρεία με εκατοντάδες εργαζόμενους, όπου ο δυνητικός κίνδυνος αφορά πολύ περισσότερα άτομα. Αντίστοιχα, η έλλειψη μέσων ατομικής προστασίας σε μια επιχείρηση χαμηλής επικινδυνότητας δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως σε ένα ναυπηγείο ή σε μια βαριά βιομηχανική εγκατάσταση.
Το ύψος των προστίμων διαμορφώνεται σε έξι κλίμακες, ξεκινώντας από 300 ευρώ και φθάνοντας έως τις 50.000 ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής προβλέπεται προσαύξηση από 5% έως 20%, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης, ενώ σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν πρόκειται για επιχειρήσεις μεγάλου οικονομικού μεγέθους ή για τεχνικά έργα στα οποία διαπιστώνεται αυξημένη ευθύνη του κυρίου ή του αναδόχου, το βασικό πρόστιμο μπορεί να αυξηθεί ακόμη και κατά 50%.
